Cổ phiếu dầu khí chờ "điểm rơi" chính sách?

Sau cú bốc đầu tăng 70%, nhóm cổ phiếu dầu khí vừa trải qua đợt "gãy" xu hướng đau đớn với mức chiết khấu có nơi lên tới 41%. Khi sự hưng phấn mù quáng bị dập tắt, thị trường bắt đầu lộ diện những giá trị thật: Đâu là "vàng đen" bền vững, đâu chỉ là bọt sóng đầu cơ?

"Công lý" của thị trường đã được thực thi khi giá cổ phiếu vượt quá xa nền tảng cơ bản. Giờ là lúc các nhà đầu tư phải nhìn vào Nghị quyết 79 và Luật Dầu khí thay vì nhìn vào bảng điện nhảy múa theo giá Brent.

Cổ phiếu dầu khí chờ "điểm rơi" chính sách?

Sau một quý I bùng nổ, nhóm cổ phiếu dầu khí nhanh chóng đảo chiều. Từ trạng thái tăng tốc mạnh mẽ trước và sau Tết, nhiều mã chạm đỉnh vào đầu tháng 3 rồi bước vào nhịp điều chỉnh sâu kéo dài sang tháng 4. Chỉ trong vài tuần, mức chiết khấu đã lên tới 20–45%, phản ánh quá trình “xả áp” của kỳ vọng bị đẩy lên quá cao.

Thống kê cho thấy các mã tiêu biểu như BSR, OIL, PLX, PVD, PVS, PVT từng tăng trung bình hơn 70% chỉ trong hai tháng đầu năm. Tuy nhiên, chính đà tăng mang tính đầu cơ này đã kích hoạt lực chốt lời mạnh. Nhiều cổ phiếu nhanh chóng mất 24–41% so với đỉnh, dù tính từ đầu năm vẫn còn giữ được mức tăng đáng kể.

Diễn biến này cho thấy thị trường đã chủ động chiết khấu lại những kỳ vọng vượt xa nền tảng cơ bản. Khác với các chu kỳ trước vốn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào giá dầu thế giới, sóng dầu khí đầu năm 2026 được “đỡ” bởi nhiều yếu tố: kỳ vọng chính sách từ Nghị quyết 79, triển vọng sửa đổi Luật Dầu khí, cùng câu chuyện tái cơ cấu và thoái vốn nhà nước.

Nhưng chính sự cộng hưởng này, khi gặp cú hích giá dầu tăng vọt do căng thẳng địa chính trị, đã đẩy tâm lý FOMO lên cao trào. Khi dòng tiền đầu cơ rút ra, thị trường lập tức đảo chiều, để lại một nhịp điều chỉnh mạnh và nhanh.

Dù vậy, bức tranh không hoàn toàn tiêu cực. Sau khi “xả” bớt kỳ vọng, nhóm dầu khí đang bước vào giai đoạn phân hóa theo nền tảng thực. Các yếu tố hỗ trợ dài hạn vẫn còn, nhưng không còn phản ánh đồng loạt lên giá cổ phiếu, mà phụ thuộc vào tiến độ chính sách và hiệu quả kinh doanh cụ thể.

Động lực quan trọng nhất hiện nay nằm ở việc tháo gỡ nút thắt pháp lý. Khi cơ chế vận hành ngành dầu khí được cải thiện, các dự án có thể triển khai nhanh hơn, giảm tình trạng đình trệ kéo dài. Song song, quá trình tái cơ cấu vốn và thoái vốn nhà nước tiếp tục là chất xúc tác giúp thị trường định giá lại doanh nghiệp dựa trên chất lượng quản trị và dòng tiền.

Ở góc độ thị trường hàng hóa, giá dầu được dự báo khó quay lại vùng thấp trong ngắn hạn, do chuỗi cung ứng toàn cầu cần thời gian để phục hồi sau xung đột. Điều này tạo nền cho biên lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp, nhưng không đảm bảo một chu kỳ tăng giá đồng loạt.

Trong giai đoạn tới, sự phân hóa sẽ rõ nét hơn. Nhóm thượng nguồn và dịch vụ kỹ thuật như PVD, PVS được đánh giá có triển vọng tốt hơn nhờ gắn trực tiếp với chu kỳ đầu tư khai thác. Trong khi đó, nhóm vận tải như PVT phụ thuộc vào giá cước và sản lượng, còn các doanh nghiệp hạ nguồn như BSR, OIL, PLX chịu tác động lớn từ cơ chế giá và quản trị tồn kho.

Điểm đáng lưu ý là giá cổ phiếu dầu khí vẫn có độ tương quan cao với biến động giá dầu. Do đó, bất kỳ cú điều chỉnh nào của thị trường hàng hóa cũng có thể kéo theo biến động mạnh trong ngắn hạn.

Nhìn tổng thể, giai đoạn “đi nhanh nhờ kỳ vọng” đã khép lại. Thị trường đang chuyển sang một chu kỳ mới – nơi giá trị thực và khả năng thực thi chính sách sẽ quyết định xu hướng, thay vì tâm lý đám đông.