Yếu tố này cản trở đà tăng của nền kinh tế Trung Quốc

Bất động sản lao dốc bào mòn tài sản hộ gia đình, xuất khẩu vẫn “gánh” tăng trưởng Trung Quốc.

Giá nhà sụt giảm sâu đang xóa sạch phần lớn khoản tiết kiệm của nhiều hộ gia đình Trung Quốc, làm suy yếu tiêu dùng nội địa. Dù vậy, nhờ xuất khẩu duy trì đà tăng mạnh, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đạt mức tăng trưởng 5% trong năm 2025, đúng mục tiêu Bắc Kinh đặt ra.

Theo The New York Times, doanh số bán nhà mới tại Trung Quốc đã rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 15 năm, trong khi giá căn hộ hiện hữu tiếp tục lao dốc. Tài sản nhà ở mất giá khiến nhiều gia đình phải thắt chặt chi tiêu, kéo theo tác động lan tỏa sang nhiều lĩnh vực.

Khủng hoảng bất động sản kéo dài

Ngày 12/1, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố GDP năm 2025 tăng 5%. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích phương Tây cho rằng bức tranh thực tế kém sáng hơn, khi xây dựng và các ngành liên quan đến bất động sản – từng chiếm khoảng 1/4 nền kinh tế trước năm 2021 – vẫn chìm trong khủng hoảng.

Rhodium Group ước tính tăng trưởng thực tế của Trung Quốc năm 2025 chỉ khoảng 2,5–3%, và có thể chậm lại trong năm nay. Theo ông Zhu Tian, giáo sư tại CEIBS, sự suy giảm của bất động sản “gần như giải thích toàn bộ” tình trạng tăng trưởng kém ấn tượng trong ba năm qua.

Dữ liệu chính thức cho thấy giá nhà đã giảm khoảng 20% kể từ năm 2021, tương đương mức giảm trung bình của Mỹ trong khủng hoảng nhà ở 2008–2010. Tuy nhiên, các ước tính không chính thức cho rằng mức giảm thực tế tại nhiều địa phương cao gấp đôi.

Thị trường đang rơi vào trạng thái đình trệ: một báo cáo của China Index Academy cho biết các căn hộ rao bán hiện phải mất trung bình 22,2 tháng mới giao dịch thành công. Người mua đòi chiết khấu tới 80% so với đỉnh năm 2021, trong khi người bán không chấp nhận lỗ sâu, khiến thanh khoản gần như đóng băng.

Niềm tin bị xói mòn, giải pháp còn xa

Ông Sam Radwan, CEO Enhance International, nhận định ông chưa từng thấy tình trạng tồn kho nhà ở kéo dài như vậy trong hơn 40 năm theo dõi thị trường toàn cầu. “Không có giải pháp nhanh chóng; vấn đề này có thể kéo dài cả thập kỷ”, ông nói.

Một số ý kiến trong nước kỳ vọng phục hồi sớm nếu chính quyền trung ương đẩy mạnh việc mua lại nhà tồn kho để chuyển thành nhà ở xã hội. Tuy nhiên, nguồn thu địa phương từ thuế và bán đất suy giảm khiến khả năng tài trợ các chương trình này rất hạn chế.

Vấn đề cốt lõi nằm ở nguồn cung nhà ở quá lớn trong bối cảnh số cuộc hôn nhân và ca sinh giảm, làm suy yếu nhu cầu mua nhà mới. Khi niềm tin vào bất động sản – kênh tích lũy tài sản truyền thống – bị lung lay, Trung Quốc vẫn phải trông cậy vào xuất khẩu để duy trì tăng trưởng, trong khi bài toán tái cân bằng sang tiêu dùng nội địa còn nhiều trở ngại.