Trung Đông nóng rực: Giá vàng có thể đổi chiều, bạc và bạch kim đối mặt rủi ro lớn

Thị trường kim loại quý bước vào tuần giao dịch 16–23/3 với nhiều biến động khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang nhưng giá vàng lại chịu áp lực điều chỉnh. Theo các chuyên gia, xung đột quân sự có thể gây biến động ngắn hạn, song yếu tố quyết định xu hướng dài hạn của kim loại quý lại nằm ở triển vọng kinh tế toàn cầu.

Giá vàng chịu áp lực điều chỉnh

Trong phiên giao dịch ngày 16/3 tại châu Á, giá vàng giao ngay có lúc giảm mạnh xuống gần 4.970 USD/ounce, mức thấp nhất trong nhiều phiên. Khi thị trường Mỹ mở cửa, giá vàng hồi phục nhẹ nhưng vẫn giảm khoảng 0,3%, dao động quanh 5.000 USD/ounce.

Diễn biến này diễn ra sau giai đoạn tăng nóng trước đó. Trong tuần từ 9–13/3, giá vàng từng vọt lên khoảng 5.250 USD/ounce trước khi quay đầu giảm dần.

Tại Việt Nam, giá vàng miếng Vàng SJC và vàng nhẫn cũng chịu áp lực tương tự, phổ biến quanh 183 triệu đồng/lượng, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh khoảng 187,2 triệu đồng/lượng ghi nhận trong tuần trước.

Một trong những nguyên nhân khiến vàng giảm là tâm lý thị trường tài chính toàn cầu ổn định trở lại. Các chỉ số chứng khoán Mỹ phục hồi đã làm giảm nhu cầu nắm giữ tài sản trú ẩn.

Bên cạnh đó, giá dầu cũng hạ nhiệt khi dầu WTI giảm gần 4%, xuống dưới 95 USD/thùng. Giá năng lượng giảm giúp xoa dịu lo ngại lạm phát, từ đó làm suy yếu nhu cầu phòng ngừa rủi ro bằng vàng và bạc.

Không chỉ vàng, thị trường bạc cũng chịu áp lực bán mạnh. Giá bạc hiện lùi về khoảng 80 USD/ounce, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 120 USD/ounce ghi nhận vào cuối tháng 1.

Suy thoái kinh tế mới là yếu tố quyết định

Theo các nhà phân tích kim loại quý của Heraeus, các cú sốc dầu mỏ do chiến tranh trong lịch sử thường chỉ tác động hạn chế đến xu hướng dài hạn của kim loại quý.

Trong hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970, giá vàng vẫn tiếp tục tăng mạnh do thị trường đang trong chu kỳ đi lên. Chỉ khi nền kinh tế Mỹ bước vào suy thoái, xu hướng tăng của vàng mới đảo chiều.

Tương tự, trong Gulf War năm 1990, thị trường kim loại quý vốn đang giảm và đà giảm này tiếp tục kéo dài khi cuộc chiến trùng với giai đoạn suy thoái kinh tế.

Ngược lại, những xung đột như Iraq War hay Russian invasion of Ukraine không gây suy thoái kinh tế ngay lập tức, nên tác động của cú sốc dầu mỏ đến giá kim loại quý khá hạn chế.

Từ góc nhìn này, căng thẳng hiện nay liên quan đến Iran – dù đang khiến thị trường năng lượng biến động – có thể chưa đủ để thay đổi xu hướng dài hạn của vàng.

Bạc và bạch kim có thể chịu áp lực lớn

Rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng nền kinh tế toàn cầu suy yếu nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Khi kinh tế suy thoái, nhu cầu công nghiệp giảm sẽ tác động mạnh đến các kim loại như bạc và nhóm bạch kim.

Khác với vàng – chủ yếu được nắm giữ như tài sản trú ẩn – bạc và bạch kim có tỷ trọng sử dụng lớn trong sản xuất công nghiệp. Vì vậy, nếu hoạt động kinh tế chậm lại, hai nhóm kim loại này có thể giảm mạnh hơn.

Căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang

Trong những ngày gần đây, tình hình địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục nóng lên. Iran bị cáo buộc tấn công sân bay Dubai, trong khi cảng dầu Fujairah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất phải tạm dừng hoạt động bốc dỡ sau các vụ tấn công.

Căng thẳng gia tăng khi Mỹ kêu gọi các nước triển khai lực lượng bảo vệ Strait of Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Theo Heraeus, nếu cú sốc giá dầu kéo dài, nền kinh tế thế giới có thể suy yếu, đặc biệt khi chu kỳ kinh doanh hiện nay đã kéo dài gần 6 năm – mức thường thấy trước khi kinh tế bước vào giai đoạn suy thoái.

Trong kịch bản đó, vàng có thể chịu điều chỉnh nhưng thường giảm ít hơn so với các kim loại công nghiệp như bạc và bạch kim.

Dù vậy, một số yếu tố dài hạn vẫn có thể hỗ trợ thị trường kim loại quý. Chẳng hạn, India – quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới – недавно cho phép các quỹ đầu tư cổ phiếu phân bổ tối đa 35% tài sản vào vàng và bạc, động thái có thể tạo thêm lực cầu cho thị trường trong thời gian tới.