Chu kỳ giảm của giá đường đè nặng lên QNS

Bước sang năm 2026, Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi (QNS) đang đứng trước một phép thử lớn. Khi giá đường thế giới rơi về đáy 5 năm và sản lượng mía suy giảm do thiên tai, mọi kỳ vọng của doanh nghiệp giờ đây dồn lên vai mảng sữa đậu nành và chiến lược đầu tư nghìn tỷ để tái cấu trúc.

Theo báo cáo tài chính năm 2025, QNS ghi nhận doanh thu thuần 10.575 tỷ đồng, tăng 3,2% so với năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế sau lợi ích cổ đông thiểu số giảm 19,4%, còn 1.916 tỷ đồng khi biên lợi nhuận chịu tác động từ xu hướng giảm của giá đường.

Năm 2025, doanh thu mảng đường của QNS giảm 7,9% so với cùng kỳ

Theo phân tích của CTCK Mirae Asset, doanh thu vượt kỳ vọng nhờ một số mảng kinh doanh phục hồi, trong khi lợi nhuận suy giảm do giá đường bước vào giai đoạn đi xuống.

Xét theo cơ cấu, mảng sữa đậu nành tăng trưởng 15,1%, bù đắp phần nào sự suy giảm của mảng đường (giảm 7,9%) và mảng bia Thành Phát (giảm 14%). Nhờ sự dịch chuyển cơ cấu này, biên lợi nhuận gộp hợp nhất vẫn duy trì ở mức 33,4%.

Riêng trong quý IV/2025, QNS đẩy mạnh giải phóng tồn kho khi sản lượng tiêu thụ đường tăng 67%, nhưng giá bán bình quân giảm tới 17%, tiếp tục gây sức ép lên biên lợi nhuận.

Dù vậy, doanh nghiệp vẫn duy trì nền tảng tài chính ổn định. Dòng tiền tự do năm 2025 ước đạt 1.744 tỷ đồng, trong khi lượng tiền mặt ròng tăng lên 5.867 tỷ đồng.

Theo ban lãnh đạo QNS, giá đường thế giới hiện đang ở vùng đáy của chu kỳ và thấp nhất trong khoảng 4–5 năm gần đây. Trong lịch sử, các chu kỳ giảm giá thường kéo dài 3–4 quý trước khi phục hồi.

Diễn biến này cho thấy áp lực giá có thể kéo dài trong phần lớn năm 2026, trong khi khả năng phục hồi rõ rệt có thể chỉ xuất hiện vào cuối năm.

Trong nước, giá đường nhìn chung bám sát thị trường thế giới, dù vẫn chịu ảnh hưởng từ các biện pháp kiểm soát buôn lậu và gian lận thương mại.

Ở phía nguồn cung, niên vụ mía hiện tại dự báo gặp bất lợi do thời tiết, đặc biệt là ảnh hưởng của bão tại khu vực Gia Lai. Sản lượng mía dự kiến giảm khoảng 10%, còn khoảng 2,3 triệu tấn.

Lượng tiêu thụ đường mía trong tháng 1/2026 đã xuống mức thấp nhất trong nhiều năm 

Chi phí thu mua mía khoảng 1,18 triệu đồng/tấn, thấp hơn 8–10% so với niên vụ trước. Mức chi phí đầu vào thấp hơn giúp giảm bớt áp lực, nhưng trong bối cảnh giá bán suy yếu, lợi nhuận mảng đường vẫn có khả năng duy trì ở mức thấp.

Ngoài ra, sức tiêu thụ thị trường cũng suy yếu. Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, lượng tiêu thụ đường trong tháng 1/2026 đã xuống mức thấp nhất nhiều năm, buộc một số doanh nghiệp phải giảm giá để kích cầu.

Lợi nhuận 2026 có thể tiếp tục giảm

Trong bối cảnh mảng đường bước vào giai đoạn khó khăn, mảng sữa đậu nành tiếp tục được kỳ vọng là nguồn đóng góp lợi nhuận ổn định cho QNS.

Doanh nghiệp dự kiến mở rộng danh mục sản phẩm và tăng hoạt động quảng bá nhằm thúc đẩy tiêu thụ. Tuy nhiên, chi phí marketing tăng có thể khiến biên lợi nhuận mảng này suy giảm nhẹ trong ngắn hạn.

Bên cạnh đó, QNS đang bước vào chu kỳ đầu tư mới với ngân sách tối thiểu 1.500 tỷ đồng trong năm 2026, cao hơn nhiều so với các năm trước. Khoản đầu tư chủ yếu dành cho dự án nâng cấp nhà máy đường An Khê và cải thiện hệ thống sản xuất.

Theo Mirae Asset, lợi nhuận sau thuế của QNS năm 2026 được dự báo đạt khoảng 1.784 tỷ đồng, giảm 6,9% so với năm 2025 do giá đường thấp và chi phí bán hàng tăng.

Tuy vậy, tác động ở cấp độ toàn doanh nghiệp được đánh giá là tương đối hạn chế khi mảng đường chỉ đóng góp dưới 20% lợi nhuận gộp. Ngoài ra, khoảng một nửa sản lượng đường của QNS được tiêu thụ nội bộ cho các sản phẩm FMCG, giúp giảm bớt ảnh hưởng từ biến động giá.

Dù vậy, rủi ro lớn nhất vẫn nằm ở khả năng giá đường duy trì ở mức thấp trong thời gian dài, khiến lợi nhuận của doanh nghiệp chịu áp lực kéo dài.