NHNN thành lập công ty vốn 5.000 tỷ: Nợ xấu ngân hàng sắp có “địa chỉ” xử lý mới?

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký ban hành Nghị định số 359/2026/NĐ-CP (ngày 17/9/2026) quy định về việc thành lập, tổ chức hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam.

Theo nghị định, doanh nghiệp này do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thành lập, hoạt động theo mô hình công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Trụ sở chính đặt tại Hà Nội với mức vốn điều lệ ban đầu là 5.000 tỷ đồng.

1. Nguyên tắc hoạt động cốt lõi

Không vì mục tiêu lợi nhuận: Công ty vận hành theo nguyên tắc lấy thu bù chi, bảo đảm công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình mua bán và xử lý nợ xấu, đồng thời tối ưu kiểm soát rủi ro và chi phí.

Chịu sự giám sát chặt chẽ: Chịu sự quản lý nhà nước trực tiếp từ NHNN, bao gồm cả công tác thanh tra, giám sát định kỳ. Thống đốc NHNN sẽ trực tiếp quyết định việc nhân sự cấp cao như Hội đồng thành viên (tối đa 7 người), Ban kiểm soát (tối đa 3 người) và Ban điều hành.

2. Nghiệp vụ mua và xử lý nợ xấu linh hoạt

Công ty Quản lý tài sản được trao quyền thực hiện nhiều nghiệp vụ tài chính quan trọng nhằm hỗ trợ hệ thống ngân hàng khơi thông dòng vốn:

Mua nợ đa dạng: Được phép mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng trong nước theo giá trị thị trường hoặc bằng trái phiếu đặc biệt (có cơ chế chuyển đổi linh hoạt). Đối với các ngân hàng 100% vốn nước ngoài, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và ngân hàng liên doanh, công ty thực hiện mua theo giá thị trường.

Cơ chế tái cấp tín dụng: Đáng chú ý, sau khi khoản nợ bị bán, khách hàng vay vẫn có cơ hội tiếp tục được các tổ chức tín dụng xem xét cấp tín dụng mới nếu chứng minh được phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư khả thi.

Xử lý tài sản và tài chính: Công ty có quyền thu hồi, bán nợ, xử lý tài sản bảo đảm, cơ cấu lại khoản nợ, chuyển nợ thành vốn góp/vốn cổ phần của khách hàng; đồng thời tham gia đầu tư, sửa chữa tài sản, bảo lãnh vốn vay, tổ chức đấu giá và tư vấn tái cơ cấu doanh nghiệp.

3. Tổ chức bộ máy quản lý

Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp bao gồm:

Hội đồng thành viên: Tối đa 7 thành viên.

Ban kiểm soát: Tối đa 3 thành viên.

Ban điều hành: Gồm Tổng giám đốc và các Phó Tổng giám đốc do Thống đốc NHNN bổ nhiệm, miễn nhiệm.

Đặc biệt, quy định mới nêu rõ người đại diện theo pháp luật của công ty không bắt buộc phải là đấu giá viên theo Luật Đấu giá tài sản, giúp tối ưu hóa khâu vận hành pháp lý trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm quy mô lớn. Sự ra đời của pháp nhân mới này kỳ vọng sẽ là công cụ đắc lực giúp hệ thống tổ chức tín dụng làm sạch bảng cân đối kế toán, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng an toàn và hợp lý cho nền kinh tế trong giai đoạn tới.