Vì sao NIM ngân hàng chưa giảm mạnh?

Dù chịu áp lực mạnh mẽ từ cơ quan quản lý về việc giảm lãi suất cho vay để chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, biên lãi ròng (NIM) toàn ngành ngân hàng quý II/2026 vẫn phục hồi lên 3,15%. Sự dịch chuyển sang dư nợ trung-dài hạn cùng cú hích từ Thông tư 25/2026/TT-NHNN đang trở thành "chìa khóa" giúp các nhà băng bảo vệ biên lợi nhuận.

Nhằm tuân thủ cam kết hạ lãi suất 1–2% với khoảng 300.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi, các ngân hàng đã tái cơ cấu danh mục vay bằng cách tăng tỷ trọng cho vay trung và dài hạn lên mức 33,1% trong quý II/2026.

Ngân hàng Nhà nước liên tục thúc đẩy giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời công khai sẽ giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2027 dựa vào mức độ tuân thủ hướng dẫn giảm mặt bằng lãi suất. Những tổ chức không thực hiện đúng định hướng sẽ đối mặt nguy cơ cắt giảm room tín dụng. Phản ứng trước áp lực này, hàng loạt ngân hàng công bố gói tín dụng ưu đãi với lãi suất giảm 1-2% cho doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng các lĩnh vực ưu tiên.

Theo các công ty chứng khoán, NIM toàn ngành trong quý II/2026 cải thiện so với quý trước đó. Các ngân hàng áp dụng chiến lược tái định giá khoản vay, tức điều chỉnh lãi suất trên các hợp đồng cho vay hiện hữu để phản ánh điều kiện thị trường mới. Đồng thời, các ngân hàng dịch chuyển sang cho vay trung và dài hạn, giúp tăng thu nhập lãi suất. Thông tư của Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay dài hạn lên 40%, cho phép tận dụng vốn chi phí thấp để tài trợ danh mục dài hạn, cải thiện NIM.

Dữ liệu báo cáo tài chính cho thấy sự chênh lệch lớn về NIM giữa các ngân hàng. VPBank dẫn đầu với mức NIM cao, trong khi các ngân hàng khác có mức NIM thấp hơn. HDBank, MB và Techcombank cũng tạo khoảng cách đáng kể về biên lợi nhuận. BIDV giữ vị thế hàng đầu về quy mô dư nợ, nhưng MB và VPBank có tốc độ mở rộng tín dụng ấn tượng. Các ngân hàng có tỷ lệ CASA mạnh (tiền gửi không kỳ hạn) như Techcombank, MB và Vietcombank bảo vệ NIM tốt hơn.

Các chuyên gia lưu ý rằng việc nới lỏng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay dài hạn nên được coi là hỗ trợ ngắn hạn, có khả năng được điều chỉnh lại khi điều kiện thị trường cho phép. Ngoài ra, NIM cao không phải lúc nào cũng đi đôi với lợi nhuận chất lượng. Một số ngân hàng dù có NIM tốt vẫn chịu áp lực trích lập dự phòng cao hoặc phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn thị trường, ảnh hưởng đến chất lượng lợi nhuận thực tế.