Hiệu ứng sell in may - bán vào tháng 5

Chắc hẳn câu nói "Sell in May" rất quen thuộc với giới đầu tư chứng khoán. Hiện tại, từ này đang trở thành chủ đề được nhắc tới và sử dùng phổ biến khi thị trường đã bắt đầu vào giai đoạn tháng 5. Vậy lý do là gì?

Câu đầy đủ của câu này là "Sell in May and go away" đúng theo nghĩa tiếng anh của nó là Bán vào tháng 5, và rời đi, mục đích là khuyên nhà đầu tư nên bán cổ phiếu vào đầu tháng 5 và tạm rời thị trường. Câu nói này xuất phát từ thị trường London, phản ánh giai đoạn giao dịch trầm lắng trong mùa hè khi giới đầu tư lớn rời thành phố để về vùng nông thôn nghỉ hè.

Nhưng tại Việt Nam, chiến lược này phản ánh một quy luật mang tính chu kỳ: thị trường thường rơi vào "vùng trũng thông tin" sau khi báo cáo KQKD quý 1 ra mắt và mùa Đại hội cổ đông thường niên qua đi. Dẫn đến tâm lý thận trọng có xu hướng gia tăng, khiến thị trường thiếu đi động lực bứt phá trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, theo thống kê dữ liệu lịch sử của Vnindex thì thật sự vẫn chưa phản ánh điều này. Cụ thể, 16 năm gần đây (2010-2025), xác suất tăng và giảm điểm có mức gần tương đồng nhau, mức tăng vẫn chiếm phần nhỉn hơn chiếm 56.3%. Nhưng 10 năm trở lại đây (2016-2025), xác suất tăng lại chiếm ưu thế hơn là 70%.

=> Điều này cho thấy, hiệu ứng “Sell in May” ngày càng mờ nhạt ở thị trường Việt Nam. Và biến động của thị trường trong tháng 5 phụ thuộc nhiều hơn vào chu kỳ và yếu tố vĩ mô, thay vì mang tính mùa vụ như tại các thị trường phát triển khác.

Cần phải lưu ý rằng, dữ liệu lịch sử chỉ mang tính chất tham khảo và bối cảnh thị trường tại từng giai đoạn là khác nhau.

Quay trở lại thực tại, Vnindex hiện đã tiến đến mốc kháng cự đỉnh cũ (1880-1910), nhưng đà tăng được phục hồi bởi nhóm nhà Vin là chủ yếu, không lan tỏa đồng đều các nhóm ngành. Cho nên nhiều cổ phiếu Vốn hóa lớn vẫn còn đang ở vùng định giá hấp dẫn sau mùa báo cáo tài chính quý 1.

Tuy nhiên, áp lực chốt lời trên các cổ phiếu tăng nóng thời gian qua vẫn có thể sẽ ảnh hưởng đến tâm lý thị trường, khả năng rung lắc ngắn hạn là hiện hữu, nhưng rủi ro giảm sâu đồng đều sẽ khó mà sẽ giảm phân hóa giữa các nhóm ngành. Đồng thời, nên tận dụng những nhịp điều chỉnh mà canh giải ngân mua gom với cổ phiếu cơ bản tốt đang mức định giá rẻ.