MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tỷ giá "ăn mòn" lợi nhuận, doanh nghiệp "oằn mình" giữ biên lợi nhuận

Báo cáo mới nhất từ VPBankS một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sức ép tỷ giá VND/USD. Với áp lực kép từ biến động thị trường quốc tế và nhu cầu nội địa tăng cao, Ngân hàng Nhà nước đang đứng trước yêu cầu phải can thiệp mạnh mẽ để bảo vệ sự ổn định của đồng tiền quốc gia, đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp sẽ đối mặt với thách thức không nhỏ.

Tỷ giá USD/VND biến động mạnh: Lợi bất cập hại với doanh nghiệp Việt Nam

Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY – thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh – đã giảm hơn 4% kể từ đầu tháng 4, từ vùng 104 điểm xuống dưới ngưỡng tâm lý 100. Diễn biến này phản ánh tâm lý lo ngại về xung đột thương mại toàn cầu và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì mặt bằng lãi suất hiện tại trong thời gian tới.

Bước sang tháng 5, DXY phục hồi nhẹ, dao động quanh mức 99,8–100 điểm nhờ tiến triển tích cực trong đàm phán thương mại và các chỉ báo kinh tế Mỹ khởi sắc. Tuy vậy, xu hướng chung vẫn là suy yếu, khi giới đầu tư toàn cầu dần dịch chuyển dòng vốn sang các tài sản an toàn như đồng yên Nhật và franc Thụy Sĩ.

Trong nước, thị trường ngoại hối ghi nhận diễn biến phân hóa rõ nét giữa hệ thống ngân hàng và kênh tự do. Từ đầu tháng 4 đến đầu tháng 5/2025, tỷ giá USD trên thị trường chợ đen liên tục tăng, giao dịch trong biên độ rộng từ 26.010 đến 26.500 VND/USD. Điều này phản ánh tâm lý đầu cơ gia tăng cũng như nhu cầu nắm giữ USD như một kênh trú ẩn trong bối cảnh bất định. Trái lại, các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank giữ tỷ giá bán ra ổn định hơn, dao động quanh vùng 25.610–26.190 VND/USD.

Dự báo thời gian tới, tỷ giá VND/USD sẽ tiếp tục chịu áp lực trước những bất ổn kinh tế - địa chính trị toàn cầu và xu hướng chính sách tiền tệ khó lường từ các nền kinh tế lớn. Dù kỳ vọng Fed có thể bắt đầu chu kỳ giảm lãi suất từ cuối quý III/2025 đã phần nào làm "hạ nhiệt" đồng USD, nhưng các yếu tố nội tại như tăng trưởng nhập khẩu, dòng vốn FDI thiếu bền vững và rủi ro từ cán cân thương mại vẫn là mối lo thường trực đối với tỷ giá trong nước.

Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thể hiện sự chủ động điều hành, linh hoạt sử dụng công cụ can thiệp – đặc biệt là qua các phiên bán ngoại tệ kỳ hạn. Tuy nhiên, trong mùa cao điểm nhập khẩu, sức ép lên đồng nội tệ có thể gia tăng đáng kể, đòi hỏi cơ quan điều hành phải “cân não” từng bước đi nhằm giữ ổn định tỷ giá mà không làm tổn thương nền kinh tế.

Về lý thuyết, khi VND mất giá so với USD, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được hưởng lợi do doanh thu quy đổi tăng. Nhưng thực tế ở Việt Nam lại phức tạp hơn nhiều. Là một nền kinh tế có độ mở lớn, phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, thiết bị – phần lớn thanh toán bằng USD – nên tỷ giá tăng trở thành con dao hai lưỡi, ăn mòn lợi nhuận thay vì mang lại lợi ích.

Không ít doanh nghiệp xuất khẩu tại Việt Nam đang phải nhập khẩu tới 60–70% nguyên liệu đầu vào. Khi tỷ giá tăng, chi phí nhập khẩu đội lên đáng kể, trong khi biên lợi nhuận bị thu hẹp. Với nhóm doanh nghiệp có cơ cấu chi phí nhập khẩu lớn hơn giá trị xuất khẩu, tỷ giá biến động không chỉ không tạo thuận lợi, mà còn trở thành yếu tố rủi ro trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.

Diễn biến này đã được phản ánh rõ trong báo cáo tài chính quý I/2025 của nhiều doanh nghiệp lớn. Việc VND suy yếu so với USD và JPY khiến chi phí đầu vào tăng vọt, trong khi lỗ chênh lệch tỷ giá ăn mòn kết quả kinh doanh.

Cú đánh kép từ tỷ giá: Doanh nghiệp loay hoay xoay sở

Tại đại hội cổ đông thường niên, lãnh đạo Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ – DPM) đã thẳng thắn chỉ ra rủi ro tỷ giá là một trong những yếu tố chính đe dọa biên lợi nhuận năm 2025. Dù chưa bị ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách thuế của Mỹ, nhưng việc giá khí đầu vào được tính bằng USD khiến DPM đứng trước nguy cơ chi phí đội lên nếu tỷ giá tiếp tục biến động bất lợi.

Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) là một trường hợp điển hình. Trong quý I, doanh nghiệp này chịu "cú đòn kép" khi giá dầu giảm trong khi USD tăng giá. Kết quả là lãi chênh lệch tỷ giá giảm 90%, trong khi lỗ tỷ giá tăng mạnh khiến lợi nhuận sau thuế lao dốc tới 89% so với cùng kỳ, dù doanh thu thuần tăng 11% và chi phí quản lý, bán hàng được kiểm soát tốt.

Tương tự, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) ghi nhận khoản lỗ tỷ giá ròng gần 250 tỷ đồng trong quý I/2025, chủ yếu do đồng yên Nhật tăng giá 5,2% so với VND – ảnh hưởng trực tiếp đến các khoản vay dài hạn bằng JPY. Dù vậy, nhờ mảng cốt lõi khởi sắc, lợi nhuận sau thuế ACV vẫn tăng 6,8% so với cùng kỳ.

Các trường hợp trên cho thấy rõ một thực tế: trong môi trường kinh tế Việt Nam còn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, tỷ giá tăng không phải là “món quà” cho doanh nghiệp xuất khẩu, mà có thể trở thành gánh nặng chi phí, bào mòn lợi nhuận. Trong một thế giới đầy bất định, khả năng thích ứng với biến động tỷ giá sẽ là yếu tố sống còn đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam.