#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Ngân hàng "căng mình" giữ CASA

Dù tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) toàn ngành có dấu hiệu khởi sắc, thị trường đang chứng kiến một cuộc phân hóa khốc liệt chưa từng có. Khi các "chiêu bài" miễn phí giao dịch hay nâng cấp App đã dần mất đi lợi thế độc quyền, các ngân hàng buộc phải lao vào một cuộc đua sinh tồn mới để giữ chân dòng vốn giá rẻ giữa tâm bão biến động của các kênh đầu tư.

Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) – chỉ số phản ánh chi phí vốn và mức độ gắn bó khách hàng – đang cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong hệ thống ngân hàng.

Dữ liệu từ báo cáo tài chính quý IV/2025 của 27 ngân hàng cho thấy CASA toàn ngành đạt khoảng 22,1%, tăng so với mức 19,9% đầu năm. Tuy nhiên, mức tăng này không phản ánh toàn bộ bức tranh khi có tới gần một nửa số ngân hàng ghi nhận sụt giảm, cho thấy áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Ở nhóm dẫn đầu, các ngân hàng lớn vẫn duy trì lợi thế nhưng không còn tăng trưởng dễ dàng. MB Bank đứng đầu với 37,62%, theo sau là Techcombank và Vietcombank. Dù giữ vị trí cao, cả ba đều ghi nhận mức giảm nhẹ so với năm trước.

Top 10 tiếp tục chứng kiến những xáo trộn. Một số ngân hàng cải thiện thứ hạng nhờ tăng trưởng CASA, trong khi những cái tên từng có lợi thế lại tụt hạng do dòng tiền suy yếu. Đáng chú ý, nhiều ngân hàng vẫn duy trì CASA dưới 10%, phản ánh hạn chế trong khả năng thu hút và giữ chân nguồn vốn chi phí thấp.

Diễn biến trái chiều này cho thấy CASA không còn là “cuộc chơi dễ thắng”. Ngay cả nhóm đầu cũng chịu áp lực duy trì, còn nhóm sau đối mặt thách thức kép: vừa phải cạnh tranh lãi suất, vừa phải đầu tư trải nghiệm để giữ khách.

Về bản chất, CASA là nguồn vốn chi phí thấp, thường chỉ dao động 0,1–0,5%/năm, giúp ngân hàng tối ưu biên lãi ròng (NIM) và tạo dư địa giảm lãi suất cho vay. Quan trọng hơn, đây là dòng tiền gắn liền với tài khoản thanh toán, chi tiêu và dòng lương – yếu tố quyết định mức độ “gắn bó” của khách hàng với ngân hàng.

Tuy nhiên, năm qua, dòng tiền này trở nên kém ổn định. Sự hấp dẫn của vàng, bất động sản và việc lãi suất tiền gửi có kỳ hạn tăng trở lại đã kéo một phần tiền ra khỏi tài khoản thanh toán. Điều này lý giải vì sao ngay cả các ngân hàng có nền tảng CASA tốt cũng ghi nhận suy giảm.

Trong bối cảnh NIM chịu áp lực, cuộc đua giành vốn giá rẻ đang dịch chuyển sang giai đoạn mới. Không còn dừng ở miễn phí giao dịch hay cải thiện ứng dụng, các ngân hàng buộc phải xây dựng hệ sinh thái tài chính toàn diện, từ chi lương, thanh toán doanh nghiệp đến quản lý dòng tiền và các sản phẩm sinh lời linh hoạt.

Khả năng kiểm soát “dòng tiền giao dịch thực” trở thành yếu tố quyết định. Ngân hàng nào giữ được khách hàng sử dụng tài khoản mỗi ngày, ngân hàng đó nắm lợi thế.

Các chuyên gia cho rằng, bài toán hiện nay không nằm ở việc nâng lãi suất, mà ở cách thiết kế trải nghiệm phù hợp từng nhóm khách hàng. Những gói sản phẩm tích hợp – từ tài khoản, tiết kiệm, thẻ đến vay và bảo hiểm – đang trở thành hướng đi bắt buộc.

Cạnh tranh cũng chuyển sang các cơ chế giữ tiền chủ động hơn như hoàn tiền, ưu đãi tiêu dùng, liên kết hệ sinh thái. Khi giá trị đủ hấp dẫn, dòng tiền sẽ ở lại như một lựa chọn tự nhiên, thay vì bị rút ra tìm kiếm lợi suất.

Trong dài hạn, CASA không chỉ phụ thuộc vào chiến lược ngân hàng mà còn gắn với xu hướng dòng vốn trong nền kinh tế. Khi cơ hội đầu tư rõ ràng hơn xuất hiện, dòng tiền sẽ tiếp tục dịch chuyển.

Dù vậy, với mặt bằng CASA toàn hệ thống vẫn quanh 20%, dư địa tăng trưởng còn lớn. Vấn đề là cuộc đua này sẽ ngày càng khốc liệt, khi ngân hàng không chỉ cạnh tranh bằng lãi suất mà bằng công nghệ, hệ sinh thái và khả năng giữ chân dòng tiền mỗi ngày.