Big4 ngân hàng hưởng lợi lớn từ quy định mới về tiền gửi Kho bạc Nhà nước

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư 08 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 22/2019 liên quan đến các giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động của ngân hàng. Quy định mới chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 và được đánh giá sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng cho hệ thống ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh.

Theo quy định mới, các ngân hàng thương mại được phép tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào tổng nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR). Trước đó, từ ngày 1/1/2026, khoản tiền gửi này bị loại hoàn toàn khỏi công thức tính LDR.

Giới phân tích cho rằng thay đổi mang tính kỹ thuật này sẽ giúp giảm áp lực huy động vốn, đồng thời tạo điều kiện để các ngân hàng mở rộng tín dụng mà không làm chi phí vốn tăng quá mạnh. Tuy nhiên, nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất là các ngân hàng thương mại Nhà nước do đang nắm giữ gần như toàn bộ lượng tiền gửi Kho bạc trong hệ thống.

Số liệu từ NHNN cho thấy đến cuối tháng 3/2026, tiền gửi của KBNN tại các tổ chức tín dụng đạt khoảng 626.716 tỷ đồng. Trong đó, nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank đang nắm giữ tới 624.167 tỷ đồng, tương đương 99,59% tổng số dư tiền gửi Kho bạc toàn hệ thống.

Theo đánh giá của MBS, Thông tư 08 là động thái hỗ trợ đáng chú ý trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng đang phục hồi nhanh hơn tốc độ huy động vốn, khiến thanh khoản hệ thống chịu nhiều áp lực.

MBS cho rằng ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank có thể giảm tỷ lệ LDR khoảng 1,1-1,5% nhờ quy định mới. Điều này giúp các ngân hàng có thêm “room” để mở rộng tín dụng trong thời gian tới.

Trong khi đó, SSI Research ước tính tác động ở quy mô toàn hệ thống tương đối hạn chế, tương đương khoảng 0,6% tổng dư nợ tín dụng. Tuy nhiên, với nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, mức hỗ trợ có thể đạt từ 1,4-2% tổng dư nợ, cao hơn đáng kể so với khối ngân hàng tư nhân.

NHNN cho biết tính đến ngày 31/3/2026, tỷ lệ LDR của nhóm Big4 đều đang tiến sát ngưỡng tối đa 85%. Cụ thể, Vietcombank ở mức 84,54%, VietinBank 83,48%, BIDV 82,94% và Agribank 83,28%.

Dù vậy, cơ quan quản lý cũng lưu ý tiền gửi KBNN là nguồn vốn ngắn hạn, thường có kỳ hạn tối đa 3 tháng và có tính biến động cao do phụ thuộc nhu cầu thu chi ngân sách hoặc kết quả đấu thầu tiền gửi của Kho bạc.

Theo NHNN, việc cho phép tính một phần tiền gửi KBNN vào nguồn vốn huy động phù hợp với thực tế hiện nay cũng như thông lệ quốc tế, khi nhiều quốc gia vẫn cho phép tính một phần tiền gửi Chính phủ vào nguồn vốn ổn định của hệ thống ngân hàng.

Quy định mới được kỳ vọng sẽ giúp các ngân hàng tận dụng hiệu quả hơn nguồn vốn từ Kho bạc Nhà nước, qua đó hỗ trợ thanh khoản và góp phần ổn định thị trường tiền tệ trong giai đoạn tăng trưởng tín dụng đang tăng tốc.