Khối ngoại bắt đầu "quay xe"?

Sự kiện 27 cổ phiếu Việt Nam lọt rổ FTSE Global All Cap cùng quyết định chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp được kỳ vọng tạo đòn bẩy đảo chiều dòng vốn toàn cầu.

Sau khi bán ròng hơn 90.000 tỷ đồng từ đầu năm, khối ngoại cho thấy dấu hiệu chuyển biến trong tháng 8 với lực bán giảm mạnh, trùng với thời điểm FTSE Russell công bố quyết định nâng hạng thị trường Việt Nam.

Từ đầu năm 2026, khối ngoại bán ròng liên tục với tổng giá trị hơn 90.000 tỷ đồng trên HoSE. Tuy nhiên, tháng 8 vừa qua ghi nhận sự suy yếu rõ rệt của lực bán, chỉ còn khoảng 1.700 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức 10.000 tỷ đồng mỗi tháng trong 5 tháng trước. Tuần cuối tháng 8, khối ngoại thậm chí quay lại mua ròng gần 1.000 tỷ đồng trên HoSE. Sự thay đổi này trùng với thời điểm FTSE Russell công bố danh mục FTSE Global Equity Index Series, trong đó có 27 cổ phiếu Việt Nam được chọn lọc.

Quyết định nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp sẽ chính thức có hiệu lực từ tháng 9/2026. Quá trình này được thực hiện qua bốn đợt đến tháng 9/2027, với tỷ trọng mục tiêu lần lượt là 10%, 30%, 65% và 100%. Đợt đầu tiên dự kiến chỉ khoảng 220 triệu USD, tương đương hơn 5.700 tỷ đồng. VNDirect ước tính tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index được nâng từ 0,33% lên 0,48%, với tổng dòng vốn thụ động có thể đạt hơn 2,2 tỷ USD.

Theo phân tích của VNDirect, con số dòng vốn trong đợt đầu khá nhỏ so với 90.000 tỷ đồng bán ròng của khối ngoại từ đầu năm. Do đó, dòng tiền này chủ yếu hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn, khó đủ lớn để ngay lập tức đảo chiều xu hướng bán ròng dài hạn của nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, SSI Research xây dựng kịch bản tích cực hơn, ước tính Việt Nam có thể thu hút hơn 4,28 tỷ USD vốn thụ động đến tháng 9/2027 nếu tỷ trọng tiếp tục tăng lên 0,95%.

SSI Research nhấn mạnh câu chuyện không phải về biến động giá cổ phiếu mà về khả năng đầu tư (investability). Trong nhiều năm, mức độ hiện diện của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu bị giới hạn không chỉ bởi quy mô thị trường mà còn bởi tỷ lệ tài sản thực sự tiếp cận được với nhà đầu tư quốc tế. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp trở nên đầu tư được, tỷ trọng Việt Nam có thể tiếp tục gia tăng. Kỳ rà soát FTSE tháng 3/2027 sẽ là phép thử quan trọng cho luận điểm này.