Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng mạnh – thị trường đang định giá lại kịch bản lãi suất

Lợi suất trái phiếu chính phủ tại Mỹ và châu Âu đồng loạt tăng mạnh trong phiên cuối tuần khi thị trường toàn cầu bắt đầu phản ứng rõ rệt trước cú sốc năng lượng đến từ xung đột Iran. Mối lo lớn nhất lúc này không còn là tăng trưởng, mà là nguy cơ lạm phát quay trở lại do giá dầu leo thang.

Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu 10 năm đã lên mức cao nhất kể từ mùa hè năm ngoái. Thị trường lãi suất tương lai hiện phản ánh khoảng 30% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào cuối năm – một sự đảo chiều mạnh so với kỳ vọng trước đó gần như bằng 0.

Tại châu Âu, xu hướng tương tự cũng diễn ra. Lợi suất trái phiếu Anh vượt mốc 5% – vùng nhạy cảm cho thấy áp lực lớn từ chi phí năng lượng. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm chạm mức cao nhất kể từ khủng hoảng nợ công 2011, phản ánh việc thị trường đang điều chỉnh lại toàn bộ mặt bằng chi phí vốn.

Điểm đáng chú ý là các kỳ hạn ngắn (2 năm) tăng mạnh nhất – cho thấy thị trường đang phản ứng trực tiếp với kỳ vọng lãi suất chính sách, chứ không chỉ là yếu tố dài hạn.

Ở góc độ chính sách, các ngân hàng trung ương lớn như Fed, ECB hay BoE đều giữ quan điểm thận trọng. Dù chưa vội thắt chặt ngay, nhưng cũng không còn dư địa để nới lỏng trong bối cảnh rủi ro lạm phát quay lại.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở yếu tố địa chính trị. Căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển gần 20% dầu toàn cầu – đang khiến thị trường lo ngại về gián đoạn nguồn cung. Iraq thậm chí đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng với một số mỏ dầu do ảnh hưởng từ khu vực này.

Thực tế, thị trường đang dần chấp nhận một kịch bản mới:

xung đột có thể kéo dài, giá dầu duy trì ở mức cao, và lạm phát không dễ hạ nhiệt.

Hệ quả đã bắt đầu lan rộng sang các thị trường tài sản:

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh, S&P 500 có tuần giảm thứ 4 liên tiếp

Nasdaq tiến gần vùng điều chỉnh

Chênh lệch lợi suất giữa các quốc gia châu Âu mở rộng, phản ánh rủi ro gia tăng

Đáng chú ý, các quốc gia phụ thuộc năng lượng nhập khẩu như Ý chịu áp lực mạnh hơn, khi lợi suất tăng nhanh hơn phần còn lại của khu vực.

Ở chiều ngược lại, chính phủ các nước đã bắt đầu tính đến các biện pháp tài khóa để giảm thiểu tác động, như Tây Ban Nha đề xuất gói hỗ trợ 5 tỷ euro nhằm hạ nhiệt chi phí năng lượng trong nước.

Như vậy, thị trường đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm, nơi mọi kỳ vọng trước đó về chu kỳ giảm lãi suất đang bị thách thức.

Cú sốc năng lượng lần này không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu, mà còn lan trực tiếp tới:

Lạm phát - Chính sách tiền tệ - Chi phí vốn và định giá tài sản toàn cầu

Nếu căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt tại Hormuz, không sớm hạ nhiệt, thị trường có thể phải đối mặt với một kịch bản khó hơn: lãi suất cao kéo dài trong khi tăng trưởng suy yếu.