Hơn 4.500 dự án tiếp tục “đắp chiếu”

Theo HoREA, điểm nghẽn lớn nhất của bất động sản hiện không nằm ở nhu cầu hay dòng tiền, mà là hệ thống pháp lý chồng chéo khiến doanh nghiệp kiệt sức, nguồn cung suy giảm và niềm tin thị trường bị bào mòn.

Phát biểu tại diễn đàn về thị trường vốn và bất động sản, ông Lê Hoàng Châu cho rằng địa ốc Việt Nam đang mắc kẹt trong “vòng xoáy pháp lý” chưa có lối ra rõ ràng.

Theo thống kê được đưa ra, hiện có hơn 4.500 dự án bất động sản bị đình trệ trên cả nước, làm ách tắc khoảng 2,5 triệu tỷ đồng nguồn lực và hơn 2 triệu ha đất.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, gần 950 dự án đang cần tháo gỡ pháp lý sau nhiều năm vướng mắc.

Theo HoREA, hệ quả không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp cạn dòng tiền, mà còn khiến quỹ đất bị bỏ hoang, nguồn cung nhà ở teo tóp và niềm tin thị trường suy giảm mạnh.

“Nút thắt lớn nhất hiện nay không phải thiếu nhu cầu, mà là pháp lý kéo dài khiến cả doanh nghiệp lẫn người mua đều mệt mỏi”, đại diện HoREA nhận định.

Doanh nghiệp vẫn “khát vốn”

Bên cạnh áp lực pháp lý, bài toán vốn tiếp tục là gánh nặng lớn với doanh nghiệp địa ốc.

Dù mặt bằng lãi suất đã hạ nhiệt, khả năng tiếp cận tín dụng của nhiều doanh nghiệp vẫn khó khăn do bất động sản tiếp tục bị xếp vào nhóm rủi ro cao.

HoREA đề xuất cần phân loại tín dụng theo từng phân khúc thay vì “gom chung” toàn ngành.

Theo hiệp hội này, nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền hay bất động sản khu công nghiệp có mức độ rủi ro thấp hơn đáng kể và cần được ưu tiên tiếp cận vốn.

Ông Châu dẫn ví dụ một dự án nhà ở xã hội tại Dĩ An được ngân hàng hỗ trợ vay mua nhà với lãi suất cố định 6% trong 5 năm, cho rằng đây là mô hình nên được nhân rộng để kích thích nhu cầu ở thực.

Thị trường vẫn phụ thuộc nặng vào ngân hàng

Một điểm đáng chú ý khác là cấu trúc vốn của thị trường bất động sản hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng.

Trong khi đó, các kênh huy động vốn khác như trái phiếu doanh nghiệp, quỹ REIT, thị trường chứng khoán hay dòng tiền đầu tư dài hạn vẫn phát triển khá chậm.

Theo số liệu được đưa ra, hiện chỉ có 69 doanh nghiệp bất động sản niêm yết trong tổng số hơn 1.600 doanh nghiệp đại chúng và khoảng 50.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực địa ốc.

Phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết tín dụng bất động sản vẫn tăng cao hơn mức bình quân toàn hệ thống. Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng cảnh báo việc ưu tiên vốn quá lớn cho địa ốc có thể ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận vốn của các ngành sản xuất khác, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Giới chuyên gia cho rằng nếu không sớm tháo gỡ nút thắt pháp lý và đa dạng hóa nguồn vốn, thị trường bất động sản sẽ còn tiếp tục đối mặt với vòng luẩn quẩn: dự án treo, doanh nghiệp thiếu vốn và thanh khoản khó hồi phục bền vững.