Khi chiến sự Trung Đông không còn là câu chuyện xa xôi

Góc nhìn thị trường

 

- “3 tuần nữa là vỡ mồm.”

Đó là câu trả lời khá thẳng thắn của một người bạn tôi - chủ một doanh nghiệp quy mô vài nghìn tỷ trên sàn - khi tôi hỏi về việc căng thẳng tại Trung Đông có ảnh hưởng gì tới hoạt động kinh doanh của anh hay không.

Thoạt nghe có vẻ hơi “đời”, nhưng phía sau câu nói ấy là một áp lực chi phí rất thật mà nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt.

Trước đây, chi phí dầu DO phục vụ vận hành của doanh nghiệp của anh chỉ khoảng 500 triệu đồng mỗi tháng. Nhưng ngay sau khi căng thẳng địa chính trị leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu xuất hiện, khoản chi phí này đã vọt lên hơn 700 triệu đồng - tương đương mức tăng trên 40% chỉ trong thời gian rất ngắn.

Điều đáng nói là giá dầu vẫn đang trong trạng thái biến động mạnh, khiến doanh nghiệp gần như không thể kiểm soát chính xác chi phí đầu vào trong những tháng tới.

Chiến sự địa chính trị và hiệu ứng “chi phí đẩy”:

Trong nhiều năm, nhà đầu tư thường nhìn các xung đột địa chính trị như một yếu tố “xa xôi”. Nhưng thực tế, chuỗi tác động của nó tới nền kinh tế lại diễn ra nhanh hơn chúng ta tưởng. Chỉ cần một rủi ro liên quan đến tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng như Eo biển Hormuz, giá dầu toàn cầu có thể phản ứng gần như ngay lập tức.

Chi phí nhiên liệu tăng sẽ kéo theo:

- Chi phí vận tải tăng

- Chi phí sản xuất tăng

- Chi phí logistics tăng

=> Và giá hàng hóa tiêu dùng tăng

Nói cách khác, đây là một hiệu ứng chi phí lan tỏa trong toàn bộ nền kinh tế.

Những ngành sử dụng nhiều năng lượng như vận tải, logistics, điện khí, sản xuất công nghiệp… thường là nhóm chịu tác động sớm và rõ nhất.

Vì sao thị trường chứng khoán phản ứng mạnh?

Trong các phiên gần đây, thị trường chứng khoán có những nhịp điều chỉnh khá mạnh. Nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi: liệu thị trường có đang phản ứng thái quá?

Thực tế, thị trường chứng khoán luôn đi trước kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp. Khi chi phí đầu vào tăng mạnh trong khi doanh nghiệp chưa thể điều chỉnh ngay giá bán, biên lợi nhuận sẽ chịu áp lực. Điều này khiến kỳ vọng lợi nhuận trong tương lai bị điều chỉnh, và giá cổ phiếu thường phản ứng sớm với sự thay đổi đó. Nói cách khác, thị trường không chỉ phản ánh những gì đang xảy ra, mà còn phản ánh những gì có thể xảy ra trong vài quý tới.

Nhà đầu tư nên làm gì trong giai đoạn này?

Trong những giai đoạn biến động mạnh bởi yếu tố vĩ mô và địa chính trị, điều quan trọng nhất với nhà đầu tư không phải là phản ứng cảm xúc, mà là đánh giá lại cấu trúc danh mục.

Một số điểm đối với tôi cần lưu ý:

Thứ nhất, thận trọng với những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào chi phí năng lượng hoặc logistics. Khi giá đầu vào biến động mạnh, biên lợi nhuận của nhóm này dễ bị thu hẹp.

Thứ hai, ưu tiên các doanh nghiệp có biên lợi nhuận cao, vị thế thị trường tốt hoặc khả năng chuyển chi phí sang giá bán.

Thứ ba, giữ tỷ trọng tiền mặt hợp lý trong giai đoạn thị trường chưa ổn định, tránh vội vàng giải ngân khi xu hướng chưa thực sự rõ ràng.

Trong đầu tư, đôi khi sự kiên nhẫn quan trọng hơn tốc độ.

Như một nguyên tắc quen thuộc mà tôi thường nhắc lại với nhà đầu tư:

Mua chậm một phiên không khiến bạn giàu hơn. Nhưng mua vội một phiên có thể khiến bạn phải trả học phí của cả năm.

Và trong những giai đoạn thị trường biến động bởi những cú sốc từ bên ngoài, kỷ luật và sự tỉnh táo luôn là tài sản quý giá nhất của nhà đầu tư.

Hồng Nhung FPTS