Áp lực tỷ giá từ bước đi của Fed

Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75%-4%, lần tăng đầu tiên sau hơn 3 năm. Với nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, tác động đáng chú ý nằm ở tỷ giá, dòng vốn và dư địa điều hành lãi suất.

Một mặt, lãi suất USD cao hơn có thể gia tăng sức ép lên VND và chi phí vốn. Mặt khác, tác động không diễn ra đồng thời ở mọi ngành, khi tăng trưởng nội tại, xuất khẩu và đầu tư vẫn là những lực đỡ quan trọng.

Ngày 16/9, Fed nâng lãi suất điều hành từ 3,5%-3,75% lên 3,75%-4%, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ tháng 7/2023. Quyết định được đưa ra khi lạm phát Mỹ vẫn cao hơn đáng kể mục tiêu 2%; lạm phát toàn phần 8 tháng đầu năm 2026 ở mức 3,4%, còn PCE tăng 3,7% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, dự báo trung vị của các thành viên FOMC đưa lãi suất cuối năm lên khoảng 4,1%, cho thấy khả năng chính sách tiền tệ Mỹ tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt vẫn là biến số cần theo dõi.

Đối với Việt Nam, kênh truyền dẫn trực tiếp nhất là chênh lệch lãi suất và tỷ giá. Lãi suất USD cao hơn có thể khiến tài sản bằng USD hấp dẫn hơn, đồng thời tạo áp lực lên VND và làm thu hẹp dư địa giảm lãi suất trong nước.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không mang tính cơ học. Theo các phân tích được công bố, nguồn cung ngoại tệ và các yếu tố nội tại của kinh tế Việt Nam vẫn có thể tạo lực cân bằng. Một số chuyên gia cũng cho rằng tác động lên chứng khoán không nhất thiết quá lớn nếu thị trường đã phản ánh phần đáng kể kỳ vọng Fed tăng lãi suất.

Nhóm doanh nghiệp vay ngoại tệ, có nhu cầu tái cấp vốn lớn hoặc sử dụng đòn bẩy cao có thể nhạy cảm hơn với biến động tỷ giá và chi phí vốn. Ngược lại, doanh nghiệp có dòng tiền ngoại tệ hoặc hưởng lợi từ USD mạnh có thể có cơ chế bù trừ nhất định.

Với ngân hàng, lãi suất quốc tế cao tạo thêm áp lực lên chi phí vốn và tỷ giá, nhưng tác động đến lợi nhuận còn phụ thuộc tăng trưởng tín dụng, biên lãi ròng và chất lượng tài sản.

Với bất động sản và các ngành thâm dụng vốn, chi phí tài chính là biến số đáng chú ý hơn. Trong khi đó, xuất khẩu có thể hưởng lợi ở một số trường hợp từ biến động tỷ giá, nhưng còn phụ thuộc thị trường tiêu thụ và chi phí đầu vào.

Vì vậy, Fed tăng lãi suất không tạo ra một tác động đồng nhất lên toàn bộ thị trường Việt Nam. Biến số quan trọng hơn trong thời gian tới là tỷ giá, dòng vốn và cách chính sách tiền tệ trong nước cân bằng giữa ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.