Mã liên quan
24HMONEY đã kiểm duyệtCú xoay trục tháng Giêng: Tái cân bằng chỉ số hàng hóa 2026 sẽ định hình thị trường ra sao?
Trong tháng 1 năm 2026, các chỉ số hàng hóa toàn cầu lớn sẽ được tái cơ cấu định kỳ, một sự kiện kỹ thuật luôn tạo ra dòng vốn đáng kể vào các thị trường năng lượng, kim loại, nông sản và gia súc.
Các chỉ số của Bloomberg (BCOM) và S&P/Dow Jones đồng loạt điều chỉnh trọng số thành phần trong giai đoạn này, buộc các quỹ hoán đổi danh mục và ETF thụ động phải tái cơ cấu vị thế. Kết quả là các nhà giao dịch, nhà phòng ngừa rủi ro và nhà đầu tư thụ động nên kỳ vọng “một giai đoạn dày đặc hoạt động chuyển hợp đồng (roll)” và những biến dạng ngắn hạn trên đường cong . Theo phân tích, dòng vốn chỉ tập trung mạnh vào khoảng 8–15/1 khi cả hai hệ thống chỉ số chính cùng thực hiện tái cân bằng; trong khi đó nhiều quỹ có thể “đặt lệnh trước” vào cuối tháng 12 và đầu tháng 1 để chạy đua trước đợt tái cơ cấu này
Lịch tái cân bằng cụ thể cho năm 2026 như sau: Đối với Bloomberg Commodity Index (BCOM), quá trình tái cơ cấu diễn ra dần trong khoảng ngày làm việc thứ 6–10 của tháng Giêng (khoảng 8–14/1) và trọng số mới được áp dụng từng phần trong giai đoạn này.
Trong khi đó, hai chỉ số S&P GSCI và DJCI của S&P/Dow Jones sẽ áp dụng trọng số năm 2026 bắt đầu từ kỳ luân phiên hợp đồng tính từ ngày 8/1, thường thực hiện trong vòng 5 ngày.
Kết quả là hầu hết giao dịch liên quan đến lệnh tái cơ cấu chỉ số và lệnh chuyển đổi danh mục ETF sẽ tập trung trong khoảng 8–15/1, làm gia tăng mạnh số lượng lệnh khớp giá đóng cửa và khớp theo giá trung bình có trọng số khối lượng (VWAP)
Những thay đổi chính trong chỉ số BCOM 2026
Theo công bố chính thức của Bloomberg, chỉ số BCOM năm 2026 sẽ bao gồm 25 hợp đồng tương lai và có một số thay đổi trọng số đáng chú ý . Đặc biệt, ca cao sẽ được tái gia nhập chỉ số sau 21 năm gián đoạn, với tỷ trọng khoảng 1,71% (theo tiêu chuẩn thanh khoản và sản lượng)
Những thay đổi trọng lượng lớn khác bao gồm:
Năng lượng: Nhóm năng lượng giảm nhẹ xuống 29,44% tổng chỉ số. Trong đó, tỷ trọng khí đốt tự nhiên giảm từ 7,78% xuống 7,20%, và WTI giảm từ 6,97% xuống 6,64%. Trái lại, dầu Brent tăng lên 8,36% – mức cao kỷ lục – tạo nên khoảng cách lớn nhất giữa Brent và WTI trong lịch sử chỉ số.
Kim loại quý và công nghiệp: Nhóm kim loại quý tăng lên 18,84%, với vàng vọt từ 14,29% lên 14,90%, vẫn là thành phần trọng yếu nhất của BCOM. Nhóm kim loại công nghiệp tăng lên 15,76% nhờ đồng tăng mạnh từ 5,37% lên 6,36%.
Hàng mềm: Nhóm hàng mềm chiếm tỷ trọng 9,17% (tăng từ 7,61%) do ca cao mới được thêm vào. Ngoài ca cao, các mặt hàng như cà phê, đường, bông chỉ giảm nhẹ tỷ trọng.
Ngũ cốc và gia súc: Tỷ trọng ngũ cốc giảm xuống 21,15% tổng chỉ số do giảm bao gồm ngô, đậu nành và bột đậu nành. Trong khi đó, nhóm gia súc tăng lên 5,64% nhờ gia tăng tỷ trọng gia súc sống.
Những thay đổi trên cho thấy các quỹ thụ động liên kết với BCOM sẽ mua thêm các hợp đồng dầu Brent, vàng, đồng, ca cao và các hợp đồng gia súc (gia súc sống, gia súc vỗ béo) – trong khi bán ra WTI, khí đốt tự nhiên và các hợp đồng ngũ cốc.
Biến động trong chỉ số S&P GSCI và DJCI
Ngược lại với BCOM, các chỉ số S&P GSCI và DJCI duy trì phương pháp ổn định, nên thay đổi năm 2026 chỉ phản ánh cập nhật sản lượng/thanh khoản hàng năm chứ không sửa đổi cấu trúc. Quan trọng với bên giao dịch là cả việc luân phiên hợp đồng (roll) và tái cân bằng sẽ cùng diễn ra trong một tuần duy nhất vào tháng 1 (bắt đầu từ 8/1). Điều này khiến các ETF theo dõi S&P GSCI hoặc nhóm DJCI tương ứng tập trung thanh khoản chuyển đổi của họ cùng một lúc.
Các thay đổi nổi bật trên chỉ số GSCI bao gồm dòng vốn lớn được phân bổ lại trong nông nghiệp và năng lượng. Cụ thể, GSCI yêu cầu mua lớn các hợp đồng ngô, gia súc sống, gia súc vỗ béo, lợn thịt (lean hogs), khí đốt tự nhiên, nhôm, đồng, và vàng; đồng thời bán mạnh các hợp đồng lúa mì (Chicago và Kansas), đậu nành, ca cao, bông, dầu WTI, Brent, dầu diesel và dầu sưởi. Ví dụ, trọng số ngô của GSCI được điều chỉnh tăng gần gấp đôi (+2,20 điểm phần trăm), tương đương cần mua thêm khoảng +21,99 triệu USD hợp đồng ngô trên mỗi 1 tỷ USD tài sản quản lý (AUM). Ngược lại, trọng số WTI giảm 2,47 điểm (tương đương bán -24,74 triệu USD mỗi 1 tỷ USD), trong khi vàng tăng 2,14 điểm (mua thêm +21,38 triệu USD)
Dòng vốn ước tính và khác biệt giữa hai nhóm chỉ số
Cả BCOM và GSCI đều cơ học quy đổi thay đổi trọng số thành dòng tiền bắt buộc. Theo phân tích, trên mỗi 1 tỷ USD AUM thì quỹ BCOM cần mua thêm khoảng +17,1 triệu USD ca cao, +10,4 triệu USD dầu Brent và +9,9 triệu USD đồng, đồng thời bán ra -12,6 triệu USD toàn bộ nhóm năng lượng và -12,5 triệu USD ngũ cốc
Trong khi đó, GSCI yêu cầu bán -34,9 triệu USD ca cao và -25,0 triệu USD Brent, nhưng mua +21,99 triệu USD ngô và +21,38 triệu USD vàng. Sự khác biệt đặc biệt lớn ở ca cao (BCOM mua mạnh trong khi GSCI bán mạnh) tạo tiền đề cho khả năng biến động đột biến giữa hai chỉ số này. Thêm vào đó, các nhà cung cấp ETF/ETP lớn như WisdomTree và Invesco thường tuân theo lịch giao dịch này, khiến dòng vốn thụ động trở nên “có hệ thống và dễ dự đoán hơn” Dự kiến sẽ xuất hiện đột biến về khối lượng đặt lệnh (market-on-close, VWAP) từ 8–15/1, và hơn 60 tỷ USD tài sản liên kết với BCOM có thể tạo ra “những biến dạng rõ rệt” trên các đường cong giá năng lượng và kim loại trong giai đoạn này.
Tác động tới giao dịch và quản lý rủi ro
Trong ngắn hạn, dòng vốn trên sẽ ảnh hưởng mạnh đến giá tương đối của các mặt hàng. Ví dụ, tỷ giá Brent/WTI có thể được siết chặt khi Brent được mua vào trong khi WTI bị bán ra mạnh. Tương tự, tỷ lệ ca cao so với các mặt hàng mềm khác có xu hướng giảm do nhu cầu mua ca cao trong BCOM trong khi GSCI lại bán ra mặt hàng này. Bên cạnh đó, tình trạng tắc nghẽn hợp đồng kỳ hạn (roll congestion) thường xuất hiện trong tháng 2/3 và 4/5; các kỳ tái cơ cấu dày đặc ở đầu tháng 1 có thể gây ra những biến động tạm thời trong đường cong kỳ hạn đầu tháng và tháng thứ hai.
Về thời điểm giao dịch, nhiều nhà hedging và trader tùy ý có xu hướng vào lệnh trước vào cuối tháng 12 để tránh đợt đóng cửa thị trường “quá đông đúc” trong giai đoạn 8–15/1. Lịch sử cho thấy các động thái mạnh vào đầu năm thường dần lắng xuống vào cuối tháng 1, khi dòng vốn hệ thống được hấp thụ hết.
Kết luận
Đợt tái cân bằng chỉ số hàng hóa năm 2026 dự báo sẽ gây ra một sự khác biệt lớn bất thường giữa BCOM và S&P GSCI – đặc biệt ở các mặt hàng ca cao, năng lượng và ngũ cốc. Việc lịch tái cân bằng của cả hai chỉ số trùng khớp chặt chẽ (8–15/1) có thể khiến thị trường trải qua một trong những giai đoạn dòng vốn thụ động tập trung nhất trong nhiều năm gần đây.
Các nhà giao dịch cần chuẩn bị cho biến động tăng cao vào đầu tháng 1; khả năng thu hẹp chênh lệch giá (spread) ở các cặp Brent–WTI, vàng–kim loại nặng và ca cao/hàng mềm; cũng như các biến dạng tạm thời nhưng có thể giao dịch được trên đường cong giá kỳ hạn front-month. Đây cũng tạo ra cơ hội để tham gia giao dịch trước dòng vốn chỉ số hoặc ngược dòng tùy khẩu vị rủi ro. Như thường lệ, hiệu ứng của đợt tái cân bằng này chủ yếu là do dòng tiền cơ học chứ không phản ánh yếu tố cơ bản, nhưng tác động lên giá cả có thể rất thực tế.
Mã chứng khoán liên quan bài viết
Theo dõi người đăng bài
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường