#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Vàng và bạc năm 2026: Xu hướng tăng dài hạn, nhưng điều chỉnh ngắn hạn là điều không thể tránh

Giá vàng và bạc bước vào năm 2026 với những biến động mạnh chưa từng thấy trong nhiều năm. Câu hỏi lớn đặt ra cho nhà đầu tư cá nhân là: đây chỉ là một đợt tăng nóng ngắn hạn hay mở đầu cho một chu kỳ tăng dài hơn?

Xu hướng dài hạn: động lực tăng giá vẫn còn nguyên

Ở góc nhìn dài hạn, tôi cho rằng xu hướng tăng của vàng và bạc chưa kết thúc. Các yếu tố nền tảng đang thúc đẩy dòng tiền vào kim loại quý mang tính cấu trúc, không phải hiện tượng nhất thời.

Có những vấn đề chính trị và kinh tế đang thúc đẩy các nhà đầu tư đổ xô vào đó

Trước hết là bất ổn địa chính trị và thể chế.

Thế giới đang chứng kiến sự rạn nứt ngày càng rõ của trật tự quốc tế hậu Thế chiến II. Căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu, các tuyên bố cứng rắn liên quan đến NATO, Greenland, Panama, cùng những xung đột âm ỉ ở nhiều khu vực khiến rủi ro hệ thống gia tăng.

Song song đó là các vấn đề kinh tế, vấn đề xã hội và vấn đề tài chính: nợ công cao, thâm hụt ngân sách kéo dài, nguy cơ suy thoái và xu hướng đa dạng hóa khỏi đồng USD. Trong bối cảnh đó, vàng và bạc tiếp tục được nhìn nhận như tài sản phòng thủ tài chính.

Chính các yếu tố vĩ mô này – chứ không phải cung cầu vật chất ngắn hạn – mới là động lực cốt lõi khiến giá vàng tăng liên tục từ năm 2001 và giá bạc từ 2004–2005 đến nay.

Có rất nhiều yếu tố đang thúc đẩy các nhà đầu tư chuyển hướng sang vàng và bạc. Thêm vào đó, còn có yếu tố mùa vụ vì ngành công nghiệp trang sức và điện tử có xu hướng mua nhiều vàng và bạc cũng như các kim loại khác.

Ngắn hạn: dấu hiệu “quá nóng” đang xuất hiện

Dù triển vọng dài hạn tích cực, cảnh báo rằng ngắn hạn thị trường đang có dấu hiệu đạt đỉnh tạm thời, đặc biệt với bạc.

Một chỉ báo quan trọng là hành vi của dòng tiền đầu tư:

- Năm 2025, các quỹ ETF bạc ghi nhận dòng vốn ròng vào 203 triệu ounce, riêng tháng 12 là 37 triệu ounce – tương đương 19% nguồn cung bạc tinh luyện mới toàn cầu.

- Tuy nhiên, chỉ trong hai tuần đầu năm 2026, các quỹ này đã bán ròng 15 triệu ounce, cho thấy hoạt động chốt lời mạnh mẽ.

Điều này phản ánh sự tham gia ngày càng lớn của nhà giao dịch ngắn hạn theo xu hướng, thay vì nhà đầu tư kim loại quý truyền thống. Khi giá tăng quá nhanh, nhóm này thường rút vốn sớm, tạo áp lực điều chỉnh.

Bên cạnh đó, thị trường còn chứng kiến làn sóng bán bạc vật chất từ nhà đầu tư cá nhân. Các đại lý tiền xu và nhà tinh luyện ghi nhận lượng bạc phế liệu đổ về quá lớn, khiến công suất tinh luyện bị quá tải – một hiện tượng thường xuất hiện gần các đỉnh ngắn hạn.

Nhưng về lâu dài, chúng ta cần xem xét các yếu tố thúc đẩy cơ bản, thực sự là các yếu tố kinh tế, vĩ mô và chính trị. Và những yếu tố đó không cho thấy dấu hiệu nào sẽ được giải quyết trong thời gian tới. Do đó, tôi dự đoán giá vàng và bạc sẽ tiếp tục tăng như đã diễn ra kể từ năm 2001 đối với vàng và năm 2004, 2005 đối với bạc.

VÌ SAO GIÁ BẠC CÓ THỂ TĂNG VỌT NHƯNG KHÔNG THỂ DUY TRÌ MỨC ĐỈNH QUÁ LÂU

Lập luận dựa trên kinh tế học cơ bản, không phải dự báo cảm tính.

Nguồn cung khai thác có độ co giãn cao

Xét về nguồn cung khai thác, hiện đã xác định khoảng 19 tỷ ounce trữ lượng có thể khai thác tại các mỏ, trong đó nhiều mỏ sở hữu quy mô trữ lượng lên tới khoảng 5 tỷ ounce. Bên cạnh đó, chúng tôi đang theo dõi một danh mục các dự án ở giai đoạn thăm dò, tiền phát triển và phát triển, với công suất khai thác tiềm năng khoảng 550 triệu ounce mỗi năm. Nếu các dự án này được đưa vào vận hành, sản lượng khai thác toàn cầu có thể tăng hơn 50% chỉ trong vài năm tới.

Điểm đáng chú ý là phần lớn các dự án và triển vọng này đều có thể khai thác hiệu quả về mặt kinh tế ngay cả khi giá kim loại chỉ dao động trong khoảng 10–20 USD/ounce. Khi giá thị trường vượt các ngưỡng quan trọng, đặc biệt là trên mức 50, nguồn cung mới sẽ nhanh chóng được kích hoạt, kéo theo sự gia tăng mạnh về sản lượng khai thác.

Mặc dù một dự án mỏ mới, tính từ khâu phát hiện đến khai thác thương mại, có thể mất tới 20 năm, nhưng phần công suất 550 triệu ounce mỗi năm nói trên là những dự án đã được xác định rõ ràng và đang trên lộ trình triển khai, dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong vòng 5–10 năm tới. Ngoài 19 tỷ ounce trữ lượng đã được chứng minh, cơ sở tài nguyên còn chưa xác định hoặc chưa được phân loại đầy đủ vẫn còn rất lớn, cho thấy dư địa nguồn cung tiềm năng là rất dồi dào.

Phần lớn bạc là sản phẩm phụ

Đáng lưu ý, một tỷ trọng lớn kim loại sẽ không đến từ các mỏ chuyên biệt mà được khai thác như sản phẩm phụ tại các mỏ đồng, chì, kẽm và vàng. Trong trường hợp giá kim loại duy trì trên 40 USD/ounce, các nguồn cung này vẫn mang lại lợi nhuận đáng kể. Nguyên nhân là chi phí khai thác kim loại chính tại nhiều mỏ chỉ vào khoảng 10–20 USD/ounce, trong khi tới 80% sản lượng kim loại còn lại là sản phẩm phụ. Tùy theo cách hạch toán ở cấp độ doanh nghiệp khai thác, chi phí hiệu dụng thậm chí có thể được xem là chỉ khoảng 2 USD/ounce, do phần lớn chi phí đã được bù đắp thông qua doanh thu từ kim loại chính và các sản phẩm phụ như vàng.

Tái chế và phế liệu phản ứng gần như tức thì

Nguồn cung không chỉ đến từ khai thác mỏ sơ cấp, mà còn từ phế liệu tái chế – một kênh có chi phí thấp hơn đáng kể. Hoạt động thu hồi phế liệu gần như không đòi hỏi vốn đầu tư thăm dò, và đặc biệt, bạc càng được sử dụng nhiều thì lượng bạc có thể thu hồi sau sử dụng càng lớn. Hiện nay, tại nhiều quốc gia, các quy định môi trường đã bắt buộc phải tái chế thiết bị điện tử cũ và các vật liệu có chứa kim loại quý, qua đó tạo ra dòng cung phế liệu ngày càng ổn định.

Quan trọng hơn, tái chế vàng và bạc từ phế liệu có biên lợi nhuận rất cao. Một khi các nhà tinh luyện đã đầu tư xây dựng nhà máy tái chế, họ không dễ dàng đóng cửa chỉ vì giá kim loại điều chỉnh giảm. Nhờ cấu trúc chi phí thấp, nhóm này có khả năng chịu đựng giá thấp tốt hơn nhiều so với các nhà khai thác mỏ sơ cấp.

Dòng chảy phế liệu cũng phản ứng nhanh hơn rất nhiều so với khai thác mỏ. Thực tế hiện nay cho thấy các nhà máy tinh luyện bạc trên toàn cầu đang hoạt động quá tải do lượng bạc phế liệu đổ về quá lớn. Đây là phản ứng tức thời của thị trường trước cú tăng giá mạnh lên vùng 90–100 USD/ounce, trong khi việc mở rộng khai thác mỏ phải mất nhiều năm mới có thể hiện thực hóa.

Nhu cầu công nghiệp sẽ tự điều chỉnh

Ở phía cầu, các nhà sản xuất công nghiệp cũng buộc phải thích nghi. Hai trong số những nhà sản xuất tấm pin mặt trời lớn nhất thế giới đã công bố kế hoạch chuyển đổi công nghệ, sau nhiều năm nghiên cứu nhằm thay thế bạc bằng đồng. Ở mức giá bạc 28–30 USD/ounce, việc chuyển đổi này vẫn chưa thực sự hiệu quả về kinh tế. Tuy nhiên, khi giá bạc leo lên vùng 100 USD/ounce, bài toán chi phí đã thay đổi hoàn toàn. Một doanh nghiệp thậm chí tuyên bố chỉ trong tháng 1 vừa qua rằng họ sẽ chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng bạc và chuyển sang đồng ngay từ quý II.

Đó chính là lý do vì sao có thể khẳng định rằng giá bạc – cũng như giá của bất kỳ loại hàng hóa nào – hoàn toàn có thể tăng vọt lên những mức rất cao, nhưng khả năng duy trì ở các mức giá đó lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Lịch sử thị trường đã nhiều lần chứng minh điều này.

Năm 1979, giá bạc tăng phi mã từ 5 USD lên 50 USD/ounce. Tuy nhiên, mức giá đỉnh này chỉ tồn tại trong thời gian rất ngắn. Chỉ vài ngày, thậm chí vài tuần sau, giá đã điều chỉnh mạnh về quanh 35 USD. Trên thực tế, trong cả tháng mà giá bạc “chạm” mốc 50 USD chỉ trong vài phút, giá giao dịch bình quân chỉ khoảng 35 USD/ounce. Bước sang năm 1980, giá bạc tiếp tục hạ nhiệt và dao động quanh 20 USD/ounce trong phần lớn thời gian.

Kịch bản tương tự lặp lại vào năm 2011. Giá bạc một lần nữa tăng vọt lên 50 USD/ounce, nhưng chỉ giữ được mức này trong khoảng 20 phút. Chỉ trong vòng 5 ngày, giá đã giảm về khoảng 32 USD/ounce, và sau đó tiếp tục trượt dài xuống vùng 15 USD/ounce trong vòng 5 năm tiếp theo.

Đây không phải là lý thuyết trừu tượng, mà là kinh tế học thuần túy vận hành trong thực tế. Câu hỏi cốt lõi luôn xoay quanh: chi phí để sản xuất một ounce bạc là bao nhiêu, dù từ khai thác mỏ hay từ phế liệu? Chi phí sử dụng bạc trong sản xuất là bao nhiêu, và điều đó tác động thế nào đến giá thành sản phẩm cuối cùng? Khi chi phí đầu vào tăng vượt quá khả năng chấp nhận, người tiêu dùng và nhà sản xuất sẽ điều chỉnh hành vi. Đến một ngưỡng nhất định, họ giảm tiêu thụ, tìm vật liệu thay thế, hoặc thậm chí ngừng mua hoàn toàn.

TÓM LẠI

Kim loại quý không “giết chết” nhà đầu tư. Chính sự thiếu hiểu biết và kỳ vọng phi thực tế mới là rủi ro lớn nhất.