Mảnh ghép mới của Hòa Phát

Khép kín hệ sinh thái cơ khí chính xác, tăng cường năng lực cạnh tranh và đón đầu siêu dự án đường sắt là những điểm tựa chiến lược giúp Hòa Phát củng cố vị thế dẫn đầu.

Không chỉ dừng ở sản phẩm thép ray, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) đang tiến thêm một bước trong chiến lược phát triển ngành cơ khí khi đầu tư sản xuất phụ kiện ray đường sắt và mở rộng năng lực chế tạo thiết bị chính xác. Đây được xem là bước đi nhằm đón đầu nhu cầu rất lớn từ các dự án đường sắt quốc gia trong giai đoạn 2026-2035.

Theo kế hoạch, ngay trong quý III/2026, Công ty TNHH Chế tạo thiết bị Hòa Phát Dung Quất sẽ triển khai đầu tư dây chuyền sản xuất phụ kiện ray đường sắt. Nhà máy dự kiến cho ra sản phẩm thương mại từ quý III/2027 để phục vụ các dự án trọng điểm trong nước cũng như hướng tới xuất khẩu.

Điểm đáng chú ý là Hòa Phát không chỉ sản xuất ray mà còn phát triển đầy đủ hệ thống phụ kiện như tấm đế ray, bu-lông nối ray, kẹp lò xo, tấm giảm chấn và các chi tiết liên kết khác. Việc sở hữu trọn bộ sản phẩm giúp doanh nghiệp đồng bộ hóa hệ thống đường sắt, nâng cao khả năng cạnh tranh so với chỉ cung cấp nguyên liệu đơn lẻ.

Hiện Công ty Chế tạo thiết bị Hòa Phát Dung Quất sở hữu 3 nhà máy tại Quảng Ngãi và TP.HCM với tổng công suất thiết kế gần 24.000 tấn sản phẩm/năm, gồm 16.500 tấn sản phẩm đúc, 6.000 tấn kết cấu thép và 1.440 tấn cơ khí chính xác.

Nhà máy cơ khí tại Khu kinh tế Dung Quất có diện tích khoảng 200.000 m², chuyên sản xuất bánh răng, trục vít, mặt bích, bu-lông, kết cấu thép và nhiều chi tiết phục vụ ngành công nghiệp nặng. Trong khi đó, xưởng đúc tại TP.HCM có diện tích hơn 36.000 m², tập trung vào các sản phẩm phụ kiện van công nghiệp, linh kiện ô tô và phụ kiện đường sắt.

Theo doanh nghiệp, riêng dự án Khu liên hợp Gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 đã sử dụng khoảng 7.500 tấn cấu kiện cơ khí do công ty tự chế tạo, cho thấy năng lực nội địa hóa ngày càng lớn.

Đối với thị trường chứng khoán, động thái này giúp HPG mở rộng nguồn doanh thu ngoài thép xây dựng và HRC. Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh đầu tư công với nhiều dự án quy mô lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay các tuyến metro, nhu cầu đối với thép ray và phụ kiện đường sắt được kỳ vọng sẽ gia tăng trong nhiều năm tới.

Không chỉ Hòa Phát, nhóm doanh nghiệp cơ khí, xây lắp hạ tầng, vật liệu xây dựng và logistics cũng có thể hưởng lợi nếu các dự án được triển khai đúng tiến độ. Việc hình thành chuỗi cung ứng nội địa còn góp phần giảm phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu, tạo thêm dư địa phát triển cho ngành công nghiệp chế tạo trong nước.

Dù vậy, giới phân tích cũng lưu ý hiệu quả tài chính của mảng mới sẽ phụ thuộc vào tiến độ các dự án đường sắt quốc gia, tốc độ giải ngân đầu tư công và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trong phân khúc tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Trong ngắn hạn, khoản đầu tư mới có thể làm tăng chi phí vốn trước khi đóng góp đáng kể vào lợi nhuận.

Nhìn tổng thể, việc Hòa Phát mở rộng sang sản xuất phụ kiện ray cho thấy doanh nghiệp đang chuyển từ vai trò nhà sản xuất thép sang nhà cung cấp giải pháp công nghiệp đồng bộ. Nếu các dự án hạ tầng được thúc đẩy đúng kế hoạch, đây có thể trở thành một trong những động lực tăng trưởng dài hạn của HPG cũng như ngành cơ khí chế tạo Việt Nam.