Lên sàn để giảm giá?

Làn sóng IPO sôi động năm 2026 với hàng chục nghìn tỷ đồng nguồn cung mới đang đối mặt với phép thử thanh khoản khi hàng loạt cổ phiếu bom tấn đồng loạt giao dịch dưới giá chào sàn.

Nhiều thương vụ IPO năm 2026 được giới thiệu với câu chuyện tăng trưởng hấp dẫn, nhưng cổ phiếu sau niêm yết liên tục giảm, khiến các nhà đầu tư từ thời điểm IPO đối mặt với thua lỗ đáng kể.

Cổ phiếu Điện máy Xanh (DMX) đạt đỉnh 85.930 đồng vào 12/8 nhưng giảm xuống 75.000 đồng vào 7/9, thấp hơn giá IPO điều chỉnh 76.000 đồng. Chứng khoán LPS giảm 23,5% từ giá IPO 30.000 đồng xuống 22.950 đồng. GELEX giảm khoảng 31% từ đỉnh 40.600 đồng về 28.000 đồng, giao dịch dưới giá tham chiếu ngày chào sàn. Hòa Phát giảm khoảng 30% từ giá IPO điều chỉnh 39.800 đồng xuống 27.850 đồng. Nhà đầu tư mua từ thời điểm IPO các mã này đang ghi nhận mức thua lỗ từ 12% đến 31%.

Năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận làn sóng IPO sôi động với tổng quy mô ước tính khoảng 35.000-40.000 tỷ đồng. Theo Chứng khoán SSI, danh mục IPO sắp tới có độ phủ rộng và đa dạng hơn so với năm 2025, nghiêng nhiều hơn về nhóm doanh nghiệp tiêu dùng, mở rộng lựa chọn đầu tư nhưng cũng tăng yêu cầu hấp thụ nguồn cung. Điều kiện thanh khoản chặt chẽ và mặt bằng lãi suất hiện tại có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ các thương vụ tiếp theo.

IPO thường được xem là điểm khởi đầu cho chu kỳ tăng trưởng mới, khi doanh nghiệp bước lên sàn với những câu chuyện mở rộng quy mô và chinh phục thị trường mới. Tuy nhiên, trong trường hợp các mã như DMX, LPS, GEL và HPA, câu chuyện tăng trưởng được kể tại thời điểm IPO chưa được chuyển hóa thành hiệu quả đầu tư sau niêm yết. Khi cổ phiếu bước vào thị trường thứ cấp, câu chuyện này phải được kiểm chứng bằng kết quả kinh doanh, dòng tiền và khả năng tạo giá trị thực tế cho cổ đông.

Mặc dù một số thương vụ IPO gần đây gặp áp lực điều chỉnh, làn sóng huy động vốn trên thị trường vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Các thương vụ như Highlands Coffee, CP Vietnam, HDBS đang trong lộ trình triển khai. Theo SSI, làn sóng IPO được đánh giá là chất xúc tác tích cực cho triển vọng trung hạn, tạo thêm lựa chọn để nhà đầu tư phân bổ vốn. Tuy nhiên, khả năng hấp thụ nhiều khả năng sẽ thận trọng hơn so với các chu kỳ IPO trước đây.