Khi chính trị làm mờ mắt ngân hàng trung ương: Cuộc chiến của Fed giữa sương mù dữ liệu

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đối mặt với thách thức chưa từng có tiền lệ trong tuần này, khi cơ quan này nhóm họp để quyết định chính sách lãi suất giữa lúc chính phủ liên bang bước sang tuần thứ tư của đợt đóng cửa dài thứ hai trong lịch sử nước Mỹ — một cuộc khủng hoảng vừa làm suy yếu đà tăng trưởng kinh tế, vừa làm lu mờ các dữ liệu cốt lõi mà Fed cần để đưa ra quyết định chính xác.

Kể từ đầu tháng 10, hàng trăm nghìn nhân viên liên bang đã bị cho nghỉ việc tạm thời sau khi các cuộc đàm phán ngân sách giữa hai Đảng Dân chủ và Cộng hòa sụp đổ. Khi bước sang tuần thứ tư, tình trạng này đang tạo ra “cú đúp” rủi ro: vừa gây tổn thất trực tiếp cho GDP, vừa làm mờ đi bức tranh toàn cảnh về nền kinh tế — khiến giới hoạch định chính sách phải ra quyết định trong trạng thái thiếu thông tin.

Tổn thất kinh tế

Tác động của việc đóng cửa chính phủ là điều có thể tính toán, song lại đầy bi quan. JPMorgan ước tính rằng mỗi tuần đóng cửa khiến GDP quý giảm khoảng 0,1%. Khi nhân viên và nhà thầu chính phủ không nhận lương, chi tiêu tiêu dùng giảm mạnh, và tác động tiêu cực lên hoạt động kinh tế quý IV nhanh chóng tích tụ.

Dù các nhà kinh tế kỳ vọng phần lớn thiệt hại này sẽ hồi phục sau khi chính phủ hoạt động trở lại, lịch sử cho thấy tổn thất lâu dài là điều khó tránh. Cuộc khủng hoảng đóng cửa 35 ngày hồi năm 2018–2019, liên quan đến tranh chấp ngân sách cho bức tường biên giới, đã khiến GDP Mỹ mất khoảng 11 tỷ USD, trong đó 3 tỷ USD chưa bao giờ được phục hồi, theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO).

 

 

Thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, ông Christopher Waller, nhận định rằng một đợt đóng cửa ngắn có thể chỉ khiến tăng trưởng GDP quý IV giảm vài phần mười điểm phần trăm, và tăng tương ứng ở quý đầu năm sau. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu tình trạng này kéo dài và dẫn tới cắt giảm nhân sự cũng như chi tiêu thường trực, thì tổn thất có thể lớn hơn nhiều, còn khả năng phục hồi sẽ yếu hơn đáng kể.

Nhân tố Nhà Trắng

Kịch bản tồi tệ này càng trở nên có cơ sở khi Nhà Trắng phát tín hiệu muốn tận dụng đợt đóng cửa như cơ hội để thu hẹp quy mô chính phủ. “Theo thời gian, chính phủ đã thích nghi tốt hơn với các đợt đóng cửa, nên tổn thương kinh tế tức thì ít nghiêm trọng hơn,” nhận định của ông Vincent Reinhart, cựu quan chức Fed và hiện là kinh tế trưởng tại BNY Investments. “Điều đáng lo là việc chính quyền có thể xem đây như một cơ hội để làm cho bộ máy nhà nước nhỏ hơn.” Nếu điều đó xảy ra, tác động tạm thời sẽ biến thành trở lực mang tính cơ cấu cho tăng trưởng kinh tế.

Hoạch định chính sách trong sương mù

Cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) vào đêm thứ Tư càng khiến tình hình thêm phức tạp. Dù Fed đã tiếp tục cắt giảm 25 điểm cơ bản — đợt giảm thứ hai liên tiếp — nhưng ngân hàng trung ương hiện phải điều hành trong tình trạng “mù thông tin.”

 

 

Báo cáo việc làm tháng 9 chưa được công bố; và Nhà Trắng cảnh báo rằng dữ liệu lạm phát tháng 10 có thể bị hoãn vô thời hạn, khiến cả doanh nghiệp, thị trường và Fed “rơi vào trạng thái hỗn loạn thông tin.”

Ông David Wilcox, cựu quan chức Fed, nay thuộc Viện Peterson và Bloomberg, ví von tình thế này: “Các nhà hoạch định chính sách của Fed đang lái xe mà kính chắn gió bị mờ — và mức độ mờ đi càng tăng khi các vòi dữ liệu từ chính phủ bị khóa chặt.” Sự thiếu hụt thông tin này làm tăng rủi ro sai lệch chính sách — khi Fed có thể đưa ra quyết định khác biệt so với kịch bản có đủ dữ liệu thực tế.

Tác động lên thị trường và rủi ro dữ liệu

Ảnh hưởng của đợt đóng cửa không trải đều giữa các chủ thể trên thị trường. Những tổ chức lớn như BlackRock có thể thay thế dữ liệu chính phủ bằng nguồn dữ liệu độc quyền hoặc tư nhân, giúp duy trì chiến lược đầu tư ổn định. Ông Russell Brownback, Phó Giám đốc đầu tư của mảng trái phiếu toàn cầu tại BlackRock, cho biết: “Đợt đóng cửa không gây ảnh hưởng đáng kể đến quy trình đầu tư của chúng tôi.”

 

Tuy nhiên, các nhà đầu tư nhỏ hơn không có lợi thế tương tự, tạo ra sự chênh lệch thông tin ngày càng rõ nét giữa những tập đoàn tài chính lớn và phần còn lại của thị trường.

Đáng lo hơn, khi các nhà thống kê của chính phủ trở lại làm việc, họ sẽ phải tái dựng dữ liệu kinh tế trong quá khứ — một quá trình vừa tốn kém vừa dễ sai sót. Ông Gregory Faranello từ AmeriVet Securities cảnh báo rằng việc tổng hợp dữ liệu vội vã có thể khiến chất lượng báo cáo giảm sút, gây sai lệch trong đánh giá kinh tế.

Chính trị hóa kinh tế: Bức tranh đáng lo

Khi tình trạng đóng cửa kéo dài, Cục Dự trữ Liên bang buộc phải ra quyết định chính sách tiền tệ trong bóng tối, giữa lúc nền kinh tế thiếu dữ liệu chuẩn xác và thị trường trở nên dễ tổn thương hơn bao giờ hết.

Điều này cho thấy sự rối loạn chính trị tại Washington đang trực tiếp chuyển hóa thành bất ổn kinh tế, làm suy yếu khả năng điều hành chính sách của Fed và niềm tin của thị trường vào năng lực dự báo của Mỹ — một trong những nền kinh tế có dữ liệu minh bạch nhất thế giới.

Cơ hội hiện tại: Bạc

Trong bối cảnh đó, Bạc - một sản phẩm kim loại quý cùng dòng với vàng hiện lên như 1 kênh đầu tư có tiềm năng tăng giá mạnh. So với vàng, vốn chủ yếu được xem là tài sản trú ẩn an toàn, bạc có tiềm năng tăng trưởng vượt trội nhờ tính ứng dụng đa dạng và nhu cầu công nghiệp ngày càng tăng.

 

 

Cùng giống như vàng, bạc đã chịu áp lực bán khi về quanh mốc 53$, giảm mạnh về quanh hỗ trợ 47$. Tuy nhiên, theo đánh giá cá nhân, đây chỉ là nhịp điều chỉnh ngắn hạn trên xu hướng tăng lớn của giá. NĐT chủ động theo dõi, chờ tín hiệu xác nhận quanh vùng 45-47$ bên dưới trước khi quyết định mở vị thế mua với kim loại quý.

Nhu cầu đầu tư cũng đồng thời gia tăng khi các nhà đầu tư tìm kiếm các lựa chọn thay thế hợp lý hơn so với vàng. Tỷ lệ vàng-bạc được cải thiện, hiện ở mức 87:1 so với 105:1 hồi tháng 4, cho thấy giá trị tương đối của bạc đã được củng cố đáng kể. Mức cao nhất trong bảy tháng của tỷ lệ này cho thấy tiềm năng vượt trội của bạc vẫn còn dư địa để phát triển.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai.