#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thu nhập dưới 12 triệu, đầu tư tiền số – lỗ nặng không có đường lui

Gần một nửa nhà đầu tư thu nhập dưới 12 triệu đồng/tháng rơi vào thua lỗ khi bước chân vào thế giới tiền số. Họ không thua vì thiếu kiến thức tài chính, mà vì đặt niềm tin mù quáng vào meme coin và lời đường mật của các KOL, nơi cảm xúc dẫn dắt quyết định thay vì lý trí và chiến lược.

Theo báo cáo Vietnam Crypto Market Observations 2025 do IVY công bố cuối tháng 7, những nhà đầu tư có thu nhập dưới 500 USD/tháng – tương đương dưới 12 triệu đồng – là nhóm chịu tỷ lệ thua lỗ cao nhất trên thị trường tài sản số tại Việt Nam. Dữ liệu được tổng hợp từ hơn 4.000 người dùng trong nước, kết hợp cùng thống kê từ sàn Bybit và công ty nghiên cứu Tiger Research.

Con số biết nói: gần 47,3% nhà đầu tư thuộc nhóm này ghi nhận thua lỗ; trong khi chỉ 32% có lãi và 20,7% hòa vốn. Báo cáo chỉ rõ: đây là tầng lớp dễ bị cuốn vào những cơn sóng đầu cơ ngắn hạn như meme coin, AI coin, và đặc biệt bị tác động mạnh bởi các KOL – vốn là nguồn tham khảo đứng thứ ba về độ phổ biến. Nhiều người đầu tư không dựa trên năng lực phân tích, mà phụ thuộc vào hiệu ứng truyền thông, hình ảnh thương hiệu hay sức hút nhất thời của người nổi tiếng mạng xã hội.

Ngược lại, nhà đầu tư có thu nhập từ 500–2.000 USD/tháng cho thấy mức độ tỉnh táo hơn trong hành vi tài chính: 42,4% có lãi, cao hơn đáng kể nhóm thu nhập thấp. Thay vì tin theo những lời mời gọi vô căn cứ, họ ưu tiên tìm hiểu thông tin từ cộng đồng chuyên môn và các kênh truyền thông ngành dọc.

Với nhóm thu nhập trên 2.000 USD/tháng, thị trường trở nên trung lập hơn: tỷ lệ lãi và lỗ gần ngang nhau (41,8%), còn lại 16,4% hòa vốn. Đáng chú ý, meme coin gần như biến mất khỏi danh mục quan tâm, nhường chỗ cho các dự án bài bản, kèm theo hệ sinh thái hỗ trợ rõ ràng. Nguồn thông tin chính đến từ các hội nhóm chuyên sâu cả trực tuyến lẫn trực tiếp.

Báo cáo của IVY cũng cho thấy một bức tranh đa tầng của thị trường tiền số Việt Nam, nơi người trẻ chiếm ưu thế tuyệt đối, đặc biệt là nhóm tuổi 18–24. Họ tiếp cận nhanh với các xu hướng như blockchain, DeFi, NFT hay GameFi, và cũng chính là nhóm dễ “vào nhanh – ra sớm” nếu thiếu định hướng đúng đắn.

“Blockchain và Web3 không nên bị xem là sòng bạc tài chính, mà phải được đặt vào đúng vị trí trong tương lai của nền kinh tế số”, ông Nguyễn Duy Tín – CEO IVY – nhấn mạnh. Ông cho rằng, việc nhìn nhận sai bản chất của công nghệ này sẽ biến một cơ hội dài hạn thành trò chơi may rủi.

Dù hơn 59% người được khảo sát tự nhận mình là holder – nhà đầu tư dài hạn với mục tiêu tự do tài chính – nhưng IVY cảnh báo: nhiều người đang “hold” theo cảm tính, hoặc chịu ảnh hưởng từ trào lưu InfoFi – các nền tảng chia sẻ thông tin và thưởng token cho người viết bài. Trong bối cảnh đó, nội dung thiếu kiểm chứng, các chiến dịch thuê KOL theo độ nổi chứ không phải chuyên môn, đang là mối nguy thật sự cho niềm tin thị trường.

“Tin tưởng phải được xây dựng bằng giá trị thực, không thể mua bằng độ nổi ảo. Nhà đầu tư Việt đang ngày càng tỉnh táo và chỉ những cá nhân, tổ chức có thực lực mới có thể tồn tại dài hạn”, báo cáo nhấn mạnh.

Ở cấp độ thể chế, tín hiệu tích cực là hành lang pháp lý cho tài sản số đang dần hình thành. Tại kỳ họp giữa năm 2025, Quốc hội đã thông qua Luật Công nghiệp Công nghệ số, lần đầu tiên công nhận tài sản số, tài sản ảo và tài sản mã hóa như một phần hợp pháp của nền kinh tế – có hiệu lực từ 1/1/2026. Đây được đánh giá là bước ngoặt lớn đưa hoạt động blockchain và Web3 vào khuôn khổ luật pháp.

Việt Nam hiện xếp thứ 5 toàn cầu về mức độ phổ cập crypto (Triple-A), đứng thứ 7 về tỷ lệ sở hữu (Chainalysis), và có lượng tìm kiếm từ khóa liên quan đến crypto trong nửa đầu 2025 vượt cả bất động sản lẫn chứng khoán – cho thấy sức hút không nhỏ của kênh đầu tư này. Tuy nhiên, nếu không đi cùng hiểu biết, luật chơi công bằng và hệ sinh thái minh bạch, crypto sẽ tiếp tục là “cuộc chơi mất kiểm soát” với người yếu thế tài chính.