Nghịch lý giá xăng trong nước

Trong khi giá dầu thế giới giảm, xăng dầu trong nước lại tăng liên tiếp. Sự mâu thuẫn này phản ánh áp lực từ tỷ giá và chi phí vận chuyển, tác động trực tiếp đến ngành vận tải, logistics và bán lẻ.

Từ 15h ngày 24/9, E5RON92 tăng 1.258 đồng/lít lên 26.397 đồng/lít; E10RON95-III tăng 1.451 đồng/lít lên 27.087 đồng/lít. Diesel tăng 552 đồng/lít lên 30.497 đồng/lít, trong khi mazut tăng 276 đồng/kg lên 19.472 đồng/kg. Đây là lần thứ tư liên tiếp giá xăng dầu trong nước tăng trong vòng một tháng.

Điểm đáng chú ý là giá thành phẩm bình quân giữa hai kỳ điều hành không đồng nhất. RON92 giảm 0,18%, diesel giảm 5,10% và mazut giảm 5,57%, nhưng RON95 lại tăng 0,66%. Do đó, việc giá dầu thô thế giới giảm trong một số phiên chưa phản ánh trực tiếp vào giá bán lẻ từng mặt hàng.

Một yếu tố quan trọng khác nằm ở Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Kỳ điều hành ngày 24/9, liên Bộ không thực hiện chi từ nguồn tạm ứng ngân sách đối với xăng sinh học, diesel và mazut. Điều này khiến mức tăng giá cơ sở được phản ánh trực tiếp hơn vào giá bán lẻ.

Theo số liệu được công bố, Petrolimex ước quỹ bình ổn trong chu kỳ 17–24/9 đã chi từ nguồn tạm ứng ngân sách 276 tỷ đồng, trong khi phần tồn quỹ tại tài khoản tạm ứng âm 263 tỷ đồng. PVOIL ghi nhận số dư quỹ âm 1.766,41 tỷ đồng tính đến 15h ngày 24/9.

Trong bối cảnh đó, dư địa hấp thụ các cú sốc giá từ bên ngoài trở nên hạn chế hơn. Chính sách thuế hiện hành hỗ trợ giá xăng dầu cũng chỉ được kéo dài đến hết ngày 30/9/2026, theo Nghị quyết 34/2026/NQ-CP.

Xăng dầu tăng liên tiếp tạo áp lực trực tiếp lên vận tải đường bộ, logistics, đánh bắt thủy sản và các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu. Với hàng không, nhiên liệu bay là một cấu phần chi phí lớn; trong khi sản xuất và phân phối hàng hóa có thể chịu tác động gián tiếp thông qua chi phí vận chuyển.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp đầu mối và bán lẻ xăng dầu có thể được hưởng lợi về doanh thu danh nghĩa khi mặt bằng giá tăng, nhưng biên lợi nhuận thực tế còn phụ thuộc giá nhập khẩu, chiết khấu và tốc độ điều chỉnh giá.

Bài toán của thị trường vì thế không chỉ là giá dầu thế giới đang ở đâu, mà còn là giá thành phẩm, tỷ giá và dư địa bình ổn trong nước.