Phố Wall "đổ máu" vì ác mộng AI

Đằng sau cú lao dốc không chỉ là lo ngại chính sách sau bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, mà còn là dấu hiệu Phố Wall đang đánh giá lại chi phí đầu tư, mức định giá và khả năng tạo lợi nhuận thực tế của ngành AI.

Phiên giao dịch ngày 5/11 chứng kiến Nasdaq Composite giảm 5,52%, xuống 24.315 điểm, mất gần 12% so với đỉnh đầu tháng 10 và chính thức bước vào vùng điều chỉnh.

Cùng chiều, S&P 500 giảm 4,36%, xuống 7.353,73 điểm, trong khi Dow Jones mất hơn 1.800 điểm, tương đương 3,44%.

Đáng chú ý, Nasdaq 100 giảm khoảng 6,4%, khiến 2.500 tỷ USD vốn hóa của nhóm doanh nghiệp công nghệ lớn bị xóa sổ.

Áp lực bán tập trung mạnh vào lĩnh vực bán dẫn. Chỉ số Philadelphia Semiconductor giảm hơn 12%, Nvidia mất 9,3%, trong khi AMD và Micron cùng lao dốc khoảng 17%.

Nhóm doanh nghiệp hạ tầng AI cũng không tránh khỏi làn sóng bán tháo. CoreWeave giảm khoảng 10%, Nebius mất 15%, còn nhiều công ty vận hành trung tâm dữ liệu ghi nhận mức giảm trên 14%.

Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang rút khỏi những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào kỳ vọng tăng trưởng AI, đặc biệt là nhóm có nhu cầu vốn đầu tư cao.

Cơn sốt AI đối mặt bài toán lợi nhuận

Một trong những nguyên nhân khiến thị trường chao đảo là lo ngại chính sách quản lý trung tâm dữ liệu tại Mỹ có thể bị siết chặt sau kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Các dự án trung tâm dữ liệu đang đối mặt áp lực về tiêu thụ điện, nước, chi phí xây dựng và sự phản đối từ cộng đồng địa phương.

Theo một ước tính, khoảng 30% công suất trung tâm dữ liệu dự kiến bổ sung tại Mỹ vào năm 2028 có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi những biện pháp hạn chế xây dựng.

Nếu tiến độ đầu tư chậm lại, nhu cầu chip AI, máy chủ, thiết bị điện và dịch vụ hạ tầng có thể chịu tác động dây chuyền.

Đáng lo ngại hơn, các tập đoàn công nghệ đang chi hàng trăm tỷ USD mở rộng năng lực điện toán, trong khi khả năng thu hồi vốn vẫn cần thêm thời gian kiểm chứng.

Với những doanh nghiệp sử dụng nhiều nợ vay, chi phí tài chính gia tăng có thể gây sức ép lên dòng tiền và biên lợi nhuận.

Phố Wall đang phát đi tín hiệu gì?

Đợt điều chỉnh cho thấy thị trường đang chuyển từ kỳ vọng tăng trưởng sang đánh giá hiệu quả kinh doanh thực tế.

Trước đây, kế hoạch mở rộng hạ tầng AI có thể giúp doanh nghiệp thu hút dòng tiền lớn. Tuy nhiên, mức định giá cao trở nên khó duy trì khi chi phí vốn tăng và triển vọng lợi nhuận chưa tương xứng.

Rủi ro còn nằm ở sự tập trung vốn hóa của thị trường Mỹ. Khi những tập đoàn công nghệ lớn đồng loạt giảm giá, tác động nhanh chóng lan sang các chỉ số và nhiều lĩnh vực khác.

Đối với Việt Nam, biến động Phố Wall có thể ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư và quyết định phân bổ vốn quốc tế. Nếu các tập đoàn công nghệ giảm tốc đầu tư, nhu cầu linh kiện điện tử, thiết bị và dịch vụ liên quan trong chuỗi cung ứng cũng có thể chịu sức ép.

Dù vậy, một phiên bán tháo chưa đủ để khẳng định bong bóng AI đã vỡ. Nhu cầu ứng dụng công nghệ vẫn hiện hữu, nhưng thị trường đang phân hóa rõ hơn giữa doanh nghiệp có dòng tiền ổn định và những công ty phụ thuộc vào vốn vay, kỳ vọng tương lai.

Cú sốc 2.500 tỷ USD vì thế phản ánh một giai đoạn mới: tăng trưởng bằng câu chuyện công nghệ không còn đủ, khi nhà đầu tư bắt đầu đòi hỏi lợi nhuận thực chất.