#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tỷ giá "chưa có điểm dừng" trước áp lực nhập siêu

Giới chuyên gia cảnh báo, sự sụt giảm sức mua từ thị trường Mỹ và giá dầu thế giới leo thang đang buộc Việt Nam phải đối mặt với "cú sốc kép" về cả tỷ giá lẫn lãi suất.

Diễn biến thị trường tài chính những tháng đầu năm 2026 đang cho thấy áp lực ngày càng lớn lên tỷ giá và mặt bằng lãi suất, dù tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng mạnh.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, nhiều người vẫn cho rằng Việt Nam đang duy trì trạng thái xuất siêu lớn nhờ quy mô ngoại thương mở rộng nhanh. Tuy nhiên, thực tế trong 4 tháng đầu năm nay lại hoàn toàn trái ngược.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đã lên khoảng 344 tỷ USD nhưng cán cân thương mại đang nghiêng về chiều nhập siêu. Xuất khẩu đạt khoảng 168 tỷ USD, trong khi nhập khẩu lên tới 176 tỷ USD, tương đương mức nhập siêu khoảng 7 tỷ USD.

Theo ông Hiếu, đây là nguyên nhân quan trọng khiến tỷ giá USD/VND liên tục neo ở vùng cao bất chấp dòng tiền ngoại thương vẫn rất lớn.

“Nhập khẩu tăng mạnh đồng nghĩa nhu cầu thanh toán bằng USD tăng lên đáng kể. Khi cầu ngoại tệ lớn hơn nguồn cung từ xuất khẩu, tỷ giá sẽ chịu áp lực tăng”, ông phân tích.

Đáng chú ý, nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm tăng gần 29%, cao hơn đáng kể mức tăng khoảng 20% của xuất khẩu. Điều này khiến lượng ngoại tệ phải chi cho nhập khẩu ngày càng lớn, đồng thời làm giảm hiệu quả hỗ trợ tỷ giá từ nguồn thu xuất khẩu.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, tỷ giá USD/VND hiện đã lên quanh mốc 26.349 đồng/USD và xu hướng tăng có thể chưa dừng lại. Ông dự báo từ nay đến cuối năm, tỷ giá có thể tăng thêm khoảng 3-5%.

Một trong những rủi ro lớn nhất đến từ triển vọng xuất khẩu sang Mỹ — thị trường lớn nhất của Việt Nam. Theo chuyên gia này, kinh tế Mỹ đang chịu áp lực lạm phát mới do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt quanh khu vực eo biển Hormuz.

Giá năng lượng tăng đang kéo theo chi phí sinh hoạt và giá cả hàng hóa leo thang tại Mỹ. Riêng giá xăng tại California hiện đã lên khoảng 6 USD/gallon, mức được xem là rất cao so với nhiều năm gần đây.

“Khi lạm phát tăng, người tiêu dùng sẽ có xu hướng thắt chặt chi tiêu, kéo theo nhu cầu nhập khẩu giảm xuống. Điều đó có thể ảnh hưởng trực tiếp tới xuất khẩu của Việt Nam”, ông nhận định.

Không chỉ tỷ giá, áp lực lạm phát trong nước cũng đang có dấu hiệu quay trở lại khi giá nhiên liệu và chi phí đầu vào đồng loạt đi lên.

Trong bối cảnh đó, khả năng giảm lãi suất được đánh giá là không dễ xảy ra. TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm quy mô vừa và nhỏ, đã bắt đầu tăng lãi suất huy động nhằm giữ chân dòng tiền gửi.

Theo ông, khi lãi suất đầu vào tăng, dư địa giảm lãi suất cho vay gần như bị thu hẹp đáng kể. Thậm chí, mặt bằng lãi suất có thể còn nhích lên trong thời gian tới.

Áp lực thanh khoản hiện không chỉ đến từ nhu cầu tín dụng tăng mà còn xuất phát từ xu hướng nắm giữ USD khi tỷ giá liên tục đi lên. Điều này khiến cuộc cạnh tranh huy động vốn trong hệ thống ngân hàng trở nên căng thẳng hơn.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng năm 2026 có thể sẽ là giai đoạn đầy thách thức với kinh tế Việt Nam khi cùng lúc phải đối mặt nhiều sức ép từ tỷ giá, lạm phát, chi phí vốn và nguy cơ suy giảm nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu chủ lực.