Thị trường chứng khoán bước vào chuẩn mới?

Với cột mốc chính thức bước chân vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để kích hoạt dòng vốn quốc tế khổng lồ. Tuy nhiên, để "sóng nâng hạng" không biến thành bọt bong bóng, việc cấp bách hiện nay là hoàn thiện một hạ tầng pháp lý số hóa đồng bộ, nơi tính minh bạch tuyệt đối và an toàn giao dịch được đặt lên hàng đầu.

Dự thảo Thông tư mới về giao dịch điện tử của Bộ Tài chính với những quy định mang tính bước ngoặt như áp sinh trắc học, mở cửa API chính là lời giải cho bài toán thăng hạng.

Thị trường chứng khoán bước vào chuẩn mới?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026. Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch điện tử không còn đơn thuần là câu chuyện công nghệ, mà đã trở thành yêu cầu cốt lõi để tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin nhà đầu tư.

Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, chuyển đổi số hiện đóng vai trò “hạ tầng lõi” của thị trường. Việt Nam đã có hơn 12,6 triệu tài khoản chứng khoán, gần như toàn bộ giao dịch được thực hiện trực tuyến.

Các dịch vụ như mở tài khoản bằng eKYC, ký hợp đồng điện tử, giao dịch online hay ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng đang thay đổi toàn bộ cách vận hành thị trường.

Thanh khoản cũng tăng mạnh nhờ công nghệ. Giá trị giao dịch bình quân năm 2025 đạt hơn 29.000 tỷ đồng mỗi phiên, còn những tháng đầu năm 2026 đã vượt 31.000 tỷ đồng/phiên, thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á.

Siết chuẩn để hút vốn ngoại

Dù tốc độ số hóa tăng nhanh, nhiều hoạt động mới trên thị trường vẫn thiếu hành lang pháp lý đầy đủ, từ eKYC, xác thực điện tử đến kết nối API hay giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài.

Để giải bài toán này, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư mới về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán. Điểm đáng chú ý là phạm vi quản lý được mở rộng từ “giao dịch trực tuyến” sang toàn bộ “dịch vụ trực tuyến trong hoạt động chứng khoán”.

Điều này đồng nghĩa mọi quy trình từ mở tài khoản, ký hợp đồng, giao dịch đến rút tiền đều sẽ được chuẩn hóa trên môi trường số.

Dự thảo cũng bổ sung hàng loạt lớp bảo vệ mới cho nhà đầu tư. Việc mở hoặc đóng tài khoản chứng khoán sẽ phải xác thực sinh trắc học, đối chiếu với dữ liệu căn cước công dân hoặc VNeID.

Với các giao dịch trực tuyến, xác thực sinh trắc học phải được thực hiện ít nhất ở lần đăng nhập đầu tiên mỗi phiên giao dịch. Đặc biệt, các giao dịch rút hoặc chuyển tiền từ 10 triệu đồng trở lên cũng sẽ phải xác thực sinh trắc học nhằm hạn chế nguy cơ lừa đảo công nghệ cao.

Mở cửa mạnh hơn cho dòng tiền quốc tế

Một điểm mới đáng chú ý khác là cơ chế linh hoạt hơn dành cho nhà đầu tư nước ngoài không cư trú tại Việt Nam.

Theo dự thảo, nhóm nhà đầu tư này có thể ủy quyền cho tổ chức tài chính nước ngoài thực hiện các thủ tục điện tử thay vì bắt buộc áp dụng đầy đủ xác thực sinh trắc học hay chữ ký số như nhà đầu tư trong nước.

Song song với đó, lần đầu tiên quy định về kết nối API trong giao dịch chứng khoán được đưa vào dự thảo. Đây được xem là bước đi quan trọng để phát triển hệ sinh thái tài chính số, giúp công ty chứng khoán kết nối sâu hơn với ngân hàng số, ứng dụng quản lý tài sản và các nền tảng đầu tư thông minh.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng yêu cầu các tổ chức cung cấp dịch vụ phải công khai danh sách đối tác kết nối API, siết an ninh mạng và đảm bảo quyền kiểm soát dữ liệu cho khách hàng.

Cuộc chơi giờ là minh bạch và tốc độ

Theo giới chuyên gia, nâng hạng thị trường không chỉ phụ thuộc quy mô vốn hóa hay thanh khoản, mà còn nằm ở khả năng minh bạch hóa, bảo vệ nhà đầu tư và mức độ hiện đại của hạ tầng giao dịch.

Trong cuộc đua hút vốn ngoại, thị trường nào tạo được niềm tin sẽ có lợi thế lớn hơn. Và với chứng khoán Việt Nam, chuyển đổi số đang trở thành “tấm vé thông hành” để bước vào sân chơi lớn hơn của dòng tiền toàn cầu.