MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

STB và Big Bath Accounting

Mới đây ngân hàng Sacombank có những chia sẻ về số liệu tình hình hoạt động của ngân hàng:

Tính đến quý 3 năm 2025 lợi nhuận của ngân hàng Sacombank đạt gần 11 nghìn tỷ và trích lập dự phòng nợ xấu đạt hơn 2 nghìn tỷ. Tuy nhiên, khi nhà băng này có tân tổng giám đốc, ông Nguyễn Đức Thụy, tức bầu Thuỵ, cựu chủ tịch ngân hàng Lộc Phát, thì trong quý 4 cùng năm, ngân hàng này tăng mạnh mức trích lập dự phòng nợ xấu, làm số trích lập dự phòng của cả năm đạt 11.157 tỷ, lợi nhuận của quý 4 âm, lợi nhuận của cả năm là 7.628 tỷ đồng, chỉ đạt 52% so với kế hoạch cả năm là 14.650 tỷ đồng, dù ngân hàng đã cho vay gần như hết vốn huy động với LDR 98,35%. Kết quả là: ROE của STB còn 10,52%, hệ số an toàn vốn (CAR): 8,49% — chỉ vừa trên ngưỡng tối thiểu 8% theo quy định, cho thấy đệm vốn khá mỏng, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng: 6,31%, tỷ lệ nợ xấu trên tổng hạn mức tín dụng cấp phép: 4,95%, cả hai đều vượt xa ngưỡng kiểm soát 3% của NHNN.

Big Bath Accounting

Kế toán “Bồn tắm lớn” (Big bath) là hành vi quản trị lợi nhuận (Earnings management) mà tại đó báo cáo tài chính của doanh nghiệp được làm theo hướng “đã xấu rồi thì xấu hơn cũng không sao” hoặc “tạo nền thấp cho năm hiện tại để báo cáo lợi nhuận tốt hơn cho những năm sau”.

Ví dụ 1: Doanh nghiệp muốn duy trì niêm yết ở HSX sẽ không được báo cáo lỗ quá 3 năm liên tiếp, nên tại năm thứ 2 mà doanh nghiệp vẫn lỗ, họ có thể tắm một bồn tắm lớn, làm cho kết quả kinh doanh của năm này tệ hơn hẳn, ví dụ bằng việc ghi giảm giá hàng tồn kho (khi hàng tồn kho không giảm giá) hoặc ghi tăng trích lập dự phòng các khoản phải thu. Tại năm thứ 3, doanh nghiệp này vẫn bán được hàng tồn kho với giá bình thường hoặc vẫn thu được các khoản thu, họ có thể có lãi và như thế vẫn được tiếp tục niêm yết trên HSX, dù thực tế hoạt động kinh doanh của năm 3 không khác gì năm 2.

Ví dụ 2: Khi doanh nghiệp thay đổi ban lãnh đạo, thì lãnh đạo mới có thể yêu cầu thay đổi một số ước tính kế toán, ví dụ đánh giá lại các khoản phải thu, nhất là khi họ chứng minh được là các chính sách kế toán hiện tại chưa đủ cẩn trọng. Hay trong trường hợp của các ngân hàng, ban lãnh đạo mới có thể yêu cầu trích lập dự phòng nợ xấu thêm, thể hiện cách tiếp cận thận trọng hơn. Các thay đổi này có thể làm xấu đi báo cáo tài chính cuối cùng gắn với ban lãnh đạo cũ nhưng cũng tạo nền xuất phát với lợi nhuận thấp cho những báo cáo tiếp theo của dàn lãnh đạo mới.

Chuẩn mực kế toán cho phép những thay đổi kế toán này miễn là chúng được thuyết minh đầy đủ và có cơ sở hợp lý.

Tác giả bài viết cho rằng người đọc bài viết trước khi đầu tư vào ngân hàng Sacombank nên tham khảo thêm nhiều nguồn thông tin khác.

Tác giả cho rằng kết quả kinh doanh trong quý 4 khi có thay đổi nhân sự thượng tầng tại nhà băng này, chứng kiến sự sụt giảm, là một điều không quá bất ngờ.

Tác giả cũng dự đoán rằng kết quả kinh doanh của các năm về sau sẽ tốt hơn hẳn của năm 2025, nhất là sau khi nhà băng này đã trích lập dự phòng nợ xấu trong một quý 4 gấp 4 lần tổng 3 quý từ đầu năm 2025.

Những khoản nợ đã bị trích lập hoàn toàn (nợ nhóm 5), sẽ được đem ra ngoại bảng và theo dõi riêng. Khi các nhà băng thu hồi được những khoản nợ này thì phần tiền thu được sẽ đi thẳng vào lợi nhuận, tạo nên những đột biến về mặt lợi nhuận trong tương lai.