311.100 tỷ đồng lợi nhuận, ngân hàng nào đang thắng lớn?

Theo thống kê của Chứng khoán SHS, tổng lợi nhuận trước thuế của 27 ngân hàng niêm yết và giao dịch trên thị trường chứng khoán đạt 105.800 tỷ đồng trong quý III/2026, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này vượt mức tăng trưởng 17% mà SHS dự báo trước mùa công bố báo cáo tài chính. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế toàn nhóm đạt 311.100 tỷ đồng, tăng 20%, với 20/27 ngân hàng ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng.

Động lực quan trọng thúc đẩy kết quả kinh doanh đến từ sự cải thiện của hoạt động cốt lõi. Cụ thể, lợi nhuận trước dự phòng rủi ro tín dụng (PPOP) trong quý III tăng 27,2%. Thu nhập lãi thuần tăng 18,7%, nguồn thu từ phí cải thiện đáng kể, trong khi chi phí hoạt động chỉ tăng 13,6%. Những con số này cho thấy khả năng tạo lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính của các ngân hàng tiếp tục được củng cố.

Dù vậy, áp lực dự phòng rủi ro tín dụng vẫn là yếu tố đáng chú ý khi chi phí dự phòng toàn ngành tăng tới 42,5% trong quý III, phần nào thu hẹp mức tăng trưởng lợi nhuận.

Chi phí dự phòng của Vietcombank và VietinBank

Tại nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối, Vietcombank và VietinBank tiếp tục duy trì chính sách trích lập dự phòng thận trọng. Trong quý III, Vietcombank ghi nhận chi phí dự phòng khoảng 6.200 tỷ đồng, gần gấp 8 lần cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, khoản mục này đạt 9.200 tỷ đồng, tăng gần 4 lần.

Mặc dù gia tăng trích lập, chất lượng tài sản của Vietcombank vẫn được duy trì ở mức tích cực với tỷ lệ nợ xấu chỉ 0,71% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu khoảng 243%. Đáng chú ý, PPOP tăng gần 45%, song lợi nhuận trước thuế vẫn đi ngang so với cùng kỳ do áp lực dự phòng lớn.

Chất lượng tài sản và tăng trưởng lợi nhuận các ngân hàng quốc doanh

VietinBank cũng ghi nhận mức trích lập đáng kể, với chi phí dự phòng quý III đạt 7.800 tỷ đồng, tăng 32,7%. Sau 9 tháng, tổng chi phí dự phòng lên tới 20.800 tỷ đồng, cao nhất trong nhóm ngân hàng. Dù đã sử dụng hơn 14.000 tỷ đồng dự phòng để xử lý nợ xấu trong nửa đầu năm, ngân hàng vẫn duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu khoảng 160%. Lợi nhuận trước thuế quý III của VietinBank tăng 29%.

Ở chiều ngược lại, BIDV ghi nhận chi phí dự phòng giảm 25%, qua đó góp phần thúc đẩy lợi nhuận trước thuế tăng 39,3%. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của ngân hàng giảm còn khoảng 73%, thấp hơn đáng kể so với mức 100% hồi đầu năm.

Theo chuyên gia SHS, chi phí dự phòng tại Vietcombank và VietinBank hiện tương đương khoảng 35% PPOP. Việc tăng cường trích lập có thể tạo sức ép lên lợi nhuận trong ngắn hạn, nhưng sẽ giúp các ngân hàng củng cố bộ đệm rủi ro, tạo nền tảng thuận lợi hơn cho tăng trưởng trung hạn khi chất lượng tài sản được cải thiện và áp lực dự phòng giảm dần.

Tăng trưởng lợi nhuận trước thuế quý III/2026

Đối với khối ngân hàng thương mại cổ phần, 10 ngân hàng quy mô lớn đóng góp khoảng 56% tổng lợi nhuận trước thuế toàn ngành trong quý III, với mức tăng trưởng 21,3% so với cùng kỳ. Có tới 9/10 ngân hàng trong nhóm ghi nhận lợi nhuận tăng.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng vừa và nhỏ đạt mức tăng trưởng lợi nhuận 22,1% trong quý III. Tuy nhiên, tính chung 9 tháng, mức tăng chỉ đạt 8%, phản ánh sự phân hóa rõ nét hơn về hiệu quả kinh doanh giữa các ngân hàng.

Về triển vọng cả năm, SHS dự báo lợi nhuận trước thuế toàn ngành ngân hàng năm 2026 có thể tăng 18-20% so với năm 2025. Trong kịch bản thận trọng, tăng trưởng đạt khoảng 18% nếu chi phí dự phòng tiếp tục neo cao và biên lãi ròng (NIM) chịu sức ép.

Ngược lại, nếu tín dụng tăng tốc theo yếu tố mùa vụ trong quý IV và lợi nhuận quý cuối năm tăng khoảng 10% so với quý III, tăng trưởng lợi nhuận cả năm của ngành ngân hàng có thể tiến sát ngưỡng 20%.