Phân bón Việt Nam hưởng lợi từ cú sốc nguồn cung khí tại Trung Đông

Trung Đông - khu vực này là trung tâm xuất khẩu urê lớn nhất thế giới, cung ứng 20–25 triệu tấn/năm, tương đương khoảng 35% khối lượng thương mại toàn cầu. Riêng Iran chiếm khoảng 5 triệu tấn, tương đương gần 10% thương mại toàn cầu.

Bối cảnh hiện tại, sự leo thang quân sự hiện tại tại Trung Đông đang gây gián đoạn đáng kể đối với dòng chảy phân bón toàn cầu, hoạt động xuất khẩu từ Trung Đông gần như đình trệ do hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Nhiều cảng bốc hàng tại Vịnh Ba Tư, Oman và Biển Ả Rập đã thu hẹp hoặc tạm ngừng hoạt động. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng mạnh và các công ty bảo hiểm hủy bảo hiểm tàu trong khu vực, càng siết chặt khâu logistics. Đồng thời, các nhà sản xuất lớn đã rút lại các giá chào bán giao ngay để chờ thêm tín hiệu rõ ràng hơn về điều kiện thị trường.

Cơ sở sản xuất, hạ tầng lọc hóa dầu tại Iran và các nước Trung Đông đã tổn thương, thiệt hại phần lớn trước các cuộc tấn công vật lý.Trong đó, cơ sở LNG lớn nhất thế giới tại Qatar – đại diện khoảng 11% xuất khẩu urê toàn cầu – đã đóng cửa. Saudi Aramco đã tạm dừng hoạt động tại Ras Tanura - Nhà máy lọc dầu chiếm khoảng 16% tổng công suất lọc dầu 3,4 triệu thùng/ngày của Ả Rập Xê Út, sau khi bị trúng mảnh vỡ từ UAV Iran bị đánh chặn vào sáng thứ Hai (02/03) và nhiều nhà vận hành khác cũng lựa chọn ngừng hoàn toàn, làm gián đoạn đáng kể công suất sản phẩm tinh chế – bao gồm ammonia và urê – khỏi nguồn cung toàn cầu. Nguồn cung khí sang Ai Cập cũng có nguy cơ bị gián đoạn, đe dọa sản lượng phân bón nội địa.

Giá khí tăng vọt (+50% từ 28/2) đẩy chi phí sản xuất phân bón tăng mạnh. Điều này gia tăng khả năng Trung Quốc có thể tiếp tục siết xuất khẩu phân bón, còn Ấn Độ có thể đẩy nhanh tích trữ tồn kho, tạo thêm áp lực lên nguồn cung toàn cầu.

So sánh với sự kiện của chiến sự Nga-Ukraine, bối cảnh đó xoay quanh yếu tố trừng phạt, hạn chế thương mại với nguồn cung của Nga. Trong khi tình hình hiện tại ảnh hưởng từ việc bất ổn nguồn cung khí tại Trung Đông >>> Ảnh hưởng mạnh tới sản lượng. Bên cạnh đó, các hư hại hạ tầng lọc dầu cũng tốn nhiều thời gian dể khôi phục, do vậy lần này sẽ tác động ảnh hưởng sau rộng hơn trong thời gian dài

Các yếu tố trên được cho là tác động tích cực đến ngành Phân Bón Việt Nam, điển hình như DCM DPM sử dụng nguồn khí đầu vào tại các mỏ nội địa Việt Nam, hạn chế tác động trực tiếp của việc tăng giá khí từ bất ổn, gián đoạn nguồn cung khí tại Trung Đông. Trong khi đó, giá bán và giá xuất khẩu đi sát với giá quốc tế. Giá urê toàn cầu đã tăng mạnh trong hai ngày qua, với giá chuẩn của Ai Cập và Trung Đông tăng 10–26% kể từ cuối tuần.

>>> Giá bán tăng vượt trội sẽ bù đắp phần lớn mức tăng của chi phí đầu vào + Vận chuyển; nhờ đó mà cải thiện được biên lợi nhuận.