“Bom tấn” IPO mất sức hút?

TCX, VPX, VCK và HPA đều từng thu hút lượng đăng ký mua đáng kể, nhưng diễn biến sau niêm yết cho thấy khoảng cách giữa sức nóng tại IPO và khả năng duy trì định giá trên thị trường thứ cấp.

Từng tạo hiệu ứng mạnh khi chào bán và niêm yết, nhiều cổ phiếu IPO đình đám năm 2025 nay đã điều chỉnh đáng kể. Khi thanh khoản thị trường suy yếu và khẩu vị rủi ro thay đổi, sức hấp thụ của các thương vụ IPO mới đang trở thành bài toán lớn.

TCX là một trong những thương vụ gây chú ý nhất năm 2025 khi lượng đăng ký mua cao gấp 2,5 lần số cổ phiếu chào bán. Hơn 2,31 tỷ cổ phiếu lên HoSE với giá tham chiếu 46.800 đồng/cổ phiếu, tương ứng vốn hóa hơn 108.000 tỷ đồng. Sau nhịp tăng gần 40% đầu năm 2026 lên 52.370 đồng, thị giá điều chỉnh về khoảng 40.800 đồng trong phiên 13/8, chỉ cao hơn 1,18% so với giá chào sàn.

VPX cũng ghi nhận gần 390,5 triệu cổ phiếu được đăng ký mua. Tuy nhiên, sau khi niêm yết ở mức 33.900 đồng, cổ phiếu giảm 9,1% ngay phiên đầu tiên. Đến 13/8, VPX giao dịch quanh 25.900 đồng, thấp hơn 15,9% so với giá chào sàn.

VCK thậm chí thu hút gần 20.000 nhà đầu tư đăng ký mua, trong đó cá nhân chiếm 98,11% tổng giá trị đăng ký. Cổ phiếu chào sàn ở 60.000 đồng nhưng từng giảm gần 29% chỉ sau chưa đầy hai tháng. Phiên 13/8, thị giá khoảng 30.650 đồng, thấp hơn 3,49% so với mức chào sàn.

HPA là trường hợp khác biệt khi tăng 3% ngay phiên đầu tiên. Dù vậy, cổ phiếu sau đó điều chỉnh và hiện thấp hơn khoảng 26% so với giá chào sàn 41.900 đồng.

IPO không còn dễ “cháy hàng”?

Điểm đáng chú ý là sức nóng ban đầu không đồng nghĩa với khả năng duy trì định giá sau niêm yết. Năm 2025, môi trường thị trường thuận lợi, thanh khoản dồi dào và kỳ vọng tăng trưởng cao tạo điều kiện cho các thương vụ lớn thu hút dòng tiền.

Khi chuyển sang thị trường thứ cấp, cổ phiếu phải đối mặt đồng thời với áp lực chốt lời, biến động VN-Index và quá trình tái định giá theo kết quả kinh doanh thực tế.

Đáng chú ý, nhiều cổ phiếu chứng khoán lâu năm như SSI, VCI, VIX cũng từng điều chỉnh 30-40% từ vùng đỉnh. Điều này cho thấy áp lực định giá không chỉ xuất hiện ở các doanh nghiệp mới IPO.

Theo quan điểm được dẫn trong bài viết, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc IPO tốt hay xấu, mà ở mức giá chào bán và kỳ vọng được đặt vào doanh nghiệp.

Trong năm 2026, thanh khoản thị trường suy giảm cùng mặt bằng lãi suất tiền gửi tăng trở lại khiến chi phí cơ hội của dòng tiền cao hơn. Nhà đầu tư vì vậy có xu hướng chọn lọc hơn, khiến các doanh nghiệp chuẩn bị IPO phải đối mặt với yêu cầu cao hơn về định giá, câu chuyện tăng trưởng và khả năng hấp thụ cổ phiếu.

Với thị trường vốn, đây là phép thử đáng chú ý: IPO vẫn có thể là kênh huy động vốn quan trọng, nhưng thời kỳ chỉ cần “câu chuyện lớn” là đủ tạo sức nóng dường như đang khó hơn.