Mỹ cứu Yên hay cứu USD?

Việc Mỹ lần đầu phối hợp với Nhật Bản can thiệp hỗ trợ đồng Yên kể từ năm 1998 cho thấy câu chuyện tỷ giá đã vượt khỏi phạm vi của Tokyo. Đằng sau động thái này là những tính toán liên quan đến Treasury Mỹ, dòng vốn quốc tế và rủi ro lan truyền trên thị trường tài chính

Đồng Yên suy yếu mạnh không chỉ gây áp lực lên Nhật Bản mà còn có thể tác động đến thị trường trái phiếu Mỹ và chiến lược giao dịch “carry trade” toàn cầu.

Cuối tháng 7, Mỹ và Nhật Bản đã phối hợp mua Yên trên thị trường ngoại hối, đánh dấu lần đầu Washington tham gia hỗ trợ đồng tiền Nhật kể từ năm 1998. Động thái diễn ra sau khi Yên giảm xuống vùng yếu nhất trong khoảng 40 năm so với USD, với USD/JPY có thời điểm tiến sát 164.

Với Nhật Bản, đồng Yên quá yếu làm chi phí nhập khẩu năng lượng, nguyên liệu và hàng hóa tăng, gây thêm áp lực lên lạm phát và sức mua trong nước. Nhưng với Mỹ, vấn đề còn nằm ở quy mô tài sản tài chính mà Nhật đang nắm giữ.

Nhật Bản là một trong những chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, với lượng Treasury khoảng 1.143 tỷ USD vào cuối tháng 5/2026. Vì vậy, nếu Tokyo phải bán lượng lớn tài sản USD để mua Yên, áp lực nguồn cung có thể lan sang thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ.

Một đồng Yên yếu có thể thành bài toán của Treasury

Logic khá đơn giản: Yên yếu → Nhật can thiệp → cần USD → nguy cơ bán tài sản USD → Treasury chịu áp lực → lợi suất Mỹ tăng.

Đây là kịch bản Washington muốn hạn chế.

Thay vì để Nhật phải xử lý hoàn toàn bài toán tỷ giá bằng nguồn lực của mình, Mỹ tham gia giúp giảm nguy cơ một đợt can thiệp quy mô lớn tạo biến động trên thị trường trái phiếu. Một số phân tích cho rằng Mỹ có thể đã sử dụng giao dịch bán euro để mua Yên, qua đó hỗ trợ đồng tiền Nhật mà không tạo cú sốc bán USD trực tiếp.

Với nhà đầu tư toàn cầu, tác động đáng chú ý còn nằm ở Yên carry trade – chiến lược vay Yên với chi phí thấp rồi chuyển sang các tài sản có lợi suất cao hơn.

Khi Yên tăng giá bất ngờ, những vị thế này có thể phải đóng lại, tạo áp lực bán lên cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản rủi ro ở nhiều thị trường.

Hiệu quả can thiệp vẫn là dấu hỏi

Đợt can thiệp đã giúp USD/JPY giảm mạnh từ vùng gần 164, nhưng tác động không hoàn toàn bền vững. Các dữ liệu gần đây cho thấy tỷ giá đã quay lại vùng 159, cho thấy lực suy yếu của Yên vẫn còn đáng kể.

Nguyên nhân nằm ở chênh lệch lãi suất. Dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã nâng lãi suất chính sách lên 1%, khoảng cách với Mỹ và nhiều nền kinh tế khác vẫn đủ lớn để duy trì động lực nắm giữ tài sản bằng ngoại tệ.

Bởi vậy, can thiệp ngoại hối có thể làm thay đổi tỷ giá trong ngắn hạn nhưng khó tự mình đảo ngược hoàn toàn xu hướng nếu nền tảng dòng vốn chưa thay đổi.