Nga “xả” vàng kỷ lục 20 năm: Tín hiệu căng thẳng tài chính hay cú xoay trục chiến lược?

Động thái bán ra tới 15 tấn vàng chỉ trong vòng 2 tháng của Nga đang làm dậy sóng thị trường tài chính toàn cầu, khi một trong những quốc gia nắm giữ dự trữ vàng lớn nhất thế giới bất ngờ đảo chiều chính sách sau hơn hai thập kỷ. Diễn biến này không chỉ gây áp lực lên giá vàng, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về sức khỏe tài chính cũng như chiến lược kinh tế của Moscow trong bối cảnh bị siết chặt bởi các lệnh trừng phạt.

Cú xả vàng lớn nhất hơn 20 năm

Theo dữ liệu từ World Gold Council, Nga đã bán ròng khoảng 15 tấn vàng trong hai tháng đầu năm – mức cao nhất kể từ năm 2002. Riêng trong tháng 1, Central Bank of Russia đã bán khoảng 300.000 ounce, tiếp đó là 200.000 ounce trong tháng 2.

Hệ quả là tổng dự trữ vàng của Nga giảm xuống còn khoảng 74,3 triệu ounce – mức thấp nhất trong gần 2 năm. Đáng chú ý, khác với trước đây khi vàng chủ yếu được luân chuyển nội bộ giữa các cơ quan nhà nước, lần này Nga đã trực tiếp bán ra thị trường quốc tế.

“Bán tài sản cuối cùng” để xoay dòng tiền

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nga đang chịu áp lực tài chính lớn. Khoảng 300 tỷ USD tài sản ở nước ngoài của nước này vẫn bị đóng băng bởi các lệnh trừng phạt từ phương Tây, khiến khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế bị hạn chế nghiêm trọng.

Việc bán vàng – vốn được xem là “tài sản trú ẩn cuối cùng” – cho thấy Moscow đang cần bổ sung thanh khoản để bù đắp thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng. Giai đoạn 2022–2025, thâm hụt ngân sách của Nga đã vượt 15.000 tỷ ruble, và chỉ trong 2 tháng đầu năm nay đã tăng thêm hơn 3.500 tỷ ruble.

Dù vậy, nguồn thu từ vàng vẫn khá khiêm tốn so với quy mô thâm hụt. Lượng vàng bán ra trong tháng 1 chỉ mang về khoảng 1,46 tỷ USD – con số không đủ tạo ra sự thay đổi lớn về cán cân tài chính.

Áp lực khiến giá vàng lao dốc

Động thái bán ra của Nga, cùng với xu hướng tương tự từ một số quốc gia khác, đã góp phần kéo giá vàng thế giới giảm mạnh. Có thời điểm, giá vàng rơi xuống khoảng 4.386 USD/ounce, giảm hơn 17% chỉ trong một tháng.

Tuy nhiên, đây không phải là yếu tố duy nhất. Giá vàng còn chịu tác động từ nhiều yếu tố vĩ mô như:

Những yếu tố này đang làm lung lay vai trò truyền thống của vàng như một “hầm trú ẩn an toàn”.

Vàng mất dần “hào quang an toàn”?

Theo một số phân tích, giá vàng gần đây có xu hướng biến động tương đồng với các tài sản rủi ro như cổ phiếu thị trường mới nổi. Điều này cho thấy vàng đang dần mất đi tính độc lập vốn có trong các chu kỳ khủng hoảng.

Trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lãi suất duy trì cao, sức hấp dẫn của vàng tiếp tục bị suy giảm. Việc các ngân hàng trung ương đồng loạt bán ra càng làm gia tăng áp lực lên kim loại quý này.

Câu hỏi lớn về chiến lược dài hạn

Việc “xả” vàng có thể giúp Nga giải quyết nhu cầu thanh khoản trong ngắn hạn, nhưng lại đặt ra rủi ro về dài hạn. Khi dự trữ quốc gia bị bào mòn, khả năng chống chịu trước các cú sốc kinh tế trong tương lai cũng suy giảm.

Động thái lần này vì vậy không chỉ là một quyết định tài chính đơn thuần, mà còn phản ánh những thách thức sâu sắc mà nền kinh tế Nga đang phải đối mặt trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.

Sự kiện Nga bán vàng quy mô lớn đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: ngay cả tài sản được xem là an toàn nhất cũng không nằm ngoài áp lực của dòng tiền và chu kỳ kinh tế. Và khi “phao cứu sinh” cuối cùng bị sử dụng, thị trường toàn cầu buộc phải nhìn nhận lại những giả định lâu nay về sự ổn định của vàng.