#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Khi tài sản số vẫn bị đóng khung trong định kiến ‘lùa gà’

Các sàn nội địa bước đầu khẳng định vị thế, song mối lo bị thị trường ngoại thâu tóm chưa bao giờ nguôi

Vướng “khoảng trống” pháp lý

Tại phiên họp chuyên đề của Ủy ban I về công nghệ tài chính và tài sản số do Ban IV tổ chức, ông Lê Hoà Nhã – Tổng giám đốc HVA Group – cho biết sàn ONUS (tiền thân VNDC) đã vận hành 5 năm với hơn 7 triệu người dùng, khối lượng giao dịch trung bình khoảng 300 triệu USD/ngày, đồng thời công bố kế hoạch mở sàn DNEX tại Đà Nẵng. Tuy nhiên, rào cản pháp lý đang chặn đường mở rộng chính danh. Ông nhấn mạnh: muốn xây dựng công nghệ của người Việt, thị trường cần cơ chế lưu ký và bảo hộ rõ ràng để không rơi vào tay nền tảng ngoại.

Chủ tịch HVA Group – ông Vương Lê Vĩnh Nhân (Eric Vương) – cũng chỉ ra định kiến “lùa gà” vẫn phủ bóng lên thị trường, trong khi thực tế đây là lĩnh vực quy tụ sức trẻ, nhiệt huyết và khát vọng cống hiến. Theo ông, Nghị quyết 05 của Chính phủ sẽ là bước ngoặt quan trọng, giúp thị trường “ra ánh sáng”, tạo cơ sở để doanh nghiệp nội đóng góp chính thức cho nền kinh tế.

Tuy vậy, thách thức lớn là sự cạnh tranh gay gắt từ nền tảng quốc tế. Nếu thiếu cơ chế bảo hộ, Việt Nam có thể lặp lại kịch bản thương mại điện tử, khi doanh nghiệp nội lép vế trước sức ép ngoại. “Khối lượng tài sản số của người Việt có thực sự thuộc về người Việt, hay sẽ trôi dần ra ngoài?” – ông Nhân đặt câu hỏi, đồng thời kêu gọi khẩn trương thiết lập hành lang pháp lý minh bạch để giữ giá trị trong tay doanh nghiệp và cộng đồng người dùng trong nước.

Ở góc nhìn khác, đại diện HDBS cho rằng để tài sản số trở thành kênh đầu tư – thanh toán bền vững, cần đồng thời hấp dẫn nhà đầu tư và bảo đảm cơ chế an toàn. Thực tế, nhiều sàn quốc tế bị tấn công mạng 1–2 lần mỗi năm gây thất thoát lớn, càng cho thấy nhu cầu cấp bách về chuẩn mực an toàn và bảo vệ tài sản. Doanh nghiệp công nghệ Việt có năng lực nhưng hạn chế về tài chính, khó cạnh tranh quốc tế, nên rất cần chính sách hỗ trợ để tạo sức bật.

Ngoài ra, nhận thức công chúng cũng đã đổi thay: từ chỗ coi tài sản số là “đánh bạc”, nay dần nhìn nhận đây như kênh đầu tư hợp pháp. Tuy nhiên, sự non trẻ của thị trường đòi hỏi phải có hệ sinh thái tư vấn chuyên nghiệp, tương tự các tổ chức quốc tế, và gắn liền với cơ chế chứng chỉ hành nghề, giám sát quản lý.

Một rào cản then chốt khác là hạch toán kế toán. Bà Đinh Thị Thúy, Phó Chủ tịch HĐQT MISA, nêu rõ: chưa có chuẩn mực kế toán riêng cho tài sản số khiến doanh nghiệp không thể hợp thức hóa trên sổ sách, đây là điểm nghẽn phải sớm tháo gỡ.

Công nghệ tài chính – động lực tăng trưởng

Từ góc độ vĩ mô, ông Don Lam – Phó Trưởng Ban IV, Tổng giám đốc VinaCapital – khẳng định: công nghệ tài chính không còn là xu hướng, mà đã trở thành trụ cột tăng trưởng. Sau hơn 20 năm thu hút vốn ngoại, đã đến lúc Việt Nam phải phát huy nội lực, với trọng tâm là số hóa toàn diện, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính. Doanh nghiệp tư nhân có năng lực và khát vọng, điều họ thiếu là hành lang pháp lý minh bạch và sự đồng hành từ Chính phủ.

Theo ông Don Lam, các đề xuất sẽ được kết tinh thành dự án cụ thể, trong đó có kế hoạch thành lập Quỹ phát triển kinh tế tư nhân nhằm huy động vốn trong nước, dẫn dắt thị trường và tạo đà cho công nghệ tài chính, tài sản số phát triển bền vững.

Bổ sung thêm, bà Phạm Thị Ngọc Thủy – Giám đốc Văn phòng Ban IV – giới thiệu mô hình ViPEL như một cơ chế “công – tư đồng kiến quốc”, kết hợp Nhà nước kiến tạo chính sách với doanh nghiệp đóng góp vốn, công nghệ và nhân lực. Điểm mới là cơ chế này không dựa trên “xin – cho”, mà gắn với cam kết ngay từ đầu và giám sát minh bạch. ViPEL đặt mục tiêu giai đoạn 2025–2030 triển khai khoảng 20 dự án cấp quốc gia, 200 dự án ngành/địa phương và 2.000 dự án cơ sở, góp phần hình thành chiến lược phát triển ngành thực tiễn và bền vững.