#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Việt Nam có miễn nhiễm trong xung đột ở Trung Đông?

Trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ – Israel và Iran leo thang căng thẳng những ngày gần đây, bức tranh kinh tế toàn cầu đang đứng trước những biến số đầy rủi ro.

Mặc dù Việt Nam nằm cách xa tâm điểm xung đột tại Trung Đông, nhưng với độ mở kinh tế lớn và sự gắn kết chặt chẽ vào mạng lưới vận tải, tài chính thế giới, chúng ta khó có thể đứng ngoài tầm ảnh hưởng. Những tác động này không chỉ dừng lại ở giá nhiên liệu mà còn lan tỏa sang chuỗi cung ứng hàng không và tâm lý thị trường vốn, đòi hỏi một cái nhìn toàn diện để nhận diện các rủi ro vĩ mô tiềm ẩn.

Yếu tố năng lượng là kênh truyền dẫn rủi ro đầu tiên và trực tiếp nhất. Trung Đông hiện giữ vai trò "trái tim" của thị trường dầu mỏ toàn cầu, đặc biệt là Eo biển Hormuz — nơi trung chuyển tới 20% lượng dầu thế giới mỗi ngày. Khi căng thẳng quân sự bùng phát, thị trường ngay lập tức cộng thêm "phí rủi ro địa chính trị" vào giá dầu thô. Đối với Việt Nam, một quốc gia nhập khẩu ròng xăng dầu thành phẩm, việc giá năng lượng leo thang sẽ kéo theo chi phí logistics, vận tải và sản xuất tăng vọt. Điều này gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp thâm dụng nhiên liệu như hóa chất, vật liệu xây dựng và hàng không, đồng thời làm phức tạp hóa nỗ lực kiểm soát lạm phát trong nước.

Kênh tác động thứ hai nằm ở lĩnh vực vận tải và hàng không quốc tế. Xung đột tại Trung Đông thường dẫn đến việc đóng cửa hoặc hạn chế không phận vì lý do an ninh, buộc các hãng hàng không phải điều chỉnh lộ trình bay dài hơn để tránh khu vực chiến sự. Dù Việt Nam có ít chuyến bay trực tiếp đến Trung Đông, nhưng các đường bay liên lục địa nối châu Á với châu Âu thường xuyên phải băng qua vùng trời này. Việc thay đổi hành trình không chỉ làm tăng đáng kể chi phí nhiên liệu và thời gian bay mà còn gây gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hóa nhạy cảm với thời gian, trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả thương mại quốc tế của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đó, thị trường tài chính cũng là nơi chịu biến động mạnh khi rủi ro địa chính trị gia tăng. Theo quy luật thông thường, dòng vốn toàn cầu sẽ rút khỏi các tài sản rủi ro tại các nền kinh tế mới nổi để tìm đến những "vịnh tránh bão" an toàn như vàng hoặc trái phiếu chính phủ của các cường quốc. Sự dịch chuyển này có thể khiến thị trường chứng khoán Việt Nam rung lắc mạnh, ảnh hưởng đến dòng vốn ngoại và gây áp lực lên tỷ giá cũng như chi phí huy động vốn của doanh nghiệp. Tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư quốc tế trong giai đoạn này thường tạo ra những đợt rút vốn ngắn hạn, đòi hỏi các cơ quan điều hành chính sách tiền tệ phải có những kịch bản ứng phó linh hoạt.

Tuy nhiên, cũng cần có một cái nhìn bình tĩnh và cân bằng về vị thế của Việt Nam. Với chính sách đối ngoại trung lập và không có cam kết quân sự với các bên xung đột, Việt Nam không phải là mục tiêu chiến lược trong cuộc đối đầu này. Thêm vào đó, kim ngạch thương mại trực tiếp giữa Việt Nam và Iran chiếm tỷ trọng không lớn, giúp giảm thiểu đáng kể các rủi ro lan truyền trực tiếp từ quan hệ song phương. Tác động nếu có chủ yếu sẽ đến từ các cú sốc vĩ mô toàn cầu hơn là sự đứt gãy quan hệ kinh tế trực tiếp, cho phép chúng ta có một khoảng đệm nhất định để quan sát và điều chỉnh chiến lược thích ứng phù hợp.