Trung Quốc mạnh tay "dọn" ngân hàng yếu

Trung Quốc đã giảm 670 ngân hàng nông thôn quy mô nhỏ chỉ trong năm 2025, kéo số lượng ngân hàng giảm 23% trong 4 năm. Đằng sau con số gây sốc là chiến dịch tái cấu trúc nhằm gom nguồn lực, tăng vốn và xử lý những mắt xích yếu của hệ thống tài chính.

Đây không đơn thuần là “đóng cửa ngân hàng”. Phần lớn tổ chức được sáp nhập hoặc chuyển thành chi nhánh, trong khi rủi ro lớn nhất nằm ở chất lượng tài sản, bất động sản và khả năng hấp thụ các khoản vay yếu kém.

Trung Quốc đã đóng cửa hơn 670 tổ chức ngân hàng trong năm 2025

Theo dữ liệu của Cơ quan Quản lý Tài chính Quốc gia Trung Quốc, cuối năm 2025, số pháp nhân tài chính thuộc phạm vi quản lý giảm 711 đơn vị so với năm trước. Riêng nhóm ngân hàng nông thôn quy mô nhỏ và vừa giảm 670 đơn vị, tương đương 18,6%. Đây là một trong những đợt thu gọn mạnh nhất của hệ thống ngân hàng Trung Quốc.

Nếu nhìn trong 4 năm, số lượng ngân hàng của Trung Quốc đã giảm 23%, còn 3.139 tổ chức vào cuối năm 2025. Phần lớn số giảm đến từ khu vực nông thôn, nơi các ngân hàng nhỏ thường có vốn mỏng, chất lượng tài sản yếu và năng lực quản trị hạn chế hơn.

Điểm quan trọng là “biến mất” không đồng nghĩa phá sản. Nhiều ngân hàng được chủ sở hữu lớn hơn hấp thụ, toàn bộ tài sản, tiền gửi và khoản vay được chuyển sang ngân hàng tiếp nhận. Một số pháp nhân được chuyển thành chi nhánh, qua đó giảm tầng nấc quản trị nhưng vẫn duy trì dịch vụ tại địa phương.

Động lực của quá trình này đến từ nhiều phía. Tăng trưởng kinh tế chậm lại, nhu cầu tín dụng suy yếu, lãi suất thấp và thị trường bất động sản kéo dài khó khăn đang thu hẹp dư địa lợi nhuận của ngân hàng. Trong khi đó, các ngân hàng nhỏ lại chịu sức ép lớn hơn về vốn và chất lượng tài sản.

Với ngành ngân hàng, tác động đầu tiên là tập trung hóa. Các tổ chức lớn có thể tiếp nhận khách hàng, mạng lưới và danh mục tín dụng từ ngân hàng nhỏ, đồng thời có lợi thế hơn về vốn, công nghệ và quản trị rủi ro.

Nhưng phép thử thực sự nằm ở phía sau sáp nhập. Khi một ngân hàng lớn nhận toàn bộ tài sản và nghĩa vụ của ngân hàng yếu, rủi ro không biến mất mà được đưa lên bảng cân đối của tổ chức tiếp nhận. Vì vậy, chất lượng tài sản sau hợp nhất quan trọng hơn số lượng pháp nhân bị xóa.

Đáng chú ý, Trung Quốc đang chuyển từ mô hình “mở rộng số lượng” sang “giảm đầu mối, tăng chất lượng”. Đây có thể trở thành xu hướng dài hạn khi cơ quan quản lý ưu tiên vốn, quản trị và khả năng chống chịu thay vì phủ kín thị trường bằng hàng nghìn ngân hàng nhỏ.