#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Jerome Powell sắp rời ghế Chủ tịch Fed: Quyết định năm 2021 khiến lạm phát Mỹ chưa thể hạ nhiệt

Nhiệm kỳ Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) của ông Jerome Powell sẽ chính thức khép lại vào ngày 15/5 tới, khép lại 8 năm đầy biến động với những dấu ấn lớn nhưng cũng không ít tranh cãi.

Di sản của ông Powell được cho là sẽ gắn liền với hai cuộc chiến lớn: nỗ lực kiểm soát lạm phát kéo dài nhiều năm và cuộc đấu tranh nhằm bảo vệ tính độc lập của Fed trước áp lực chính trị ngày càng gia tăng.

Tại hội nghị Jackson Hole vào cuối mùa hè năm 2024, ông Powell từng tuyên bố Fed đã giành thắng lợi trong cuộc chiến chống lạm phát. Sau giai đoạn lạm phát bùng nổ từ năm 2021, ông cho rằng nền kinh tế Mỹ đã đủ điều kiện để bắt đầu hạ lãi suất, đồng thời tin tưởng lạm phát có thể quay về mục tiêu 2% mà không làm suy yếu thị trường lao động.

Tuy nhiên, thực tế diễn biến khác xa kỳ vọng. Dù lạm phát từng giảm xuống 2,3% trong năm 2024, đây vẫn là mức thấp nhất đạt được trước khi áp lực giá cả quay trở lại. Đến nay, lạm phát Mỹ đã liên tục vượt mục tiêu 2% của Fed suốt 6 năm và chưa có dấu hiệu ổn định bền vững.

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, câu hỏi lớn nhất để đánh giá nhiệm kỳ của ông Powell sẽ là liệu Fed cuối cùng có thể đưa lạm phát quay lại mốc 2% hay không.

Một trong những quyết định bị chỉ trích nhiều nhất trong nhiệm kỳ của ông Powell là việc Fed đánh giá lạm phát năm 2021 chỉ mang tính “tạm thời”. Quan điểm này khiến Fed chậm trễ trong việc nâng lãi suất, trong khi áp lực giá cả ngày càng gia tăng mạnh mẽ sau đại dịch.

Ngay cả khi lạm phát tăng nhanh, Fed vẫn tiếp tục chương trình mua trái phiếu và duy trì dòng tiền lớn vào thị trường cho tới đầu năm 2022. Điều này khiến bảng cân đối kế toán của Fed phình to trong bối cảnh giá cả leo thang mạnh nhất trong hơn 40 năm.

Sau đó, ông Powell thừa nhận Fed đáng lẽ nên hành động sớm hơn. Tuy nhiên, thời điểm đó cơ quan này lo ngại việc thắt chặt chính sách quá nhanh có thể gây biến động lớn cho thị trường tài chính.

Một số nhân vật tại Phố Wall cũng đặt nghi vấn về động cơ trì hoãn tăng lãi suất của Fed. Tỷ phú Paul Tudor Jones từng cho rằng ông Powell đã chờ tới khi được Tổng thống Joe Biden tái bổ nhiệm mới bắt đầu mạnh tay nâng lãi suất.

Kể từ tháng 3/2022, Fed triển khai chu kỳ tăng lãi suất quyết liệt nhất nhiều thập kỷ, bao gồm ba lần tăng liên tiếp 75 điểm cơ bản. Lãi suất điều hành sau đó được nâng lên vùng 5,25% - 5,5% vào giữa năm 2023, góp phần kéo lạm phát giảm mạnh từ khoảng 7% xuống còn 3,4%.

Trong giai đoạn đầu, Fed được ca ngợi vì giúp kinh tế Mỹ tránh suy thoái sâu và đạt “hạ cánh mềm” — tức giảm lạm phát mà không làm thị trường lao động sụp đổ. Tuy nhiên, các quyết định sau đó tiếp tục gây tranh cãi khi Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất từ cuối năm 2024 đến năm 2025, đưa lãi suất về quanh 3,5% - 3,75% dù lạm phát chưa hoàn toàn được kiểm soát.

Nhiều chuyên gia hiện cho rằng việc nới lỏng chính sách quá sớm có thể là sai lầm mới của Fed, khiến ngân hàng trung ương Mỹ đứng trước nguy cơ phải quay lại chu kỳ tăng lãi suất.

Trong cuộc họp báo cuối cùng trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Powell cho rằng lạm phát đáng lẽ đã trở về mục tiêu nếu không xuất hiện các cú sốc mới như căng thẳng thuế quan và xung đột tại Iran. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định Fed hiện phải xử lý hậu quả từ chính những quyết định chậm trễ trước đây.

Bên cạnh bài toán lạm phát, vấn đề độc lập của Fed cũng được dự báo sẽ tiếp tục nóng lên trong thời gian tới. Người kế nhiệm ông Powell là Kevin Warsh — lựa chọn của Tổng thống Donald Trump — được cho là sẽ đối mặt với áp lực lớn trong việc duy trì khoảng cách giữa chính sách tiền tệ và chính trị.

Giới quan sát cho rằng phải mất nhiều năm nữa thị trường mới có thể đưa ra đánh giá toàn diện về di sản của ông Powell, tương tự trường hợp của Alan Greenspan — người từng được ca ngợi là “huyền thoại” của Fed trước khi bị chỉ trích sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008.