#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lãi suất 15% "bóp nghẹt" giấc mơ an cư

Trong ván bài cân não nhằm bảo vệ tỷ giá và ổn định vĩ mô, mặt bằng lãi suất leo thang tại cả nhóm ngân hàng quốc doanh (Big 4) đang tạo ra một bộ lọc dòng vốn gắt gao, chấm dứt thời kỳ dòng tiền dễ dãi đổ vào bất động sản đầu cơ.

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt đáng chú ý của thị trường tín dụng khi mặt bằng lãi suất bước vào chu kỳ tăng mới. Với người mua nhà, giai đoạn tiếp cận nguồn vốn giá rẻ dần khép lại, thay thế bằng áp lực trả nợ lớn hơn trong bối cảnh tỷ giá, lạm phát và chi phí huy động vốn cùng gia tăng.

Khảo sát tại nhiều ngân hàng cho thấy các gói vay mua nhà vẫn được quảng bá với lãi suất ưu đãi 8-10%/năm. Tuy nhiên, thời gian áp dụng chỉ kéo dài từ vài tháng đến tối đa ba năm. Sau giai đoạn ưu đãi, lãi suất thả nổi phổ biến đã tăng lên 11-15%/năm, cao hơn khoảng 2 điểm phần trăm so với năm trước. Một số khoản vay thậm chí ghi nhận mức tăng tới 4 điểm phần trăm chỉ trong vòng một năm.

Đáng chú ý, nhóm ngân hàng quốc doanh vốn được xem là nơi duy trì mặt bằng lãi suất thấp cũng không còn nằm ngoài xu hướng này. Nhiều gói vay mua nhà tại các ngân hàng lớn đã tăng mạnh, phản ánh áp lực chi phí vốn ngày càng hiện hữu trên toàn hệ thống.

Theo các chuyên gia, lãi suất hiện nay không đơn thuần là câu chuyện của ngành ngân hàng mà còn là hệ quả của bài toán điều hành vĩ mô. Để duy trì sức hấp dẫn của đồng Việt Nam, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá trước áp lực từ USD, cơ quan quản lý buộc phải chấp nhận mặt bằng lãi suất cao hơn.

Nói cách khác, mức lãi suất vay mua nhà 13-15%/năm hiện nay chính là cái giá của sự ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất định, từ căng thẳng địa chính trị đến biến động năng lượng.

Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường đã chính thức bước qua thời kỳ "tiền rẻ". Sau nhiều năm duy trì lãi suất thấp, cuộc cạnh tranh huy động vốn giữa ngân hàng với các kênh đầu tư như vàng, bất động sản hay chứng khoán đã khiến lãi suất tiền gửi liên tục tăng trở lại.

Một áp lực khác đến từ sự mất cân đối giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn. Khi nhu cầu vốn cho sản xuất, đầu tư hạ tầng và nền kinh tế tăng nhanh hơn tốc độ huy động tiền gửi, các ngân hàng buộc phải nâng giá vốn đầu vào. Điều này khiến lãi suất cho vay khó có cơ hội giảm sâu trong ngắn hạn.

Đặc biệt, tín dụng bất động sản vẫn nằm trong nhóm được kiểm soát chặt nhằm hạn chế rủi ro hệ thống. Khi nguồn vốn dành cho lĩnh vực này trở nên khan hiếm hơn, lãi suất vay mua nhà cũng chịu áp lực tăng theo quy luật cung - cầu.

Dù vậy, triển vọng thời gian tới không hoàn toàn bi quan. Nhiều chuyên gia dự báo mặt bằng lãi suất sẽ có sự phân hóa rõ nét hơn. Dòng vốn ưu đãi có thể tiếp tục được ưu tiên cho sản xuất kinh doanh, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong khi các khoản vay thương mại dài hạn vẫn phải chịu mức lãi suất cao hơn.

Thông điệp điều hành ngày càng rõ ràng: nguồn vốn sẽ được hướng vào những lĩnh vực tạo giá trị thực và đáp ứng nhu cầu ở thực, thay vì phục vụ hoạt động đầu cơ. Với người mua nhà, yếu tố quan trọng nhất lúc này không còn là mức lãi suất ưu đãi ban đầu, mà là khả năng chịu đựng áp lực tài chính trong suốt vòng đời khoản vay.