#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tại sao Nhà nước không in thật nhiều tiền?

Nhiều người thắc mắc: nếu Nhà nước có máy in tiền, sao không in thật nhiều rồi chia cho mỗi người vài tỷ đồng để ai cũng giàu?

Ví dụ 1: Tiệm bánh mì đầu hẻm

Tưởng tượng đầu hẻm có đúng một tiệm bánh mì, mỗi ngày làm được 100 ổ, giá 15.000 đồng một ổ. Cả hẻm có 100 người, mỗi người có 15.000 đồng, vừa đủ mua 1 ổ.

Sau khi Nhà nước phát thêm 1 triệu đồng cho mỗi người, ai cũng muốn mua nhiều hơn, cả hẻm xếp hàng trước tiệm. Chủ tiệm thấy khách đông, tiền nhiều nên tăng giá. Cuối cùng, người dân cầm nhiều tiền hơn nhưng bánh mì vẫn chỉ có 100 ổ, nên không ai thật sự giàu lên.

Ví dụ 2: Buổi hòa nhạc 1.000 vé

Một ca sĩ nổi tiếng tổ chức đêm nhạc ở sân vận động chỉ có 1.000 chỗ ngồi, vé giá 1 triệu đồng. Có đúng 1.000 người đủ tiền mua vé.

Bây giờ Nhà nước phát cho mỗi người thêm 10 triệu đồng. Ai cũng muốn đi, nhưng sân vẫn chỉ có 1.000 chỗ. Người mua sẽ trả giá cao hơn để giành vé, giá vé sớm lên 5 triệu, rồi 10 triệu đồng. Kết quả: người nào cũng có nhiều tiền hơn, nhưng số người được xem vẫn là 1.000.

Hai ví dụ cho cùng một bài học: khi lượng hàng hóa cố định, thêm tiền chỉ làm giá tăng.

Tiền và hàng hóa: nguyên tắc cốt lõi

Có thể hình dung nền kinh tế như một chiếc bánh và tiền như những tấm vé đổi lấy bánh.

Muốn nền kinh tế giàu lên, phải làm ra nhiều chiếc bánh hơn (tăng sản xuất, năng suất, đầu tư), chứ không chỉ phát thêm vé.

Nếu lượng tiền tăng nhanh hơn lượng hàng hóa, giá cả có xu hướng tăng. Đó chính là lạm phát, tức là mức giá chung tăng lên và mỗi đồng tiền mua được ít hàng hơn trước.

Bằng chứng lịch sử

1. Đức năm 1923

Sau chiến tranh, nước Đức phải trả nợ bồi thường và in tiền ồ ạt để có tiền chi tiêu. Giá một ổ bánh mì ở Đức:

2. Zimbabwe

Zimbabwe cũng in tiền để bù chi tiêu của Nhà nước và giá cả tăng nhanh đến mức nước này phát hành cả tờ tiền mệnh giá 100 nghìn tỷ đô la Zimbabwe (năm 2009). Mệnh giá khổng lồ nhưng sức mua rất thấp. Sau đó nước này bỏ đồng tiền riêng để dùng ngoại tệ.

3. Việt Nam giai đoạn 1986 đến 1988

Việt Nam từng trải qua lạm phát phi mã. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê được nhiều tài liệu trích dẫn:

Nghĩa là với mức 774,7%, thứ đáng giá 100.000 đồng đầu năm thì cuối năm phải trả khoảng 874.700 đồng

Ai chịu thiệt nhất?

Lạm phát không đánh vào mọi người như nhau.

Vì vậy, in tiền ồ ạt giống như một khoản thuế ngầm: Nhà nước không thu thêm thuế, nhưng mọi người đều bị mất sức mua, nặng nhất với người thu nhập thấp.

Vậy Nhà nước làm gì?

Ngân hàng trung ương phải cân bằng giữa hai rủi ro:

Mục tiêu là giữ lượng tiền tăng vừa phải, theo kịp lượng hàng hóa làm ra.

Bài học cho người dân và nhà đầu tư

Đừng nghĩ nhận được nhiều tiền hơn là giàu hơn. Hãy nhìn sức mua thật, tức là mua được bao nhiêu hàng hóa.

Khi so lãi suất tiết kiệm, hãy trừ đi lạm phát để biết lãi thực.

Không nên chỉ giữ tiền mặt trong thời gian dài; nên cân nhắc cơ cấu tài sản phù hợp với mục tiêu và khả năng chịu rủi ro của bản thân.

Theo dõi CPI do Cục Thống kê công bố hàng tháng để nắm xu hướng giá cả.

Kết luận

Nhà nước có thể in tiền, nhưng không thể in ra bánh mì. Muốn người dân giàu lên thật sự, cả nền kinh tế phải làm ra nhiều hàng hóa và dịch vụ hơn, chứ không phải chỉ có nhiều tiền hơn.

——————————————-

Bài viết trên em trình bày theo yếu tố chủ quan, không mang khuyến nghị mua bán.

Cần tư vấn đầu tư chứng khoán, quản lí gia sản. Anh chị liên hệ em nhé !