Niềm tin - Điều đang thiếu để dẫn đường giữa biến động và bất định của kinh tế

Bắt đầu tư Việt Nam, thủ tướng Lê Minh Hưng vừa phát biểu về cần người dân có niềm tin bỏ tiền đi sản xuất kinh doanh phát triển, hoặc để trong hệ thống ngân hàng. Tôi tìm đọc thêm thấy một bài của bác Agustín Carstens (BIS) rất hay dưới đây.

" Vậy chúng ta sẽ đi về đâu? Làm thế nào để vượt qua những cơn sóng biến động lớn này?

Đầu tiên, tôi xin nhấn mạnh một nguyên tắc cốt lõi của những chính sách công hiệu quả: niềm tin.

Niềm tin vào thể chế, vào ngân hàng trung ương và vào chính nền tảng của hệ thống kinh tế đó là tiền tệ. Ngày nay, khi chúng ta đối mặt với những bất định mới, niềm tin đóng vai trò thiết yếu.

Nó là nền tảng để xây dựng sự ổn định, bền vững.

Niềm tin không chỉ dừng lại ở chính sách tiền tệ hay ngân hàng trung ương, mà phải lan tỏa đến mọi khía cạnh của chính sách công.

Người dân phải tin rằng các nhà hoạch định chính sách và các quan chức được bầu sẽ hành động vì những mục tiêu chính đáng và thực hiện chúng một cách hiệu quả.

Họ phải tin rằng nền tảng của hệ thống kinh tế là vững chắc.

Và họ phải tin rằng sự đổi mới được tạo ra để mang lại lợi ích cho xã hội, chứ không chỉ gây xáo trộn.

Từ "hạ cánh mềm" đến biến động và bất định (From soft landing to turbulence and uncertainty)

Vào đầu năm 2025, nền kinh tế toàn cầu dường như đang vào quỹ đạo của một cuộc "hạ cánh mềm". Lạm phát đã đạt hoặc đang tiến gần tới mục tiêu của các ngân hàng trung ương. Thị trường lao động hầu hết đã trở lại bình thường. Nền kinh tế toàn cầu đang tăng trưởng với tốc độ khá vững. Và tâm lý trên thị trường tài chính ngày càng trở nên lạc quan.

Dĩ nhiên là những người làm chính sách thì vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, nhưng trong một khoảng khắc, tưởng như giai đoạn tối tăm nhất đã qua.

Thì sau đó triển vọng lại trở lên u ám hơn. (đoạn sau mình tách ý cho dễ hiểu, còn bản gốc viết liền)

- Việc công bố các mức thuế diện rộng của Mỹ đã gây chấn động các thị trường.

- Những thay đổi trong chính sách thương mại đi kèm với việc mở rộng tài khóa quy mô lớn,

- Và sự nghi ngờ về tính độc lập của ngân hàng trung ương trỗi dậy,

- Các thảo luận về khả năng áp dụng bất lợi đối với nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ chứng khoán Mỹ,

- Cùng với những thách thức vào niềm tin vào hệ thống pháp lý

Chu kỳ lặp lại của việc công bố, điều chỉnh rồi đảo ngược chính sách đã tạo ra một môi trường đầy bất định và khó dự đoán.

Phản ứng của thị trường đang nói lên tất cả. Biến động tăng vọt, Đồng USD suy yếu trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ lại tăng - một sự bất thường kèm theo rủi ro.

.....

Một số thay đổi chính sách cực đoan dường như đã được rút lại. Nhưng vẫn còn đó sự rất không rõ ràng, về phạm vi của các chính sách quan trọng, giữa dòng tin tức thì thay đổi mỗi ngày...

(*) Bài viết là bản dịch và diễn giải bài phát biểu "Sustaining trust and stability" của Agustín Carstens, Tổng Giám đốc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) trình bày tại Đại hội đồng cổ đông thường niên ngày 29 tháng 6 năm 2025. Link trong comment.

Dịch và chỉnh : Trương Đắc Nguyên