#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Vì sao tiêu dùng Việt Nam chậm lại? VinaCapital chỉ ra “nút thắt” tiết kiệm và triển vọng 2026

Gia tăng tiết kiệm của hộ gia đình đang là một trong những nguyên nhân chính khiến tốc độ tăng trưởng doanh thu bán lẻ của Việt Nam duy trì ở mức khiêm tốn trong thời gian qua, theo phân tích của VinaCapital.

Trong năm 2025, tăng trưởng GDP của Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy bởi hai động lực bên ngoài: xuất khẩu và du lịch. Đáng chú ý, xuất khẩu các mặt hàng điện tử, máy tính sang Hoa Kỳ tăng tới 80% so với cùng kỳ, trong khi lượng khách du lịch từ Trung Quốc và Ấn Độ tăng 42%. Những yếu tố này đã phần nào bù đắp cho mức tăng trưởng còn yếu của tiêu dùng nội địa.

Bước sang năm 2026, VinaCapital cho rằng xuất khẩu và tiêu dùng sẽ dần quay về nhịp tăng trưởng “bình thường” hơn và có xu hướng hỗ trợ lẫn nhau. Đồng thời, tác động trễ từ giải ngân đầu tư hạ tầng trong năm 2025 được kỳ vọng trở thành lực đỡ quan trọng cho tăng trưởng. Theo kịch bản tích cực, GDP năm 2026 có thể đạt khoảng 10%, trong bối cảnh Chính phủ vẫn còn nhiều công cụ để hỗ trợ nền kinh tế khi cần.

Về tiêu dùng, báo cáo của VinaCapital chỉ ra rằng chi tiêu trong nước đã suy yếu suốt hai năm qua. Nguyên nhân chính là các hộ gia đình đã sử dụng phần lớn khoản tiết kiệm trong giai đoạn COVID-19 và sau đó chuyển sang xu hướng gia tăng tiết kiệm phòng thủ. Dù các ước tính về mức tăng của tỷ lệ tiết kiệm còn khác nhau, đa số phân tích đều thống nhất rằng “gia tăng tiết kiệm” là yếu tố quan trọng khiến doanh thu bán lẻ tăng chậm.

VinaCapital kỳ vọng tiêu dùng sẽ dần phục hồi từ giữa năm 2026, dù khó có sự bùng nổ mạnh. Lý do là tỷ lệ tiết kiệm đã duy trì ở mức cao gần ba năm, tạo điều kiện để các hộ gia đình tái tích lũy đáng kể so với trước đại dịch. Bên cạnh đó, thu nhập hộ gia đình tăng khoảng 6–7% trong hai năm gần đây, cùng với việc thị trường chứng khoán và giá bất động sản tăng hơn 30% trong năm 2025, được xem là những yếu tố hỗ trợ chi tiêu.

Tuy nhiên, VinaCapital cũng lưu ý rằng dự báo phục hồi tiêu dùng mang tính chủ quan hơn so với triển vọng xuất khẩu, vốn dựa trên các chỉ báo sớm tương đối vững chắc. Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao trong năm 2026, Chính phủ sẽ cần mức cải thiện rõ rệt của tiêu dùng. Hiện nay, các biện pháp hỗ trợ như kéo dài giảm thuế VAT, tăng mức giảm trừ gia cảnh và nới lỏng một phần thuế với hộ kinh doanh cá thể mới chỉ tạo tác động trực tiếp khoảng 0,5 điểm phần trăm GDP.

Theo VinaCapital, dư địa để triển khai các biện pháp quyết liệt hơn nhằm kích thích tiêu dùng vẫn còn, và đây sẽ là biến số quan trọng quyết định sức bật của tăng trưởng Việt Nam trong năm 2026.