Kẹt hàng chứng khoán, nên giải quyết thế nào?

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh, với nhiều nhóm cổ phiếu giảm 20–35% so với đỉnh chỉ trong vài tháng. Điều này khiến không ít nhà đầu tư rơi vào trạng thái “kẹt hàng”, đứng trước lựa chọn khó giữa giữ, cắt lỗ hay tái cơ cấu danh mục.

Theo ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng phòng Khách hàng cao cấp tại DNSE, trong các nhịp giảm sâu, nhà đầu tư không nên phản ứng theo cảm xúc mà cần đánh giá lại cấu trúc danh mục.

Ông cho rằng không thể áp dụng một chiến lược chung cho tất cả cổ phiếu, bởi ngay trong cùng một ngành, mức độ phân hóa giữa các doanh nghiệp là rất lớn.

Với những cổ phiếu có nền tảng tốt, tăng trưởng ổn định và vị thế đầu ngành, nhà đầu tư có thể tiếp tục nắm giữ và chờ nhịp hồi. Ngược lại, các cổ phiếu mang tính đầu cơ, kết quả kinh doanh yếu hoặc xu hướng giảm kéo dài cần được giảm tỉ trọng để bảo toàn vốn.

Ở thời điểm hiện tại, tỷ trọng cổ phiếu nên duy trì ở mức 30–50% danh mục, phần còn lại giữ tiền mặt để sẵn sàng cho cơ hội mới.

Đồng quan điểm, ông Bùi Văn Huy, Giám đốc khối nghiên cứu đầu tư FIDT, cho rằng nhà đầu tư nên giảm đòn bẩy, tăng tính phòng thủ, thay vì cố tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn trong giai đoạn bất định.

Tránh “dồn trứng một giỏ”, tái cơ cấu theo chất lượng

Một sai lầm phổ biến là tập trung quá lớn vào một nhóm ngành trong giai đoạn tăng nóng. Khi thị trường đảo chiều, danh mục sẽ chịu áp lực lớn.

Theo ông Thoại, tỷ trọng một nhóm ngành không nên vượt quá 30–40% danh mục. Với những danh mục đang tập trung vào nhóm suy yếu, nhà đầu tư cần từng bước giảm các cổ phiếu mất xu hướng hoặc thanh khoản kém, đồng thời chuyển sang doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt và tăng trưởng rõ ràng.

Ông Hoàng Nam, CFA tại Chứng khoán Shinhan Việt Nam, lưu ý nhà đầu tư cần phân biệt nguyên nhân khiến cổ phiếu giảm.

Trong một số trường hợp, đà giảm đến từ yếu tố vĩ mô hoặc áp lực giải chấp, trong khi nền tảng doanh nghiệp không thay đổi. Khi đó, bán tháo theo tâm lý đám đông có thể khiến nhà đầu tư bỏ lỡ cơ hội.

Tuy nhiên, nếu luận điểm đầu tư không còn đúng hoặc cổ phiếu đã tăng nóng trước đó, việc cắt lỗ là cần thiết để duy trì kỷ luật.

Kỷ luật cắt lỗ quan trọng hơn dự báo

Các chuyên gia nhấn mạnh, quản trị rủi ro quan trọng hơn khả năng dự báo thị trường.

Theo ông Hoàng Nam, nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp đặt nguyên tắc không để khoản lỗ vượt quá 7–10% so với giá mua, đồng thời giảm sử dụng margin khi cổ phiếu không vận động như kỳ vọng.

Ở góc độ kỹ thuật, tín hiệu bán thường xuất hiện khi cổ phiếu phá vỡ các đường trung bình quan trọng (MA20, MA50, MA100, MA200) hoặc mất xu hướng tăng trước đó.

Trong khi đó, việc “trung bình giá” chỉ nên áp dụng có chọn lọc, khi doanh nghiệp vẫn có nền tảng tốt và cổ phiếu đã có dấu hiệu cân bằng. Nếu không, hành động này có thể khiến rủi ro gia tăng.

Tựu trung, trong giai đoạn thị trường biến động mạnh, ưu tiên hàng đầu của nhà đầu tư là bảo toàn vốn, giữ kỷ luật và duy trì sự linh hoạt. Cơ hội chỉ đến với những người còn đủ “đạn” và đủ tỉnh táo để chờ đợi.