#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Trước đề xuất của Vingroup, ga Hà Nội từng nhiều lần được tính chuyện rời khỏi trung tâm

Đề xuất di dời tuyến đường sắt từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi của Vingroup đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận bởi liên quan trực tiếp đến một trong những đầu mối giao thông quan trọng nhất của Thủ đô. Tuy nhiên, ý tưởng đưa ga Hà Nội ra khỏi khu vực trung tâm thực tế đã được nghiên cứu và thảo luận trong nhiều năm qua.

Ý tưởng xây dựng một tổ hợp đường sắt quy mô lớn tại Ngọc Hồi xuất hiện từ đầu những năm 2000 và liên tục được đưa vào các quy hoạch giao thông quốc gia cũng như quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội.

Theo Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng), dự án tuyến đường sắt Yên Viên - Ngọc Hồi cùng tổ hợp ga Ngọc Hồi đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2004. Dự án được phê duyệt giai đoạn 1 vào năm 2008 và tiếp tục được điều chỉnh vào năm 2017.

Ngay từ giai đoạn nghiên cứu ban đầu, Ngọc Hồi đã được xác định là đầu mối đường sắt phía Nam của Hà Nội, đảm nhận nhiều chức năng quan trọng như ga hành khách, ga hàng hóa, depot, xưởng đầu máy toa xe và các cơ sở bảo dưỡng hạ tầng đường sắt.

Đến cuối năm 2014, Hà Nội chính thức công bố quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu tổ hợp ga Ngọc Hồi.

Theo quy hoạch, khu vực nghiên cứu có diện tích hơn 170 ha, trong đó vùng lõi rộng hơn 114 ha, được định hướng phát triển thành một đầu mối đường sắt quốc gia hiện đại với đầy đủ các hạng mục gồm ga hành khách, ga hàng hóa, depot metro, xí nghiệp đầu máy, toa xe và các trung tâm bảo trì kỹ thuật.

Nhiều lần được đề xuất nhưng chưa thể triển khai

Năm 2017, câu chuyện di dời ga Hà Nội một lần nữa trở thành chủ đề được quan tâm khi Thiếu tướng Phạm Xuân Bình, khi đó là Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội, đề xuất đưa tuyến đường sắt liên tỉnh và ga Hà Nội ra khỏi khu vực nội đô nhằm giảm ùn tắc giao thông và hạn chế tai nạn.

Tại Hội nghị sơ kết công tác an toàn giao thông, ông Bình kiến nghị: “Ga Hà Nội cũng là một nơi thu hút đáng kể các chuyến đi và đến của người dân bằng đường sắt. Ủy ban Nhân dân thành phố và các cơ quan chức năng Trung ương xem xét, di dời Ga Hà Nội ra khỏi khu vực trung tâm thành phố nhằm xóa bỏ hẳn đường sắt liên tỉnh trong khu vực nội thành”.

Đến năm 2022, Bộ GTVT tiếp tục công bố phương án di dời hạ tầng đường sắt quốc gia tại ga Hà Nội và ga Giáp Bát để phục vụ dự án đường sắt đô thị Yên Viên - Ngọc Hồi.

Theo phương án này, trong thời gian xây dựng tổ hợp ga Ngọc Hồi tại khu vực huyện Thanh Trì cũ, toàn bộ cơ sở hạ tầng đường sắt quốc gia tại ga Hà Nội và ga Giáp Bát sẽ được di dời tạm thời về ga Thường Tín.

Tuy nhiên, sau nhiều năm, dự án vẫn chưa thể triển khai đồng bộ do những khó khăn liên quan đến nguồn vốn, thủ tục đầu tư cũng như việc phân định trách nhiệm giữa các cơ quan liên quan.

Theo các quy hoạch giao thông và quy hoạch mạng lưới đường sắt thời điểm đó, sau khi các chức năng kỹ thuật được chuyển về Ngọc Hồi, ga Hà Nội vẫn sẽ được duy trì với vai trò ga hành khách trung tâm, kết nối giữa đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và các loại hình vận tải công cộng khác.

Đề xuất mới của Vingroup

Nếu các đề xuất trước đây chủ yếu xuất phát từ yêu cầu quy hoạch giao thông, thì đề xuất mới của Vingroup xuất hiện trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai dự án mở rộng Quốc lộ 1A đoạn đi qua khu vực nội đô.

Theo kiến nghị của doanh nghiệp, việc di dời ga Hà Nội xuống Ngọc Hồi hoặc một vị trí phù hợp khác cần được thực hiện sớm nhằm đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án.

Vingroup cho biết dự án mở rộng Quốc lộ 1A đã được khởi công từ ngày 19/5. Để đảm bảo tiến độ hoàn thành, công tác thu hồi mặt bằng, đặc biệt tại khu vực tuyến đường sắt hiện hữu từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi, cần hoàn tất trong năm 2026.

Hiện nay, các đoàn tàu khách trên tuyến đường sắt Bắc - Nam vẫn thực hiện đón trả khách từ ga Hà Nội đi các tỉnh miền Trung và miền Nam trên hành lang chạy song song với Quốc lộ 1. Đoạn tuyến từ ga Hà Nội đến ga Ngọc Hồi nằm trong phạm vi dự án mở rộng Quốc lộ 1A lên 16 làn xe.

Dự án có tổng chiều dài khoảng 36,3 km, đi qua địa bàn 18 phường, xã. Điểm đầu nằm tại nút giao hầm Kim Liên và điểm cuối kết nối với khu vực Cầu Giẽ thuộc xã Chuyên Mỹ.

Theo quy hoạch, tuyến đường sẽ có mặt cắt ngang 90 m, gồm 10 làn xe chính và 6 làn đường song hành. Dự án dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2027.

Chính phủ yêu cầu đánh giá toàn diện

Liên quan đến đề xuất của Vingroup, Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc.

Theo đó, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với UBND TP Hà Nội cùng các bộ, ngành liên quan nghiên cứu đề xuất và giải quyết theo thẩm quyền, đúng quy định pháp luật. Trường hợp vượt thẩm quyền, Bộ Xây dựng sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.

Phó Thủ tướng yêu cầu đánh giá kỹ các tác động liên quan đến hoạt động vận tải, chi phí xã hội, nguy cơ ùn tắc giao thông, hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), cũng như đời sống và việc làm của người lao động nếu dịch chuyển chức năng ga đầu mối từ ga Hà Nội về Ngọc Hồi trong bối cảnh hạ tầng kết nối khu vực này vẫn chưa được đầu tư đồng bộ.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng phải so sánh, đánh giá các phương án đầu tư để lựa chọn giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất.

Trong trường hợp dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), việc lựa chọn nhà đầu tư phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch và tránh thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.

Báo Markettimes

Nóng nhất lúc này: Di dời ga Hà Nội, trước Vingroup từng có 2 đề xuất là tâm điểm của dư luận