Trải qua gần hết nửa năm 2026, thị trường đang thực sự trải qua những gì ?

Năm 2025, thiên nga đen là gì ? Thuế quan

Năm 2026, thiên ngan đen là gì ? Chiến tranh Mỹ - Iran

Vậy tại sao sau sự kiện thuế quan, thị trường tạo ra cơn sóng mà bao nhà đầu tư chờ đợi. Nhưng khi chiến tranh Mỹ - Iran dần đi đến hồi kết, bằng những thoả thuận hoà bình thì thị trường lại chả có bất kỳ sự phản ứng nào thực sự mạnh mẽ kể từ khi có lệnh ngừng bắn từ hồi tháng 4 ? Có lẽ, thiên ngan đen mà chúng ta thấy không phải là nguyên nhân thực sự cho sự suy yếu của thị trường chứng khoán, mà thứ ảnh hưởng thực sự lại chính là vấn đề bên trong hiện vẫn chưa được giải quyết đó là thanh khoản hệ thống và lãi suất. Có lẽ chính cú sốc tăng lãi suất từ tháng 10/2025 tới nay vẫn chưa được giải quyết. Nếu chúng ta nhìn vào những đợt sóng nhỏ, và sự điều tiết của chỉ số, ta lại nhầm tưởng thị trường thực sự tác động bởi chiến tranh. Chẳng qua chiến tranh làm mọi thứ tệ hơn sau những áp lực về thanh khoản, và khi chiến tranh có qua đi thì nó chỉ đỡ tệ hơn chứ chưa làm thay đổi hoàn toàn cục diện

Tại sao vấn đề bên trong chưa được giải quyết ?

Cho đến hiện tại, chúng ta đã thấy sự nổ lực rất lớn của NHNN, của Chính phủ trong việc cố gắng bình ổn lãi suất, để tạo dư địa cho việc tăng trưởng. Chỉ trong vòng vài tháng qua, kể từ khi bác Lê Minh Hưng đảm nhiệm vị trí Thủ tướng nhiệm kỳ mới, người được kỳ vọng sẽ làm thay đổi bức tranh vĩ mô của năm 2026 đã có nhiều chỉ đạo từ việc yêu cầu các NHTM hạ lãi suất 0.5-1% từ giữa tháng 4, cho đến rất nhiều văn bản “khuyến khích” các NHTM giữ lãi suất ổn định, hay nhiều luật được sửa đổi như thay đổi TT22 về cách tính LDR cho đến việc nới SFL, và sắp tới có thể thêm văn bản để tháo gỡ cho thị trường trái phiếu vốn đã mắc kẹt nhiều năm qua.

Chúng ta thấy được gì từ những sự nổ lực này ? Một sự nổ lực hết mình bằng những giải pháp kịp thời ? Không, đó là sự vùng vẫy trước khó khăn thực sự mà hiện không còn sự lựa chọn khác, vì nếu thực sự tìm ra được giải pháp và giải quyết được vấn đề cốt lõi, NHNN đã không thay đổi sửa tới sửa lui những thứ mà NHNN đã thay đổi không ít lần trước đây. Có phải nó đang mắc kẹt lắm, thì mới lại đụng tới việc sửa luật. Áp lực thực sự lớn hơn bạn nghĩ !

Bằng chứng là áp lực lãi suất vẫn còn đó !

Trong vòng một tháng qua thanh khoản hệ thống có dấu hiệu căng thẳng trở lại, lãi suất qua đêm đã có lúc tăng mạnh lên gần 11%, nhưng cũng nhanh chóng xuống dưới 4%, nhờ vào những công cụ điều tiết của NHNN như việc hoán đổi ngoại tệ để bơm thanh khoản, trong bối cảnh tỷ giá đang ổn định gần đây. Tuy nhiên, tác động này chủ yếu mang tính kỹ thuật, giúp cải thiện khả năng luân chuyển vốn trong ngắn hạn hơn là giải quyết triệt để bài toán cấu trúc vốn bền vững của hệ thống ngân hàng, cụ thể là chênh lệch tín dụng - huy động vẫn còn lớn khi tín dụng 5 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 5.71% cao cấp đôi mức tăng trưởng huy động là 2.98%, nhu cầu vốn trung dài hạn cao và áp lực tăng vốn đè trên vai đối với các NHTM vì vậy khả năng lãi suất giảm trong thời gian tới khó, cùng lắm chỉ có thể giữ cho lãi suất hiện tại neo cao mà ít tăng nhất có thể và hạn chế tình trạng căng thẳng quá mức trên thị trường liên ngân hàng, dư địa sử dụng các công cụ hỗ trợ thanh khoản như OMO hay FX Swap đang dần thu hẹp.

Vậy thì bức tranh này sẽ phản ánh rõ nét hơn về những gì đã xảy ra trong 6 tháng qua, hơn là áp lực chiến tranh. Nếu so với áp lực thuế quan và mức độ ảnh hưởng, thì tuyến hàng hải ở eo biển Hormuz cùng sư tăng mạnh của giá dầu chỉ tạo ra áp lực lạm phát ngắn hạn, thậm chí nó còn không đủ shock cho thị trường tài chính toàn cầu như thuế quan, mức độ ổn định của sự kiện không cao dễ bị thay đổi. Nên để kết luận chiến tranh Mỹ - Iran là thiên nga đen của năm 2026 thì không đúng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Do thị trường chứng khoán vốn đã yếu đi nhiều từ tháng 10-12/2025 đến hết quý 1/2026. Nên khi chiến tranh xảy ra, cái xấu đó không tạo ra thêm giao động nào đủ lớn

Vậy nửa năm 2026 phải kỳ vọng thế nào cho đúng ?

Chúng ta cần nhìn nhận đúng vấn đề đang hiện hữu trước, từ đó mới có thể đặt kỳ vọng cho thị trường nửa cuối năm 2026. Nếu không khám đúng bệnh, thì việc đưa thuốc không khác gì trao niềm tin nhưng kết cục lại gây thất vọng.

Nếu vấn đề là ở thanh khoản và lãi suất, thì chính thanh khoản và lãi suất sẽ phải cần có sự thay đổi, từ đó thị trường mới thực sự đảo chiều như đúng kỳ vọng của chúng ta về một thị trường đầy triển vọng cho tăng trưởng 2 chữ số.

Vấn đề là bao lâu ?

Cá nhân mình cũng không thực sự biết chính xác, vì cần nhìn vào cách điều hành và những giải pháp mà NHNN cũng như Chính phủ đang lựa chọn. Nhưng nói 1 cách nôm na, để anh chị NĐT có thể dễ hình dung hơn, thì năm nay chúng ta không nên kỳ vọng tăng trưởng đạt được 2 chữ số. Cá nhân mình tự ước lượng, có tính chủ quan và sai số thì chỉ dám dự đoán tăng trưởng của 2026 rơi vào khoảng 8.5-9%+/- 0.2%. Vì với những gì xảy ra trong nửa năm 2026, chúng ta không thể cứ đặt kỳ vọng đổ dồn về nửa cuối năm 2026 để theo đuổi một mục tiêu khó khăn. Vì vậy, nửa cuối năm 2026 được xem là khoảng thời gian để hệ thống điều hành mới đưa ra những giải pháp hiệu quả hơn để ổn định vĩ mô và chính sách điều hành (CSTT, CSTK) trước khi nghĩ về tăng trưởng. Cụ thể, nửa năm nay cả Chính Phủ và NHNN thay đổi rất nhiều luật, đưa ra rất nhiều Nghị Quyết và Thông tư mới, và điều đó cần thời gian để kiểm chứng. Nếu hiểu rõ điều này, chúng ta sẽ nhìn năm nay là năm tạo dựng nền móng vững chắc để sẵn sàng bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh mẽ bất chấp những bất ổn địa chính trị gần đây. Như phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng khi vừa mới đảm nhiệm vị trí này, đó là “Không hy sinh ổn định vĩ mô để đổi lấy tăng trưởng”. Quy chiếu sang thị trường chứng khoán, thì phần còn lại của năm 2026 chỉ nên dừng lại ở việc đánh các sóng ngắn, đánh biên độ, và sẵn sàng tích sản mạnh nếu giá cổ phiếu giảm sâu đối với NĐT có lợi thế về tiền mặt.

Chúng ta nên bỏ qua những con số đẹp để nhìn vào thực tế hơn !

1. Giải ngân đầu tư công vẫn chậm, tính đến 15/06 tỷ lệ chỉ mới đạt gần 25% (24.2%) kế hoạch, nhiều địa phương vẫn còn nằm ở mức giai ngân dưới mức trung bình, thậm chí đứng yên. Điều này vô tình cũng khiến dòng tiền luân chuyển qua các nhà thầu, doanh nghiệp trở lại hệ thống ngân hàng dưới dạng tiền gửi chậm

2. Áp lực thanh khoản hệ thống và lãi suất neo cao kéo dài. Nhưng chênh lệch tín dụng và huy động vẫn còn cách xa, thậm chí có hiện tượng tiền không vào hệ thống như kỳ vọng dù lãi suất đã tăng khoảng 8 tháng nay, kể từ tháng 10/2025

3. Tăng trưởng FDI nhưng phần lớn là từ các doanh nghiệp đã hiện hữu, nhưng chẳng phải là mở rộng hoạt động kinh doanh mà là tăng tỉ trọng sở hữu bằng việc mua cổ phần các doanh nghiệp trong nước. Giá trị cốt lõi vẫn còn thấp

4. Thâm hụt cán cân thương mại 14 tỷ USD, cái này là sức ép từ Mỹ khi năm 2025 chúng ta vẫn xuất siêu cực mạnh dù bị áp thuế thuộc top cao nhất. Khiến 2026 phải nhập siêu và thậm chí triển khai mạnh mẽ xăng E10 (nhập ethanol từ Mỹ) cũng như đánh bản quyền mạnh mẽ do Mỹ áp thuế bổ sung và đưa vào danh sách đỏ các quốc gia vi phạm bản quyền.

5. Do khủng hoảng địa chính trị, nên lạm phát toàn cầu tăng, giá dầu phi mã trong một khoảng thời gian đúng thời điểm chúng ta lại phải nhập siêu lạm phát trước áp lực thuế quan mới của Mỹ, khiến CPI của chúng ta cũng tăng mạnh trong quý 2 và có thể kéo dài đến hết quý 3 nếu như căng thẳng Mỹ - Iran kéo dài thêm 1-2 tháng nữa mà không thể thông eo biển Hormuz. Thực tế là việc mở lại eo biển Hormuz vẫn đang là một dấu chấm hỏi khi bản ghi nhớ tương đối mong manh và dễ vi phạm.

Thực tế mà nói, chấp nhận và nhìn nhận đúng vấn đề sẽ đặt kỳ vọng đúng chỗ, phù hợp với bối cảnh, từ đó mới kỳ vọng đúng mà không phải thất vọng.

Với quan điểm cá nhân, 2027 mới là năm chúng ta đặt kỳ vọng về một sóng tăng giá mạnh của thị trường chứng khoán sau những gì đang xảy ra từ bất ổn địa chính trị cho đến đã ổn định vĩ mô để sẵn sàng cho tăng trưởng. Còn năm 2026, nên kỳ vọng vừa phải, ưu tiên đánh ngắn, đối với sóng ngắn, không kỳ vọng theo chỉ số hay khẩu hiệu tăng trưởng mà hiệu suất chung thì lại tệ do diều tiết của một số nhóm cổ phiếu nhất định. Năm 2027, độ rộng và sóng ngành mới có thể kỳ vọng mạnh hơn. Đặc biệt là những hành động điều hành chính sách của NHNN và của Chính Phủ hiệu quả hơn

Đây là góc nhìn, quan điểm cá nhân, NĐT tham khảo để có thêm góc nhìn và cân nhắc khi ra quyết định đầu tư phù hợp.