VnIndex: Từ cột mốc FTSE đến triển vọng nâng hạng thị trường theo chuẩn MSCI

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một chương mới đầy hứa hẹn khi chính thức ghi tên mình vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp theo chuẩn FTSE Russell từ cuối năm 2026.

Thành quả này không chỉ là sự ghi nhận nỗ lực bền bỉ của cơ quan quản lý mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, củng cố niềm tin cho hành trình chinh phục tiêu chuẩn khắt khe hơn từ MSCI. Theo nhận định của ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng SSI Research, việc tháo gỡ các rào cản hạ tầng và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường hiện nay đang tạo tiền đề vững chắc để Việt Nam lọt vào danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI trong giai đoạn 2026-2027. Đây được xem là một mục tiêu chiến lược, bởi dòng vốn từ các quỹ theo chỉ số MSCI thường có quy mô lớn gấp 4-5 lần so với FTSE, hứa hẹn mang lại sự bùng nổ về thanh khoản và chất lượng nhà đầu tư cho thị trường nội địa.

Chia sẻ về triển vọng này, Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng khẳng định rằng việc được MSCI đưa vào danh sách theo dõi (watchlist) là một quá trình nỗ lực tự thân nhằm đáp ứng các chuẩn mực quốc tế. Ông cho rằng các tổ chức xếp hạng như MSCI luôn có thiện chí trong việc nâng hạng các thị trường tiềm năng chứ không hề gây khó dễ, miễn là quốc gia đó đáp ứng đủ các tiêu chí cần thiết. Vị lãnh đạo này cũng thẳng thắn thừa nhận các điều kiện của MSCI cao và khó hơn FTSE rất nhiều, tuy nhiên ông nhấn mạnh triết lý "nếu không đi sẽ không bao giờ tới". Với kinh nghiệm từ quá trình làm việc với FTSE, Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước hoàn thiện các mảnh ghép còn thiếu để thuyết phục MSCI, bắt đầu từ việc chuẩn bị kỹ lưỡng các tiêu chuẩn để ghi tên vào danh sách theo dõi sớm nhất có thể.

Đồng quan điểm về lộ trình này, ông Nguyễn Lâm Dũng, Chủ tịch HĐQT Chứng khoán VPS, dự báo thị trường có khả năng lọt vào MSCI Market Watch ngay từ tháng 6 tới, tạo tiền đề để nâng hạng chính thức vào khoảng năm 2027 hoặc 2028. Dưới góc nhìn của các nhà đầu tư quốc tế, ông Petri Deryng từ quỹ PYN Elite đánh giá Việt Nam hiện là "ngôi sao" sáng nhất trong chỉ số thị trường cận biên của MSCI với tỷ trọng áp đảo. Để hiện thực hóa mục tiêu nâng hạng lên chuẩn mới nổi, quỹ ngoại này cho rằng Việt Nam cần quyết liệt giải quyết hai nút thắt cuối cùng là giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) và cơ chế ký quỹ trước giao dịch. Những đề xuất cụ thể như tự động gỡ bỏ giới hạn 100% sở hữu tại các công ty đại chúng không thuộc ngành đặc thù và thiết lập hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang được xem là những bước đi trọng yếu.

Thực tế, Việt Nam đã sớm có những phản ứng chính sách tích cực khi triển khai cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ từ cuối năm 2024 để giải quyết một phần bài toán vận hành. Theo phân tích của PYN Fund Management, xét theo ba tiêu chí phân loại của MSCI, thị trường Việt Nam vốn đã dư thừa các công ty có vốn hóa lớn và tính thanh khoản dồi dào. Do đó, việc đáp ứng tiêu chí cuối cùng về khả năng tiếp cận của khối ngoại thông qua nới room và tối ưu hóa hệ thống thanh toán bù trừ sẽ là chìa khóa vạn năng để Việt Nam chính thức bước vào hàng ngũ các thị trường mới nổi đẳng cấp cao.