Trump sa thải Thống đốc FED Lisa Cook: Cú sốc chính trị - tài chính toàn cầu

1. Bất ngờ từ Nhà Trắng

Ngày 25–26/8/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố sa thải Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Lisa Cook. Lý do được đưa ra là cáo buộc bà Cook đã khai man hồ sơ thế chấp khi đồng thời đăng ký hai căn nhà tại Michigan và Atlanta đều là “nơi cư trú chính”. Trump khẳng định đây là “hành vi gian dối, thậm chí có thể cấu thành tội hình sự”.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, một Tổng thống Mỹ công khai sa thải một Thống đốc FED – tổ chức vốn được coi là độc lập và miễn nhiễm khỏi tác động chính trị.

2. Phản ứng từ FED và giới chính trị

Ngay sau thông báo, bà Lisa Cook tuyên bố sẽ không từ chức và sẵn sàng bảo vệ bản thân trước pháp luật. Nhiều chuyên gia và nghị sĩ đảng Dân chủ, trong đó có Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, chỉ trích hành động của Trump là “lạm quyền”, “vi phạm rõ ràng Đạo luật Cục Dự trữ Liên bang”.

Về mặt pháp lý, việc “sa thải” một Thống đốc FED chỉ hợp pháp khi có “nguyên nhân chính đáng”. Do đó, khả năng vụ việc sẽ bị đưa ra tòa án để phân xử.

3. Thị trường tài chính chao đảo

Quyết định này ngay lập tức gây ra biến động mạnh:

Chỉ số USD Index giảm đáng kể do lo ngại Fed mất độc lập.

Lợi tức trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm lao dốc, trong khi lợi tức 30 năm tăng nhẹ, phản ánh kỳ vọng lãi suất sẽ được hạ sớm hơn.

Thị trường chứng khoán Mỹ biến động mạnh trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại sự can thiệp chính trị sâu vào chính sách tiền tệ.

4. Tác động đến thị trường kim loại

Sự kiện sa thải Lisa Cook không chỉ làm rung lắc thị trường tài chính mà còn tác động trực tiếp đến hàng hóa, đặc biệt là kim loại quý:

Vàng bật tăng mạnh do nhu cầu trú ẩn an toàn gia tăng trước rủi ro chính trị - tài chính. Việc đồng USD suy yếu càng củng cố đà tăng của kim loại quý này.

Bạc và bạch kim cũng hưởng lợi khi giới đầu tư tìm kiếm tài sản thay thế.

Ngược lại, kim loại cơ bản như đồng, nhôm lại chịu áp lực khi lo ngại bất ổn chính trị có thể làm giảm niềm tin kinh doanh và nhu cầu sản xuất.

Ý nghĩa lâu dài

Động thái chưa từng có của Trump mở ra một tiền lệ nguy hiểm: Tổng thống có thể trực tiếp gây ảnh hưởng đến nhân sự cấp cao của FED. Điều này đặt ra câu hỏi về tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ – một yếu tố vốn được coi là nền tảng ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu.