NIM 2026: Tạo đáy và phục hồi

Theo Báo cáo Ngành Ngân hàng 2026 do Chứng khoán Vietcombank (VCBS) công bố, biên lãi ròng (NIM) của hệ thống ngân hàng nhiều khả năng đã tạo đáy trong năm 2025 và sẽ bắt đầu phục hồi từ năm 2026, dù mức độ cải thiện có sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng.

Trong hoạt động ngân hàng, NIM được xem là chỉ số cốt lõi phản ánh hiệu quả sinh lời từ hoạt động cho vay và đầu tư, thể hiện chênh lệch giữa lãi suất đầu ra và chi phí vốn huy động. NIM càng cao, khả năng tạo lợi nhuận càng tốt.

Áp lực ngắn hạn còn lớn, nhưng xu hướng hồi phục đã hình thành

VCBS cho biết, thu nhập lãi thuần của các ngân hàng vẫn chịu áp lực trong những tháng cuối năm 2025. Tuy nhiên, NIM đã xuất hiện tín hiệu hồi phục dần từ quý III/2025, nhờ hai động lực chính.

Thứ nhất, nhu cầu tín dụng tăng trở lại, đặc biệt từ nhóm khách hàng cá nhân – phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn so với tín dụng doanh nghiệp lớn. Thứ hai, sức khỏe tài chính của khách hàng cải thiện, cho phép các ngân hàng hoàn nhập hoặc giảm trích lập các khoản thoái lãi, qua đó hỗ trợ biên lãi ròng.

Phân hóa rõ giữa các nhóm ngân hàng

Mức độ hồi phục NIM trong thời gian tới được VCBS nhận định sẽ không đồng đều. Các ngân hàng thương mại tư nhân năng động, sở hữu tỷ trọng CASA cao, chất lượng tài sản tốt và tệp khách hàng đa dạng, được kỳ vọng sẽ cải thiện NIM sớm hơn mặt bằng chung. Nhóm này có lợi thế trong việc tối ưu chi phí vốn và gia tăng tỷ trọng tín dụng bán lẻ, doanh nghiệp SME – những mảng có mức sinh lời cao.

Ngược lại, nhóm ngân hàng quốc doanh được dự báo NIM sẽ đi ngang hoặc chỉ tăng nhẹ, do vẫn phải duy trì mặt bằng lãi suất cho vay thấp nhằm hỗ trợ khách hàng và nền kinh tế, khiến dư địa cải thiện biên lãi bị hạn chế.

Những lực cản đối với đà phục hồi

Dù triển vọng trung hạn tích cực hơn, VCBS cũng lưu ý một số yếu tố có thể kìm hãm đà phục hồi NIM. Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn tại nhiều ngân hàng đã tăng mạnh, làm thu hẹp dư địa mở rộng các khoản vay có lãi suất cao. Đồng thời, áp lực chi phí vốn có thể gia tăng khi các ngân hàng đẩy mạnh huy động qua kênh giấy tờ có giá để đáp ứng yêu cầu về bộ đệm vốn.

Bên cạnh đó, cạnh tranh huy động ngày càng gay gắt có thể buộc một số ngân hàng – đặc biệt là những đơn vị có cơ cấu nguồn vốn kém linh hoạt – phải nâng lãi suất huy động, qua đó tạo sức ép lên NIM.

Kỳ vọng cải thiện rõ rệt từ năm 2026

Đối với năm 2026, VCBS dự báo NIM toàn ngành ngân hàng có thể cải thiện khoảng 50–70 điểm cơ bản, nhờ nhu cầu tín dụng tăng mạnh hơn và xu hướng dịch chuyển cơ cấu cho vay sang các phân khúc trung – dài hạn, bán lẻ và SME.

Ngoài ra, các gói ưu đãi lãi suất quy mô lớn, đặc biệt là cho vay mua nhà triển khai từ năm 2023, sẽ dần hết thời gian ưu đãi và chuyển sang lãi suất thả nổi, giúp cải thiện lợi suất tài sản sinh lời và hỗ trợ NIM.

Tổng thể, VCBS nhận định NIM ngành ngân hàng đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất trong năm 2025 và đang bước vào chu kỳ hồi phục từ năm 2026, với mức độ cải thiện phụ thuộc lớn vào cấu trúc nguồn vốn, chiến lược tín dụng và khả năng kiểm soát chi phí của từng ngân hàng.