#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thông tư 22: Big4 hưởng lợi, ngân hàng khác bị siết?

Thông tư 08/2026: Bước chuyển chiến lược trong quản trị thanh khoản ngân hàng. Tái định hình cách nhìn về an toàn hệ thống.

Thông tư 08/2026 sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN không đơn thuần là một cập nhật kỹ thuật, mà phản ánh một bước chuyển quan trọng trong cách Ngân hàng Nhà nước điều tiết hệ thống ngân hàng. Các thay đổi lần này tác động trực tiếp đến các chỉ số thanh khoản cốt lõi như LR, CDR, LCR và NSFR, đồng thời làm thay đổi cách các tổ chức tín dụng huy động và sử dụng vốn.

Đặc biệt, nhóm ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, BIDV, VietinBank và Techcombank sẽ chịu tác động rõ nét nhất do quy mô tài sản lớn và vai trò dẫn dắt hệ thống.

Bối cảnh: Áp lực thanh khoản và chiến lược “siết – nhưng linh hoạt”

Hệ thống ngân hàng đang đối mặt với áp lực kép: tăng trưởng tín dụng chậm lại trong khi huy động từ dân cư gặp khó khăn, buộc nhiều ngân hàng phải phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước lựa chọn cách tiếp cận “siết chặt nhưng linh hoạt”:

Với tổng số dư tiền gửi Kho bạc tại các ngân hàng lớn lên tới khoảng 563.000 tỷ đồng, việc đưa 20% (~112.600 tỷ đồng) vào mẫu số giúp giảm áp lực thanh khoản đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh nhiều ngân hàng đang vận hành sát ngưỡng giới hạn.

CDR thay thế LDR: Thay đổi bản chất đo lường tín dụng

Một thay đổi quan trọng là việc thay thế tỷ lệ LDR bằng CDR (Credit-to-Deposit Ratio).

Khác biệt cốt lõi nằm ở cách tính:

Điều này khiến một số ngân hàng ghi nhận mức tăng CDR đột biến. Ví dụ, những ngân hàng phụ thuộc mạnh vào vốn liên ngân hàng như VPBank, TPBank hay MSB có thể chứng kiến tỷ lệ này tăng mạnh.

Bản chất ở đây không phải là “nới lỏng tín dụng”, mà là đo lường sát hơn năng lực cấp tín dụng thực tế dựa trên nguồn vốn bền vững.

LCR: Lần đầu đưa yếu tố “chất lượng tài sản” vào thanh khoản

Thông tư 08 đưa vào khái niệm trọng số thanh khoản (liquidity weighting), thay đổi cách tính LCR theo hướng sát thực tế hơn.

Cụ thể:

Tiền mặt tại NHNN: 100%

Trái phiếu Chính phủ chất lượng cao: 95–100%

Trái phiếu doanh nghiệp: 50–75%

Điểm quan trọng là: không phải tài sản nào cũng “thanh khoản như nhau”.

Điều này buộc các ngân hàng phải:

Tăng tỷ trọng tài sản thanh khoản cao

Giảm phụ thuộc vào trái phiếu dài hạn hoặc khó chuyển đổi

Những ngân hàng có LCR cao trước đây nhưng danh mục tài sản kém thanh khoản có thể sẽ bị “lộ” khoảng trống thực sự.

SFR (ASF/RSF): Kiểm soát rủi ro kỳ hạn một cách hệ thống

Thông tư 08 thay thế cách tiếp cận cũ (vốn ngắn hạn cho vay dài hạn) bằng mô hình hiện đại hơn: Stable Funding Ratio (SFR).

Cấu trúc gồm:

Ví dụ:

Vốn chủ sở hữu: hệ số 100%

Tiền gửi cá nhân: cao

Cách tiếp cận này giúp:

Kiểm soát mismatch kỳ hạn

Hạn chế rủi ro tập trung tín dụng

Tiến gần hơn với chuẩn Basel III

Hàm ý đầu tư: Phân hóa mạnh trong ngành ngân hàng

Thông tư 08 không chỉ là thay đổi kỹ thuật — mà là công cụ phân loại lại toàn ngành ngân hàng.

Nhóm hưởng lợi:

Ngân hàng có CASA cao, tiền gửi dân cư ổn định

Danh mục tài sản thanh khoản tốt

Cấu trúc kỳ hạn cân bằng

Nhóm chịu áp lực:

Phụ thuộc vào vốn liên ngân hàng

Nắm giữ nhiều trái phiếu doanh nghiệp

Cho vay dài hạn nhưng nguồn vốn ngắn

Kết luận: Từ “số lượng” sang “chất lượng”

Thông tư 08/2026 đánh dấu sự chuyển dịch rõ ràng:

Từ kiểm soát số lượng → đánh giá chất lượng tài sản và nguồn vốn

Từ tỷ lệ cứng → mô hình trọng số linh hoạt

Từ quy định nội địa → tiệm cận chuẩn quốc tế

Đối với nhà đầu tư, câu chuyện không còn là “ngân hàng tăng trưởng bao nhiêu”, mà là:

Tăng trưởng đó được tài trợ bởi nguồn vốn nào, và mức độ bền vững ra sao.

Giai đoạn 2026–2028 sẽ là thời điểm then chốt để quan sát sự thích ứng của từng ngân hàng — và cũng là cơ hội để định giá lại toàn ngành theo một tiêu chuẩn mới: chất lượng thay vì quy mô