Quốc hội thông qua Luật Đấu giá tài sản sửa đổi, giữ khung tiền đặt trước 20%-50% đối với đấu giá đất ở
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản vừa được Quốc hội thông qua sáng 20/11, có hiệu lực từ ngày 01/07/2027. Luật giữ nguyên khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá đất ở cho cá nhân, đồng thời mở rộng các trường hợp bị cấm tham gia đấu giá nhằm ngăn chặn tình trạng bỏ cọc.
Với 475/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 7 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2027 (trừ quy định tại khoản 2 Điều 65). Trước khi biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Giữ khung tiền đặt trước 20% đến 50% và cơ chế bốc thăm
Về tiền đặt trước (Điều 35), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Luật bổ sung khoản 10 giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định. Quy định này nhằm bảo đảm phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tiễn tại địa phương và không tạo rào cản bất hợp lý cho người tham gia đấu giá.
Thống kê nhanh tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên đấu giá quyền sử dụng đất ở cho thấy các quy định về tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy tác dụng, giúp số trường hợp trúng đấu giá nhưng bỏ cọc giảm đáng kể.
Tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp trong năm 2025 xuống 82 trường hợp trong 9 tháng năm 2026, trong khi số thửa, lô đất đưa ra đấu giá tăng từ 1,129 lên 3,889. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống 11.
Từ kết quả thực tiễn trên, Chính phủ đề nghị và được Quốc hội thông qua việc giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân. Biện pháp này nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây ảnh hưởng đến thị trường bất động sản.
Đối với quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm (khoản 3 Điều 36), Chính phủ giải trình người tham dự đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm cùng quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự.
Do đó, việc coi sự tham gia là chấp nhận giá tối thiểu đã công khai được xác định trên nguyên tắc gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt giá chưa biết trước. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng nhiều người đăng ký nhưng thông đồng, đồng loạt không trả giá khiến cuộc đấu giá không thành, làm phát sinh chi phí, kéo dài thời gian xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.
Luật không buộc người tham gia phải trả cao hơn giá khởi điểm. Trường hợp nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn, việc bốc thăm dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá sẽ được áp dụng để chọn người trúng đấu giá một cách khách quan, công khai, bình đẳng. Nếu tất cả người tham dự từ chối bốc thăm, cuộc đấu giá không thành (điểm c khoản 1 Điều 41); người từ chối bốc thăm bị coi là rút lại giá đã trả và bị xử lý tiền đặt trước theo quy định.
Mở rộng trường hợp cấm đấu giá và bảo vệ người mua ngay tình
Về biện pháp cấm tham gia đấu giá (Điều 58), bên cạnh trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến hủy quyết định phê duyệt kết quả đấu giá, khoản 3 Điều 58 bổ sung 2 trường hợp bị cấm gồm từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá. Theo Chính phủ, việc bổ sung này được tổng kết từ thực tiễn thực hiện Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP nhằm xử lý vi phạm ở các giai đoạn khác nhau, tăng tính răn đe và phòng ngừa tình trạng trả giá cao bất thường rồi từ chối kết quả đấu giá thành để trục lợi.
Đối với hình thức đấu giá trực tuyến, Luật quy định 2 nhóm tài sản bắt buộc đấu giá thông qua Hệ thống đấu giá trực tuyến quốc gia. Nhóm thứ nhất là một số tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị với phạm vi và ngưỡng giá khởi điểm do Chính phủ quy định. Nhóm thứ hai là quyền sử dụng đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt dự án đầu tư. Trước đó, Chính phủ đề xuất bắt buộc đấu giá trực tuyến với một số tài sản công có giá khởi điểm từ 200 triệu đồng, nhưng sau khi tiếp thu ý kiến đại biểu, Luật không ấn định con số này mà giao Chính phủ quy định để phù hợp với hạ tầng công nghệ và thực tiễn triển khai. Các tài sản còn lại, gồm cả quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, được khuyến khích áp dụng đấu giá trực tuyến.
Bên cạnh đó, Luật làm rõ cơ chế bảo vệ người mua tài sản đấu giá ngay tình, nhất là với tài sản thi hành án dân sự. Theo Điều 7, cơ quan nhà nước có trách nhiệm bảo vệ người mua ngay tình; người mua có quyền sở hữu tài sản khi phát sinh tranh chấp từ người thứ ba. Trường hợp bản án, quyết định liên quan bị sửa đổi, hủy bỏ sau khi tài sản đã đấu giá thành, nhưng trình tự, thủ tục đấu giá tuân thủ đúng Luật Đấu giá tài sản, tài sản vẫn thuộc quyền sở hữu của người mua ngay tình.
Đồng thời, Điều 61 quy định nếu kết quả đấu giá bị hủy do vi phạm trình tự, thủ tục, các bên phải khôi phục tình trạng ban đầu và hoàn trả cho nhau tài sản đã nhận. Trường hợp không thể hoàn trả bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền; bên gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định pháp luật, phù hợp với Bộ luật Dân sự về bảo vệ quyền của người thứ ba ngay tình nhận tài sản thông qua đấu giá.
Kết nối truyền thông
cùng 24HMONEY ?
Liên hệ tư vấn ngay
Bạn muốn trở thành
VIP/Pro ?
Đăng ký ngay
