#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Singapore thành công, Trung Quốc trả giá đắt: Việt Nam sẽ chọn lối đi nào cho 1 triệu căn nhà ở xã hội?

Các quốc gia phát triển đang chuyển từ chi ngân sách một chiều sang hệ thống tài chính phức tạp cho nhà ở xã hội. Việt Nam cần tham khảo những mô hình thành công và tránh những bẫy tiềm ẩn.

Singapore đạt hiệu suất cao nhất với 80% dân số sống trong nhà ở công cộng HDB, sử dụng Quỹ Tiết kiệm Trung ương (CPF) để tự tài chính. Anh kết hợp ngân sách công (39 tỷ bảng giai đoạn 2026-2036) với thị trường vốn, cho phép các tổ chức hiệp hội nhà ở vận hành như định chế tài chính với dư nợ 100 tỷ bảng. Cả hai quốc gia biến nhà ở thành hạ tầng tài chính bền vững, giảm áp lực ngân sách hàng năm.

Trung Quốc sử dụng nhà ở làm công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô, dẫn đến bong bóng bất động sản và rủi ro tài chính hệ thống. Gói tái cấp vốn 300 tỷ nhân dân tệ năm 2024 phản ánh sự khó khăn khi nhà ở trở thành tài sản tài chính thay vì nhu cầu cơ bản. Bài học: phải cân bằng giữa mục tiêu xã hội và lợi nhuận tài chính.

Việt Nam đặt mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội đến 2030 với nhu cầu vốn 849.500 tỷ đồng. Mô hình kết hợp Nhà nước, ngân hàng, doanh nghiệp và người dân tương tự Anh, nhưng gói tín dụng 120.000 tỷ đồng hiện tại chỉ đáp ứng 14% nhu cầu. Việt Nam thiếu thị trường vốn phát triển và cơ chế tái tài chính như Anh.

Thứ nhất, phát triển thị trường trái phiếu nhà ở xã hội và cho phép các tổ chức phi lợi nhuận vay vốn dài hạn. Thứ hai, học từ Anh về cách kết hợp ngân sách công với tài chính thị trường. Thứ ba, tránh mô hình Trung Quốc bằng cách đặt bảo vệ người dân lên trên lợi nhuận. Thứ tư, tăng tỷ lệ chi ngân sách lên 0,6-0,8% GDP để tạo lực hấp dẫn vốn tư nhân.