Stablecoin và tham vọng số hóa đồng bạc xanh

Từng được kỳ vọng là công cụ thay thế tiền tệ truyền thống, nhưng nghịch lý thay, sự bùng nổ của Stablecoin lại đang giúp củng cố vị thế độc tôn của đồng USD và trái phiếu chính phủ Mỹ.

Stablecoin được thiết kế để giữ giá ổn định quanh mức 1 USD, hoạt động như một dạng “tiền mặt kỹ thuật số” trong hệ sinh thái tiền điện tử. Khi thị trường crypto biến động mạnh, nhà đầu tư có thể chuyển tài sản sang stablecoin để giảm rủi ro nhưng vẫn duy trì giao dịch trên blockchain.

Nhờ tính tiện lợi này, quy mô thị trường stablecoin đã tăng nhanh từ khoảng 20 tỷ USD năm 2020 lên gần 300 tỷ USD hiện nay. Một số dự báo cho rằng con số này có thể đạt tới 3.000 tỷ USD trong vòng 5 năm tới.

Phần lớn stablecoin được bảo chứng bằng trái phiếu chính phủ Mỹ hoặc các tài sản tương đương tiền. Điều này khiến dòng tiền từ thị trường tiền điện tử thực chất chảy vào thị trường nợ của Mỹ – vốn được xem là nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu.

Các công ty phát hành stablecoin lớn như Circle hay Tether hiện nắm giữ lượng trái phiếu chính phủ Mỹ rất lớn, thậm chí vượt cả một số chủ nợ truyền thống của Washington.

Cơ hội mở rộng sức mạnh của USD

Những người ủng hộ stablecoin cho rằng đây là một công cụ giúp mở rộng ảnh hưởng toàn cầu của đồng USD dưới dạng kỹ thuật số. Với tốc độ xử lý giao dịch nhanh và chi phí thấp của blockchain, stablecoin có thể giúp hệ thống thanh toán quốc tế trở nên linh hoạt hơn.

Trong hai năm gần đây, nhiều tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu tham gia lĩnh vực này. Các ngân hàng Phố Wall, công ty thanh toán và quỹ đầu tư đều đang mở rộng hoạt động liên quan đến tài sản kỹ thuật số, đặc biệt là stablecoin.

Bên cạnh giao dịch tiền điện tử, stablecoin còn được sử dụng để chuyển tiền quốc tế với chi phí thấp hơn hoặc giúp người dùng tại các quốc gia có lạm phát cao nắm giữ tài sản gắn với USD.

Nhiều nhà hoạch định chính sách tại Mỹ cũng coi đây là cơ hội để củng cố vai trò của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Nghịch lý và rủi ro hệ thống

Sự phát triển của stablecoin tạo ra một nghịch lý rõ rệt. Tiền điện tử vốn được thiết kế để tách khỏi hệ thống tài chính truyền thống, nhưng để trở nên ổn định và được chấp nhận rộng rãi, stablecoin lại phải gắn chặt với các tài sản an toàn nhất của hệ thống đó – đặc biệt là USD và trái phiếu kho bạc Mỹ.

Điều này khiến các cơ quan quản lý bắt đầu siết chặt khung pháp lý đối với stablecoin. Những câu hỏi quan trọng đang được đặt ra như: loại tài sản nào được phép dùng làm tài sản thế chấp, tổ chức nào được quyền phát hành stablecoin và cách quản lý các giao dịch liên quan.

Một mối lo khác nằm ở quy mô ngày càng lớn của thị trường này. Nếu xảy ra khủng hoảng trong thị trường tiền điện tử, các nhà phát hành stablecoin có thể buộc phải bán tháo trái phiếu kho bạc để đáp ứng nhu cầu rút tiền của nhà đầu tư, từ đó gây biến động cho thị trường nợ của Mỹ.

Thực tế, những cú sốc như vậy từng xảy ra. Trong giai đoạn thị trường crypto lao dốc năm 2022–2023, một số stablecoin lớn đã tạm thời mất neo khỏi mức 1 USD khi nhà đầu tư ồ ạt rút tiền.

Dù sau đó các nhà phát hành vẫn đáp ứng được yêu cầu quy đổi, sự kiện này cho thấy thị trường stablecoin vẫn chưa hoàn toàn miễn nhiễm với khủng hoảng thanh khoản.

Công cụ mới của hệ thống tài chính

Bất chấp những rủi ro, stablecoin đang dần trở thành một phần của hệ thống tài chính hiện đại. Nhu cầu đối với “USD kỹ thuật số” gia tăng có thể kéo theo nhu cầu lớn hơn đối với đồng USD và trái phiếu chính phủ Mỹ.

Một số nhà kinh tế cho rằng điều này thậm chí có thể giúp giảm lợi suất trái phiếu kho bạc, từ đó hạ chi phí vay của chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình.

Trong bối cảnh đó, stablecoin có thể trở thành công cụ mới giúp củng cố vị thế của USD với tư cách là đồng tiền dự trữ toàn cầu – dù bản thân nó vẫn mang trong mình những nghịch lý và rủi ro đặc trưng của thế giới tiền điện tử.