Cú sập chứng khoán tồi tệ nhất 28 năm

Thị trường chứng khoán Indonesia chứng kiến cú lao dốc hơn 11%, mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998, sau khi MSCI cảnh báo khả năng loại quốc gia này khỏi nhóm thị trường mới nổi. Nguy cơ dòng vốn ngoại hàng chục tỷ USD tháo chạy đang khiến giới đầu tư đặc biệt lo ngại.

Chỉ số Jakarta Composite mất gần 40% từ đầu năm, đồng rupiah suy yếu và hàng loạt cổ phiếu ngân hàng, khai khoáng lao dốc. Diễn biến này phơi bày rủi ro khi thị trường đánh mất niềm tin của các tổ chức xếp hạng quốc tế.

Thị trường chứng khoán Indonesia trải qua phiên bán tháo lịch sử khi chỉ số Jakarta Composite lao dốc tới 11,4%, xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2020.

Đây là mức giảm trong phiên mạnh nhất kể từ tháng 1/1998, thời điểm cuộc khủng hoảng tài chính châu Á khiến hàng loạt thị trường khu vực chao đảo.

Áp lực bán quá lớn buộc Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia phải tạm ngừng giao dịch 30 phút. Nhiều cổ phiếu ngân hàng, năng lượng và khai khoáng giảm tới ngưỡng giới hạn 15%.

Tính từ đầu năm 2026, thị trường này đã mất gần 40% giá trị chỉ số, trở thành một trong những thị trường chứng khoán diễn biến kém nhất thế giới.

Không chỉ cổ phiếu, đồng rupiah cũng giảm khoảng 0,6%, xuống gần 18.070 rupiah/USD, làm gia tăng áp lực đối với doanh nghiệp vay nợ ngoại tệ và nhập khẩu nguyên liệu.

Nguy cơ tháo chạy 19 tỷ USD

Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc MSCI đề xuất chuyển Indonesia từ thị trường mới nổi xuống nhóm thị trường độc lập (Standalone Market), thay vì chỉ hạ xuống thị trường cận biên.

Động thái này xuất phát từ những lo ngại kéo dài về cấu trúc sở hữu thiếu minh bạch, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và dấu hiệu giao dịch phối hợp gây ảnh hưởng đến quá trình hình thành giá.

Nếu đề xuất được thông qua, cổ phiếu Indonesia có nguy cơ bị loại khỏi các bộ chỉ số thị trường mới nổi và cận biên của MSCI.

Một số ước tính cho thấy dòng vốn rút khỏi thị trường có thể lên tới 19 tỷ USD, bao gồm khoảng 4 tỷ USD từ các quỹ thụ động và 15 tỷ USD từ quỹ chủ động.

Đối với doanh nghiệp niêm yết, nguy cơ mất dòng vốn quốc tế có thể làm giảm thanh khoản, gây sức ép lên định giá và gia tăng chi phí huy động vốn.

MSCI dự kiến hoàn tất tham vấn vào tháng 4/2027 và công bố quyết định cuối cùng trước cuối tháng 6/2027.

Diễn biến tại Indonesia cũng đặt ra vấn đề đáng chú ý với thị trường Việt Nam trong quá trình nâng hạng. Việc đáp ứng tiêu chí kỹ thuật chỉ là bước đầu, trong khi minh bạch sở hữu, chất lượng quản trị và khả năng duy trì niềm tin của nhà đầu tư quốc tế mới quyết định sức hấp dẫn dài hạn.